105 (!) medailles, waarvan één gouden olympische plak: waarom Bart Swings de titel van Sportman van het Jaar verdient

Bart Swings viert zijn olympische titel op de massastart in Peking. © Belga
Jonas Creteur
Jonas Creteur Redacteur bij Sport/Voetbalmagazine

Vrijdagavond worden tijdens het jaarlijkse Sportgala de Belgische Sportman, Sportvrouw, Ploeg, Belofte, Coach en Paralympiër van het Jaar bekend gemaakt. Bij de mannen is Remco Evenepoel favoriet, maar wij stemden op Bart Swings. En wel hierom.

Wat hebben Ann Wauters, Kim Gevaert, Emma Plasschaert, Gaston Roelants, Miel Puttemans, Karel Lismont, Johan Museeuw, Filip Meirhaeghe, Harry van Barneveld, Dirk Van Tichelt, Pieter Timmers, Matthias Casse, Bashir Abdi, of alle spelers van de Red Lions gemeen?

Het zijn stuk voor stuk grote namen in de Belgische sportgeschiedenis die individueel of per ploeg de wereldtop behaalden, inclusief medailles/titels op EK’s, WK’s en/of Olympische Spelen.

Toch won geen van hen ooit de titel van Sportman/Sportvrouw van het jaar (sinds respectievelijk 1967 en 1975). Ze presteerden immers in een tijdperk van nog dominantere sporters, die meerdere trofeeën verzamelden en zo bovengenoemde namen zelfs na het strafste jaar van hun carrière van een bekroning met de belangrijkste Belgische (algemene) sportprijzen hielden.

Roelants, Puttemans en Lismont bosten zo telkens op Eddy Merckx. Wauters en Gevaert op Justine Henin of Kim Clijsters. Plasschaert op Thiam of Derwael. Van Tichelt, Timmers, Casse, Abdi op Greg van Avermaet, Wout van Aert of Remco Evenepoel.

Die laatsten zijn niet toevallig, zoals Merckx, wielrenners, die door de populariteit van de sport in Vlaanderen/België, vaak een streepje voor hebben bij de stemming. Al moest Museeuw in 1996, ondanks een wereldtitel, wel het onderspit delven voor olympisch zwemkampioen Fred Deburghgraeve.

Mede de reden ook waarom voetballers als Thibaut Courtois, Eden Hazard en Kevin De Bruyne al Sportman van het Jaar werden, maar (ondanks vijf trofeeën als Sportploeg van het Jaar) geen enkele speler van de Red Lions (hoewel zij wél hockeytitels behaalden, met goud op EK, WK én Olympische Spelen – weliswaar in een ‘kleinere’ sport dan voetbal).

Het ontbreken van die grote namen is het nadeel van zo’n sportoverschrijdende verkiezing, steevast een appelen- en perenvergelijking. Bovendien in een tweetalig land waar bij de stemming ook het communautaire aspect een rolletje speelt.

Evenepoel favoriet

Hetzelfde fenomeen zou zich ook voor de verkiezing van het sportjaar 2022 kunnen voordoen: Remco Evenepoel won onder meer een monument (Luik-Bastenaken-Luik), een grote ronde (Vuelta) én het WK, als pas vierde renner in de geschiedenis na Alfredo Binda, Eddy Merckx en Bernard Hinault. En wordt dus naar voren geschoven als dé favoriet, nadat hij eerder al alle andere sportprijzen op zak heeft gestoken én zelfs tot ‘Belg van het Jaar’ werd verkozen door Het Laatste Nieuws.

Het mogelijk grootste ‘slachtoffer’ van zijn uitzonderlijke trilogie: Bart Swings (31). De snelschaatser die als eerste Belg ooit een individuele gouden medaille op de Olympische Winterspelen veroverde, op de massastart. In hetzelfde nummer goud pakte op het EK, en ook derde werd op het WK allround.

En wat velen bij de stemming ook zullen vergeten en onderschatten: de Herentenaar behaalde daarnaast drie gouden en drie zilveren medailles op het EK skeeleren (in september) en víér gouden medailles en een bronzen plak in het skeelertoernooi van de World Games, de Spelen voor niet-olympische sporten (in juli).

Nota bene amper vijf maanden nadat hij in Peking, op de Winterspelen, het hoogtepunt van zijn carrière had bereikt. Niemand die hem had verweten als hij het in de zomer even rustig aan had gedaan. Maar het bloed van het altijd hongerige competitiebeest in Swings kruipt waar het niet gaan kan, het hele jaar lang, en zelfs al zijn hele carrière.

Hier staat ingevoegde content die informatie op uw apparaat wil opslaan en/of openen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.
Klik hier om dit alsnog toe te laten

Een loopbaan die al dértien jaar geleden, in 2009, zijn eerste medailles afwierp voor de toen 18-jarige Swings: zeven stuks op het EK skeeleren, waarvan vijf gouden, plus een titel en een zilveren plak op het WK.

