Londen. The Borough of Camden. Telkens weer valt het op hoe multicultureel Londen is, wanneer je St Pancras, de halte van de Eurostar, verlaat en het mierennest van deze metropool in duikt. Hindi, Polen, Russen, Afrikanen, meisjes met hoofddoek naast zakenlui in pak, op modieuze Nike's. Veel schoolgaande jeugd ook, veelal netjes in uniform. Een smeltkroes van culturen en talen, met her en der wat oude traditie.
...

Londen. The Borough of Camden. Telkens weer valt het op hoe multicultureel Londen is, wanneer je St Pancras, de halte van de Eurostar, verlaat en het mierennest van deze metropool in duikt. Hindi, Polen, Russen, Afrikanen, meisjes met hoofddoek naast zakenlui in pak, op modieuze Nike's. Veel schoolgaande jeugd ook, veelal netjes in uniform. Een smeltkroes van culturen en talen, met her en der wat oude traditie. De trend van deze tijd is koffie in grote bekers. Grote ketens met vestigingen om de honderd meter, zo lijkt het. Costa, Starbucks, Pret A Manger, Subway en kleinere hippe zaken die biokoffie afficheren, verdringen elkaar in de strijd om de koffiedrinkende zakenman/vrouw, die zich, vaak gehaast en te voet (vandaar de sportschoenen), een weg baant naar een volgende afspraak, want het verkeer is aan de rand van de binnenstad ondanks de congestion tax nog steeds een drama. Een plastic dekseltje verhindert afkoelen en morsen, een stukje karton dat je je vingers verbrandt. Omdat je niet tegelijk aktentas, koffie én telefoon kunt vasthouden, zit die laatste gewoon in de jas. Iedereen loopt op straat luidop te praten tegen een microfoon aan een draadje. White Hart Lane, de thuisbasis van Tottenham, de volgende tegenstander van Anderlecht in een dubbele confrontatie voor de Europa League, is een eindje weg van dit knooppunt in het verkeer. Niet zo ver in metrohaltes, slechts drie op de Victoria Line, wel in afstand. Opvallend: in de metro ernaartoe zijn er amper blanken. Wanneer we uitstappen, blijkt direct waarom: dit is geen Camden, de alternatieve maar toch chique buurt, waar langs het kanaal een hip marktgebeuren met allerlei world food is uitgebouwd. Dit is de onderkant van Londen, met dezelfde mix aan culturen, maar veel minder rijk aan ponden. Dit is Haringey, Tottenham, een van de armste wijken van het hele koninkrijk. Bij de laatste volkstelling, in 2014, waren de blanken nog met zo'n 50 procent hier in de wijk. Een goeie 34 procent Britten, de rest exoten. Veel moslims ook, je ziet het aan soms heel jonge meisjes in hun nikab. Free housing information. Free legal advice. Alles lijkt hier gratis, afgestemd op een zeer divers publiek. Geen chique koffiebars met dure bekers meer, geen filialen van de groten, maar Bulgaarse shops naast winkeltjes met Poolse opschriften. Afrikaanse kappers aan de lopende band, veel Hindi, een Tienda del Norte met Latijnse waren, een Turk. De wereld op een kluitje, langs de High Road die leidt naar White Hart Lane, de thuisbasis van Jan Vertonghen, Toby Alderweireld, Moussa Dembélé en Nacer Chadli. Ze zijn hier alleen op wedstrijddagen, want oefenen doen ze op een complex in de groene rand. Vlak bij het stadion, aan de noordzijde, baat Benny zijn pub uit. Een van de weinige, en niet alleen in déze buurt. De pub lijkt langzaam te verdwijnen uit het straatbeeld in de Britse hoofdstad. Die van Benny hangt vol met sjaals, de kleine binnentuin met emaillen borden. Noren, abonnementhouders bij de Spurs, komen hier steevast pinten hijsen. Alles ademt Tottenham. Vandaag is het rustig. Benny, een Noord-Ier van afkomst en in theorie ook een economische migrant, geeft de buurt de schuld: 'Moslims drinken geen alcohol en anderen hebben de traditie niet. Al tien jaar gaat het achteruit. Vroeger was het voetbal een extraatje om mijn maand goed te maken. Nu niet meer. Zonder de club was deze buurt nog doder dan ze al is.' Vier jaar geleden ontplofte hier de boel, de ergste rellen in Londen sinds de riots in Brixton in 1995. Aanleiding: de dood van Mark Duggan, neergeschoten door de politie. Volgens sommigen een goeie familieman, volgens Benny en anderen een