De cirkel is rond voor Zinédine Zidane, en zelfs meer dan dat. Diep vanbinnen zou het nummer 10 van de Fransen wel uitgegaan zijn van een glansrijke aftocht na een mooie kwartfinale tegen Brazilië, de balvirtuozen tegen wie Frankrijk op 12 juli 1998 een historische zege boekte in de finale van de Coupe du Monde.
...

De cirkel is rond voor Zinédine Zidane, en zelfs meer dan dat. Diep vanbinnen zou het nummer 10 van de Fransen wel uitgegaan zijn van een glansrijke aftocht na een mooie kwartfinale tegen Brazilië, de balvirtuozen tegen wie Frankrijk op 12 juli 1998 een historische zege boekte in de finale van de Coupe du Monde. Nu wonnen Les Blues alweer van de Seleçao, elimineerden in de halve finale Portugal, met een doelpunt van Zidane, maar moesten in de finale het meesterschap van Italië erkennen. Het begon nochtans goed : Zidane, weer hij, zette zijn ploeg al in de zevende minuut op voorsprong vanop de stip, met een meesterlijke stiftbal nog wel. Marco Materazzi maakte halverwege de eerste helft gelijk voor de Italianen, die het uiteindelijk in de strafschoppen haalden met 5-3. Voor Zidane werd het nog een afscheid in mineur, toen de meester in de tweede verlenging werd uitgesloten voor een kopstoot op de borst van de provocerende Materazzi. Een terugblik op de laatste WK-deelname van de grootste artiest die het voorbije decennium op de Europese velden liep. Zizou. Dit WK begon voor Zidane eigenlijk op 15 augustus 2005, toen hij zich door Lilian Thuram en Claude Makélélé liet overhalen om terug te keren bij het Franse nationale elftal. Zidane vierde zijn comeback tegen Ivoorkust, met een 3-0-zege. Op 3 september trad de regisseur van Real Madrid aan in zijn eerste kwalificatiewedstrijd voor dit WK, 3-0 tegen de Faeröer. Zizou had, aldus hemzelf, gehoorzaamd aan een stem die hem gebood de Franse nationale ploeg te helpen. Maar los van de stem zal Zidane ook wel de behoefte gevoeld hebben om Frankrijk weer op de rails te krijgen na het debacle op het WK 2002 in Zuid-Korea en Japan. Daar verloren De Haantjes tweemaal, tegen Senegal en Denemarken, en speelden ze gelijk tegen Uruguay. Roemloos eruit. De kwalificatie voor het WK in Duitsland werd uiteindelijk veilig gesteld met een vlotte 4-0-zege tegen Cyprus in het eigen Stade de France. Die heuglijke kwalificatie kreeg nadien nog een extra dimensie toen Zidane in de perszaal van het Santiago Bernabeu stadion aankondigde na dit WK te kappen met de profsport. Zijn laatste kunstjes zou Zizou dus opvoeren in het shirt van Les Bleus. Het hart en het talent ten dienste van heel Frankrijk. Zijn eerste wedstrijd, tegen Zwitserland, was weinig overtuigend. Zowel het resultaat (0-0) als de persoonlijke prestatie van de grootmeester. In een 4-2-3-1 stond Zidane samen met Frank Ribéry en Sylvain Wiltord achter één diepe spits, Thierry Henry. De hele voorlinie, en eigenlijk de hele ploeg, liet een vermoeide indruk na. Tegen een goed georganiseerd Zwitserland ontbrak het de Fransen aan ideeën en conditie - zo leek het - om de deur open te beuken. Meteen werden vraagtekens geplaatst bij de leeftijd van de dragende spelers van het Franse team. Met een gemiddelde leeftijd van rond de dertig jaar sowieso een van de meest ervaren - of oude, zo u wil - ploegen in de competitie. Naast hen leken de Ghanezen, met een gemiddelde leeftijd van 25 jaar, wel een bende schoolkinderen. In een tijdspanne van 90 minuten was Zizou goed voor 80 balcontacten, waarvan 60 goede passes en amper 4 fouten. De cijfers leerden ons ook dat er vier overtredingen werden begaan op hem, en dat hij er twee zelf tegen kreeg. Een van die twee had trouwens kwalijke gevolgen. Voor het te snel nemen van een vrije trap kreeg de strateeg een flauw geel karton onder de neus geduwd. Een zware sanctie van scheidsrechter Valentin Ivanov, de man die later de schoppartij Nederland-Portugal leidde. Met het WK 2002 samengeteld zaten de Fransen na die partij nu al 360 minuten zonder gemaakte goal, een zeer