' Itgiet oan.' Henk Croes, de ex-voorzitter van de Koninklijke Vereniging De Friesche Elf Steden, sprak de legendarische woorden ('Het gaat door') voor het laatst in 1997. Twee dagen erna, op 4 januari, schaatste spruitjeskweker Henk Angenent zich tijdens de 15e Elfstedentocht in de geschiedenisboeken. Elk jaar weer droomde Friesland van een nieuwe editie en het was een paar keer kantje boordje, maar er werd op en rond de Friese waterlopen alleen gefietst, gelopen of geroeid.'

Straks, van 18 tot 20 augustus, tekent Maarten van der Weijden (37) voor een primeur. Hij wil de 200 kilometer langs de elf idyllische stadjes zwemmend afleggen, de opbrengst van zijn helletocht gaat integraal naar de KWF Kankerbestrijding. Tegen betaling van 11 euro kunnen sympathisanten een stukje meezwemmen, op voorwaarde dat ze ook nog eens 1000 euro sponsorgeld ophalen. De organisatie ligt de zwemmer, die op 'een paar miljoen euro' rekent, na aan het hart. 'Er sterven nog steeds 40.000 mensen per jaar aan de ziekte. Ik had het geluk om te overleven, maar op deze manier wil ik iets terugdoen.'

Van der Weijden was een talentje - op zijn 18e werd hij negende op het WK open water - tot in 2001 leukemie werd vastgesteld. Na chemokuren en een stamceltransplantatie werd hij pas 4 jaar erna genezen verklaard, waarna hij opnieuw begon te studeren (bachelor wiskunde) en zwemmen. In 2008, zeven jaar na de diagnose, werd hij in Peking olympisch kampioen op de 10 kilometer. 'Een mooi moment om te stoppen. Ik wilde alleen laten zien wat er na kanker nog allemaal mogelijk is.'

Hij bleef zich inzetten voor het kankerfonds, na de dubbele oversteek van het Kanaal wordt de Elfstedentocht zijn grootste sportieve uitdaging. 'Geen mens heeft ooit zo'n afstand proberen af te leggen. Het wordt vooral een gevecht tegen verveling, slaapgebrek en onderkoeling.'