kleine crimineel, bekend bij iedereen, lid van een lokale gang, betrokken bij diefstallen en drugsfeiten. Binnen de 24 uur na zijn dood stond de boel hier in de fik. Huizen en auto's werden in brand gestoken, winkels geplunderd. Toen het weekend voorbij was, had de politie 55 man kunnen arresteren en waren 26 agenten gewond. En werd er in de voortuintjes druk geruild: gestolen kleren, elektronica. Benny: 'Hier hebben ze de ruiten van de pub ingegooid. Ze hebben nog geprobeerd het uit te leggen als verontwaardiging om de dood van een zwarte jongen, maar eigenlijk was het gewoon ordinair plunderen. Pure diefstal.' Het gebeurde in een periode dat de Spurs overwogen de buurt te verlaten. Arsenal begon de vruchten te plukken van zijn nieuwe stadion en de investeringsmaatschappij achter Tottenham, ENIC, zag hoe het hoe langer hoe moeilijker werd om te blijven concurreren met de grote rivaal. Een stadion van 36.000 versus een stadion van 60.000 plaatsen, dat scheelde jaarlijks een goeie 120 miljoen euro, geld dat niet kon worden gebruikt om in spelers te investeren. De Premier League doet onderzoek naar de correlatie tussen loonmassa en resultaten, vaak zijn die recht evenredig. Tottenham overperformt zelfs. Het staat gemiddeld zesde in de rankings qua loonmassa, maar werd gemiddeld vijfde in de stand. Liverpool is net omgekeerd. Maar de Spurs hadden het steeds moeilijker om dat aan te houden, zelfs met de miljoenendeal rond Gareth Bale. Veranderen van stadion, zoals Arsenal, was een optie. In Stratford, meer naar het oosten, kwam het Olympisch Stadion vrij. Tottenham was kandidaat. Economisch een opportuniteit, voor de buurt een ramp. Tot opluchting van Benny en co viel de keuze op West Ham United. Martin Cloake zit in de Supporters' Trust van Tottenham. Zo'n trust is een vereniging die de belangen van de fans bij de club verdedigt. Ze hebben geen zitje in de raad van bestuur, het is een kanaal voor dialoog. Cloake is geboren en getogen in Haringey en was tegen de verhuizing. 'Om romantische redenen, want ik zag ook de economische mogelijkheden. Waren we naar Stratford verhuisd, Tottenham was in mijn ogen een gewone club geworden. Een soort franchise, zoals ze in Amerika veel hebben. Daar werkt dat, herlocaliseren, vanwege de grote afstanden. Hier in een klein land geloof ik er niet in.' Tottenham dat is Haringey, ook al is die buurt niks meer sinds in 1978 het laatste grote bedrijf, eentje van kopieerapparaten, zijn deuren sloot. Heel Engeland heeft in de jaren zeventig en tachtig zijn industrie afgebouwd en daar is deze buurt nooit van hersteld, zegt Martin. 'De grootste werkgever in de buurt is de overheid, maar nu er is beslist om de staat af te slanken, staan ook die jobs onder druk. Het probleem was ook politiek. Haringey stemt Labour. Als zij aan de macht waren, zeiden de politici: daar hoeven we niks te doen, ze stemmen toch voor ons. Waren de Conservatives aan zet, dan dachten die: ach, die stemmen toch niet voor ons, daar hoeven we niets te doen.' Is de club echt de enige reddingsboei voor de buurt? Cloake: 'Een moeilijke economisch-politieke vraag. Hebben stadions een positief effect op hun omgeving? Genoeg studies in binnen- en buitenland zeggen van ja, anderen van neen. Binnen de Premier League zeggen met name steden als Liverpool en Newcastle dat het toerisme er boomt door het voetbal. Dat kun je ook hier niet ontkennen. Er is een grote groep Noren met een abonnement op Tottenham. Ik zie hier Belgen, ook Nederlanders. Profiteert de buurt daarvan? Zijdelings.' Volgens Benny is de club 'de laatste hoop'. Martin nuanceert: 'Dat is erg, want de mensen hier zijn, meer dan ooit in de geschiedenis van de club, afgesneden van de Spurs.' Dat is niet altijd zo geweest. Anders dan de ploegen uit het noorden van Engeland (Sheffield, Blackburn) of uit de buurt (West Ham, Arsenal) ontstond Tottenham niet uit een industrieverleden, in het hoofd van de bazen van een of andere fabriek. Tottenham werd opgericht door lokale schooljongens, aangestoken door de vicar. De kerk speelde in die dagen een belangrijke