eigenaardige vaststelling als je het talent van Zidane en Henry in acht neemt. Ondanks de tegenvallende statistieken (in 50 interlands slaagden de twee er nog geen enkele keer in een assist uit te delen aan elkaar) verzuimde Zidane het niet zijn maatje in de spits te zoeken, vooral met lange diagonale ballen. Na een uur spelen namen de ballen van en naar elkaar af, de afstand tussen beide offensieve speerpunten vergrootte zienderogen. Tegen Zuid-Korea voerde coach Raymond Domenech enkele wijzigingen door in zijn basiselftal. Florent Malouda nam links op het middenveld de plek in van Ribéry, maar de opstelling bleef ongewijzigd : 4-2-3-1. Een opstelling die bij de Franse pers aardig wat inkt deed vloeien, aangezien Domenech in de voorbereidingsfase zweerde bij een systeem met twee spitsen. Trouw aan hun reputatie renden de Aziaten de volle negentig minuten van hot naar her, een groot contrast met Frankrijk, dat andermaal apathisch overkwam op het publiek. Nochtans maakte Titi Henry al na negen minuten een einde aan een lange, zwarte reeks. Frankrijk verdiende zelfs een tweede doelpunt in de eerste helft, maar een kopbal van Patrick Vieira werd niet achter de doellijn gezien. De hele tweede helft moesten de Fransen vervolgens de partij ondergaan. Minuut per minuut leek alle kracht uit de benen van Zizou te sijpelen, hij kon op geen enkel moment meer het spel opleggen. Bovendien liep hij tegen zijn tweede gele kaart aan, wat een schorsing betekende voor de derde en beslissende wedstrijd tegen Togo. Het werd trouwens nog erger voor Zidane. Zuid-Korea maakte gelijk via Ji-Sung Park en Domenech haalde zijn aanvoerder naar de kant om met David Trézéguet voorin nog iets te forceren. Zinédine Zidane stapte van het veld, recht de catacomben in, zonder zijn trainer een blik te gunnen. Een beetje een vergelijkbare situatie als acht jaar geleden, op het WK 1998. Toen vergreep Zidane zich aan een Saoudi, waardoor hij meteen de kleedkamers mocht opzoeken. Een fout die de toenmalige bondscoach Aimé Jacquet zeer matig kon waarderen en dat duidelijk liet blijken ook. Nadien werden de scherven gelijmd, met het gekende succes tot gevolg. Met Raymond Domenech is de relatie - op zijn zachtst uitgedrukt - eveneens louter professioneel te noemen, voor de rest hebben beide mannen weinig uitstaans met elkaar. Voor deze achtste finale had Frankrijk zijn plicht gedaan door Togo met twee doelpunten naar huis te sturen. Zonder Zizou. Het toeval wil dat het nummer 10 net op die dag 34 kaarsjes uitblies. Zijn ploegmaats wilden hem een beter fin de carrière gunnen dan een roemloze afgang tegen Togo, door de zege kreeg Zidane een mooi verjaardagsgeschenk : een achtste finale tegen Spanje. Een speciale wedstrijd voor Zidane, die de laatste vijf jaar de Spaanse velden veroverde. Bovendien botste hij in deze confrontatie tegen enkele ploegmaats van bij Real Madrid, zo onder meer Iker Casillas, Michel Salgado, Raùl Gonzalez, en Sergio Ramos. In de vooraanstaande Spaanse sportkrant Marca stond in grote letters getiteld : Vamos a jubilar a Zidane. Vrij vertaald : we sturen Zidane op pensioen. Sympathieke taal voor een held die een maand eerder in Bernabeu een staande ovatie kreeg van 80.000 socios. De Fransman antwoordde met de voeten. In deze emotionele wedstrijd leverde Zizou een knalprestatie af. Hij, die tegen Zwitserland en Zuid-Korea moeizaam het laatste fluitsignaal haalde, eindigde ditmaal in stijl. Eerst schilderde hij de bal op het hoofd van Patrick Vieira voor de 2-1, vervolgens zette hij zelf de eindscore op het bord met een knappe schijnbeweging waarmee hij zowel Carlos Puyol als Iker Casillas op het verkeerde been plaatste. Voor Zidane een perfecte revanche op al diegenen die hem te vroeg afschreven na twee seizoen zonder succes bij Real Madrid. Na Raùl presenteerde een tweede Galactico zich op het pad van de Franse middenvelder : Ronaldo, die zich net de geschiedenisboeken had ingeknald met zijn vijftiende doelpunt op een WK. Met