Dertien jaar later staat zijn teller in die sport op 96 (!) medailles op internationale kampioenschappen, waarvan 32 Europese titels, 15 wereldtitels en 8 gouden medailles op de World Games, waar nu slechts drie atleten in de hele geschiedenis van de Wereldspelen succesvoller waren dan de Belg.

Ja, skeeleren is een sport, zoals zwemmen, waarin een topper in veel verschillende disciplines kan schitteren, en met hoofdzakelijk Europese en Zuid-Amerikaanse toppers, maar het blijft een indrukwekkend aantal.

105 medailles

Dat vulde Swings vanaf 2013 bovendien aan met successen in zijn tweede grote sportliefde: het snelschaatsen. Waarvoor hij zichzelf half moest heruitvinden, want de technieken in het skeeleren en in het snelschaatsen verschillen veel meer dan je zou denken. Bovendien in een land zónder olympisch schaatsbaan.

Een eerste bronzen medaille op het WK allround in 2013 werd gevolgd door nog acht plakken. Goed voor in totaal 105 topdrieplaatsen op internationale kampioenschappen in Swings’ hele skeeler/schaatscarrière tot nu toe.

Met als uitschieters uiteraard zijn zilver op de Olympische Winterspelen van 2018 én goud op de Olympische Winterspelen van 2022. De enige andere Belgen met twee medailles op de Winter/Zomerspelen in een individueel nummer, inclusief één olympische titel (na de Tweede Wereldoorlog)?

Robert Van de Walle en Nafi Thiam, respectievelijk tweevoudig Sportman en viervoudig Sportvrouw van het Jaar.

Geen regiosport

Toch is de kans reëel dat Swings, net als in 2018 (toen Eden Hazard werd verkozen), weer naast een trofee op het Sportgala zal grijpen. Mogelijk zelfs nooit meer verkozen wordt en in het eerder aangehaalde lijstje met Gaston Roelants en co zal terechtkomen. Nochtans als olympisch kampioen, het hoogste wat je als sporter kunt bereiken.

Ja, je kan de nuance maken dat Swings zijn twee olympische plakken behaalde op de massastart, sinds 2018 nieuw op de Winterspelen. En dat de medailleswinnaars op de individuele 1500/5000/10.000 meter in Peking (Kjeld Nuis, Thomas Krol, Min Seok Kim – Nils van der Poel, Patrick Roest, Hallgeir Engebråten/David Ghiotto) dat nummer al jaren links laten liggen.

Maar als die op de massastart ‘makkelijk’ een medaille zouden kunnen behalen, zouden ze dat er wel bij nemen. Dat is niet zo, omdat de inspanning (met veel meer intervals en een explosieve eindsprint) en de tactiek totaal anders is dan op de individuele afstanden – iets wat Swings wel perfect onder de knie heeft (vanuit het skeeleren). En waar ook andere snelschaatsers zich de laatste jaren in gingen specialiseren, met oog op de Spelen.

Toch domineerde de Herentenaar de olympische titelrace in Peking van begin tot einde, door iedereen terug te halen en de sprint met brio te winnen. En niet te vergeten: het startveld was zeer internationaal getint. Met vertegenwoordigers uit dertien Europese landen (inclusief Rusland), aangevuld met snelschaatsers uit Canada, de VS, Kazachstan, China, Zuid-Korea, Japan en Nieuw-Zeeland.

In de uitslag ging Swings twee Zuid-Koreanen, een Amerikaan, een Rus, een Japanner, een Zwitser, een Japanner en (dan pas) een Nederlander vooraf.

Bart Swings wint de sprint van de olympische massastart, voor onder meer twee Zuid-Koreanen. © Getty
Onblusbaar vuur

Voor een goed begrip: dit is geen pleidooi tégen Remco Evenepoel. Dit is een pleidooi vóór Bart Swings. Een van de grootste Belgische atleten ooit verdient het om verkozen te worden tot Sportman van het Jaar. Als bekroning van het beste jaar uit zijn carrière, waarin hij op het hoogste schouwtoneel de beste was in twéé verschillende disciplines/sporten.

Als bekroning ook voor die in totaal 105 medailles, de vrucht van een onblusbaar vuur dat al dertien jaar brandt. En dat niet meteen zal uitdoven.

Zelfs als vrijdagavond op het Sportgala de naam van Remco Evenepoel voor de tweede keer, na 2019, uit de enveloppe zou komen. Dat zal uiteraard even verdiend zijn, en wellicht niet voor het laatst.

Maar wij gunden, bij het invullen van ons stemformulier, het Swings nét iets meer.

PS: Bart Swings heeft intussen zijn studie burgelijk ingenieur afgewerkt en is bezig met zijn thesis: Hardware efficient embedded training in het kader van artificial intelligence. Weinig olympische kampioenen die hem ook dát hebben voorgedaan.

Fout opgemerkt of meer nieuws? Meld het hier