rol in de sport. Om verschillende redenen, bedenkt Martin: 'Om mensen van de straat te houden, weg van de pubs, maar ook omdat fysieke activiteiten goed zijn voor jongeren.' De Spurs werden snel het team van de Londense buitenwijk, waar het, anders dan in het centrum, goed was om te wonen. Ze bleven ook amateurs, want: 'Gentlemen werden niet betaald om te voetballen. Amateurisme was pas fair play.' Martin vertelt verder: 'Noord versus zuid, profs versus amateurs, de groene buitenwijk versus de industrie: dat was de tweedeling in die tijd. De Spurs kregen de bijnaam Flower of the South. De reden waarom de FA Cup Final in 1901 zo belangrijk is, zowel voor de Spurs als voor het Engelse voetbal, is dat het nog steeds de enige zege is van een amateurclub. Die finale werd in Crystal Palace Park gespeeld, voor ruim 110.000 toeschouwers. Tottenham Hotspur versus Sheffield United, de gewone man tegen het establishment.' Een nieuw stadion zou de buurt kunnen doen heropleven. Toen de verhuizing naar Stratford niet doorging, zaten club en lokale politiek nog wat intenser dan anders rond de tafel over de nieuwe plannen aan High Road (White Hart Lane is een klein zijstraatje even verderop). Een serieuze investering van meer dan 700 miljoen euro, in veel meer dan alleen een voetbalarena: nieuwe huizen, cafés, restaurants, een hotel, een supermarkt, een school... Kortom, aan de nu wat verlopen High Road komt straks een heel nieuwe wijk. Die werken zijn volop bezig, naast het stadion ligt een grote bouwput. Fase één is al af, in Lilywhite House huist al een supermarkt en daarboven het nieuwe Tottenham University Technical College. Iets meer dan 200 mensen, vooral lokaal gerekruteerd, vonden er al werk. Benny juicht, anderen in de buurt niet. Op straat ontmoeten we Gavin en zijn dochter, beiden uit de buurt. Ze kijken naar de plannen. Gavin is een fan van West Ham. 'De politici werken goed mee, maar gaan wij daar veel van merken?' Hij wijst op enkele leegstaande gebouwen. 'Opgekocht door Tottenham. Nog andere kleine bedrijfjes moeten hier weg. Uitgekocht.' Er rollen een paar F-woorden uit zijn mond. Zijn verhaal blijkt te kloppen. TH Property koopt hier al een tijdje alles op en heeft inmiddels een twintigtal panden in zijn bezit. TH Property is eigendom van ENIC, dat op zijn beurt eigenaar is van 85 procent van de Spurs. Was ENIC dan wel echt van plan om de buurt te verlaten voor Stratford? Gavin ziet het als een afleidingsmaneuver om betere voorwaarden bij de local council af te dwingen. Na de rellen werden de voorwaarden om zelf ook te investeren in transport tot een minimum herleid én ENIC werd ook vrijgesteld van een algemene verplichting om bij nieuwbouw vijftig procent van de woningen tegen 'haalbare tarieven'te verkopen. De Spurs mogen alle 285 nieuwe appartementen voor de volle prijsverkopen. Hen in de wijk houden, dat kost wat. Martin snapt de heisa aan High Road. 'De band met de lokale gemeenschap is wat uneasy, ongemakkelijk. Voetbal heeft geen al te beste reputatie. Het is greedy, veel geld stroomt naar buiten, naar spelers, makelaars, investeerders. De Spurs doen wél veel voor de lokale gemeenschap. Sommige mensen in Haringey vinden het cynisch wat ik nu zeg, maar veel van die dingen worden niet opgemerkt. Of verzwegen, om het contrast tussen de grootverdieners en de rest te onderstrepen. Ik snap het scepticisme. Er wordt op dit moment bij veel dingen gezegd: dit zal goed voor jullie zijn. Jaja. Wij als Trust zijn dan de luis in de pels die praat met de club en hen wijst op die band: dat wij er al waren voor zij kwamen en er nog zullen zijn wanneer zij weg zijn. Mensen uit de buurt zouden ook eens een wedstrijd moeten kunnen bijwonen. Voor hen is voetbal nu vooral overlast. Om de veertien dagen een invasie van veel politie en veelal mannen die komen kijken, soms dronken, soms vechtend. Afval, verkeersproblemen, overvolle bussen. Het is een last, zo'n ploeg in je wijk, en als je dan zelf nooit kunt gaan... Misschien moet de club nog wat harder haar best doen.' In eerste instantie was het plan