Kakà, Ronaldinho, Roberto Carlos en Adriano stonden nog tal van andere sterren op het veld, maar het was die van Zizou die het hardst schitterde daar in Frankfurt. Vele toeschouwers waren het er na deze partij over eens : dit was misschien de meest complete prestatie die Zidane ooit voor het Franse nationale team leverde. De cijfers spraken boekdelen : van de 65 balcontacten waren er 59 met een goede afloop. Hetzij voor zichzelf, hetzij voor een ploegmaat. Dropballetjes, steekpasjes, één-tweetjes, het hele gamma werd bovengehaald. Maar de pass die de meeste aandacht kreeg, was de assist op Thierry Henry, de eerste in al hun gezamenlijke wedstrijden. En meteen goed voor de kleinste zege tegen Brazilië. Geheel volgens de logica werd Zidane uitgeroepen tot Man van de match, waardoor de timide ster zich genoodzaakt zag om naar de persconferentie af te zakken om zijn prijs af te halen. Rond middernacht kwam Zizou daar eindelijk opdagen, om er geen seconde langer te blijven dan nodig. De verantwoordelijke van de FIFA haastte zich om te melden dat de Man van de match nog andere verplichtingen had. Flauw excuus. De werkelijkheid is dat de Fransman weinig zin heeft in perspraatjes. Tot deze persconferentie toe liet hij zich slechts eenmaal in de perszone halt houden voor een reactie aan de pers, net voor de openingswedstrijd tegen Zwitserland was dat. En dan nog met een minimum aan woorden. Op de vraag hoe hij zich voelde vlak voor zijn laatste grote toernooi, antwoordde de kalende middenvelder : ' Bien.' Geen woord meer. Volgens insiders stoorde Zidane zich aan de laagdunkende commentaren van enkele media die hem als versleten bestempelden. Nochtans parafraseerden die vervloekte persmuskieten enkel de woorden van de grootmeester zelve. Toen die zijn afscheid van de sport aankondigde, sprak hij : "Ik kom aan het einde van de straat, mijn lichaam volgt niet meer. Ik zie te veel af om nog door te gaan." Een laatste Galactico wachtte Zizou op : Luis Figo. Figo kreeg geen droomafscheid van zijn Portugal en moest de kelk tot de bodem ledigen. Het was Zizou in hoogsteigen persoon die Figo naar huis stuurde met lege handen. De aanvoerder trapte zijn Franse elftal op voorsprong via een feilloos genomen strafschop. Toch kon de strateeg zijn ploeg niet dragen zoals in de twee voorbije wedstrijden. Op het moment dat zijn ploeg in de tweede helft op de eigen speelhelft werd gedrukt, verzoop Zidane mee in de inzinking van Les Bleus. Mochten de Portugezen in dat momentum gescoord hebben, dan was zowat iedereen er van overtuigd dat Frankrijk niet meer de kracht zou vinden om terug te slaan. Het was de verdienste van ene Robert Duverne, en niet Zidane, dat Frankrijk die wedstrijd overleefde. Duverne, de conditietrainer van Olympique Lyon, die speciaal voor dit WK werd ingehuurd van de landskampioen. Van 22 tot 26 mei, op stage in Tignes, verfijnde hij de basisconditie van de Franse krasse knarren. Sommigen hervonden hun benen van toen ze twintig waren. Zoals Vieira, die zwak begon aan het toernooi, maar elke wedstrijd groeide in zijn rol als stofzuiger op het middenveld. Hetzelfde gold voor Claude Makélélé, altijd gedienstig, en Lilian Thuram, de betrouwbare sleutel in de verdediging. Enige uitzondering was misschien wel Zidane, die zich af en toe naar het einde van een wedstrijd leek te slepen. Dé vraag die iedereen zich dus voor de finale tegen Italië stelde, luidde of de zevende wedstrijd van Frankrijk op dit WK - de zesde voor Zizou, die geschorst was tegen Togo - niet de wedstrijd te veel zou zijn. Zeker omdat de Fransen in vergelijking met de Italianen één dag minder kregen om te recupereren. Vlak voor de aftrap van de grote apotheose van Zizou's carrière, gaf Willy Sagnol daarop deze commentaar : "We gaan tot het uiterste, en zelfs meer. Niet enkel voor onszelf, maar ook en vooral voor Zizou. Wij, ploegmaats, moeten alles in het werk stellen om hem een afscheid te gunnen dat strookt met zijn talent." BRUNO GOVERS