om het stadion ook tijdens de werken open te houden. Omdat er na de crash van de banken wat nieuwe problemen zijn gerezen rond financiering, is dat niet langer mogelijk. Het is ook makkelijker - en sneller - om op een bouwwerf gewoon de boel te sluiten. Dus is er nu sprake van één jaar weg, het seizoen 2017/18. Benny: 'Dat zal een heel zwaar jaar worden.' De vraag is: naar waar? Martin: 'Op dit moment staan we nergens. Er is sprake van Wembley, maar de Engelse FA staat wat huiverachtig tegen het uitbesteden van dat stadion aan een club. Er is sprake van Milton Keynes, waar wij als supporters tegen zijn. Wij willen binnen Londen blijven. Stratford is ook een optie, of een ander stadion in de stad.' Met de club wordt ook nagegaan of, naar het voorbeeld van Dortmund, niet één grote staantribune achter het doel kan worden gebouwd. Martin: 'Safe standing is op dit moment in het Engelse voetbal een hot topic. Duitsland bewijst dat het kan, hier is dat uit den boze sinds Hillsborough, al geloof ik niet dat terracing daar voor doden zorgde. Eerder slecht omgaan met een grote massa. Zelfs bij Liverpool is men stilaan voor het herintroduceren van staanplaatsen, maar juist vanwege Hillsborough kunnen zij in dit debat niet het voortouw nemen. De meeste overheden geloven dat het kan, maar eerst moet de wet veranderen. De club houdt de deur open. De nieuwe zuidtribune zou volgens de huidige stadionplannen relatief gemakkelijk om te bouwen zijn tot een staantribune. En dan hebben we onze eigen Yellow Wall.' Supporters, zegt Martin, hebben veel meer impact dan ze zelf denken. Dus willen ze ook wegen op het debat rond de ticketprijzen, dat nu volop wordt gevoerd. In het huidige White Hart Lane zijn 36.000 plaatsen beschikbaar. Een goeie 22.500 zijn voorbehouden voor abonnees. Marvin: 'Dat is door de club geplafonneerd, ondanks een grote wachtlijst met zo'n 30.000 namen. Wij accepteren dat, in ruil zijn de prijzen bevroren. Elke competitiewedstrijd is uitverkocht, er is dus echt wel nood aan een groter stadion.' Na Old Trafford moet dat het grootste clubstadion van het land worden, groter dan dat van Arsenal. Martin: 'We hopen voor veel sfeer te zorgen, maar de prijzen zullen veel bepalen. Als je in de beste omstandigheden naar topspelers wilt kijken, moet je topprijzen betalen. Dat snappen wij. Anderzijds: er is ook een bottom, probeer ook eens wat andere mensen binnen te krijgen, jongere mensen. Ik ga geregeld naar wedstrijden kijken sinds 1978. De meesten toen rond mij waren van mijn leeftijd. Vandaag zijn ze dat nog, zo veel jaar later. Het Engelse stadionpubliek is vergrijsd. Als ze willen dat die 17.000 in die tribune voor veel sfeer zorgen, kun je de tickets niet allemaal verkopen aan welgestelden.' Hoe zwaar wegen ze daar? Martin zucht: 'Kunnen we hen tot iets verplichten? Neen. Hebben we voldoende power voor een boycot wegens te hoge ticketprijzen? Neen.' Dortmundfans boycotten ooit een derby tegen Schalke omdat de prijzen te hoog waren. Kan het ook in Londen? Hij staat sceptisch: 'Ik zie nooit een Spursfan om die reden verzaken aan een derby tegen Arsenal. Hij zou het gevoel krijgen dat hij zijn ploeg in de steek laat.' De laatste jaren presteerden de Spurs in principe naar behoren, net buiten de top vier. Kan de ploeg daar wél geraken, via dat nieuwe stadion? Benny knikt: 'Dat is het doel.' Gavin beaamt: 'Ik ben een fan van West Ham, maar als de Spurs dit gedaan krijgen...' Martin ten slotte: 'Arsenal heeft wat problemen gehad tijdens de bouw, maar de club verzekert ons dat er transfergeld beschikbaar zal blijven voor de uitbouw van de ploeg. Maar we moeten realistisch zijn, soms zal er worden geschipperd. Gaan we als club een stap vooruit zetten? Ongetwijfeld. Is dat een zekerheid? Neen. Dat bewijst het transfergeld van Gareth Bale. Geld spenderen is geen garantie op succes, fans van Tottenham weten dat beter dan een ander.' DOOR PETER T'KINT IN LONDEN - FOTO'S REUTERS'Mensen uit de buurt zouden ook eens een wedstrijd moeten kunnen bijwonen. Voor hen is voetbal nu vooral overlast.' - MARTIN CLOAKE