Hij is een van de miraculeuze overlevers. Vermagerd en met de blik op oneindig wandelt Helio Neto door de gangen van de Arena Condá. Het is de eerste keer sinds het ongeval dat hij terug in het stadion van Chapecoense is. 'Het feit dat ik hier ben, geeft me kracht', murmelt de verdediger van 31 jaar, steunend op zijn krukken. Het is 4 januari, anderhalve maand na het drama van 28 november.
...

Hij is een van de miraculeuze overlevers. Vermagerd en met de blik op oneindig wandelt Helio Neto door de gangen van de Arena Condá. Het is de eerste keer sinds het ongeval dat hij terug in het stadion van Chapecoense is. 'Het feit dat ik hier ben, geeft me kracht', murmelt de verdediger van 31 jaar, steunend op zijn krukken. Het is 4 januari, anderhalve maand na het drama van 28 november. De man, die over een jaar misschien opnieuw zal kunnen voetballen, zegt vooral 'mentaal te willen recupereren' en 'niet in een depressie te vallen'. Toen hij ontwaakte uit zijn coma, vroeg hij aan de dokters wat het resultaat was van de finale van de Copa Sudamericana, waar zijn ploeg aan had moeten deelnemen. Een hele week lang verborgen ze de waarheid voor hem. In die periode denkt Neto dat de crash gewoon een slechte droom was. Maar de realiteit is helaas anders: van de 77 passagiers zijn er 71 overleden. Bij de zes overlevers zitten drie spelers, met ook nog Alan Ruschel en Jackson Follman. De eerste was geraakt aan de ruggengraat en bij de tweede moest zijn rechterbeen geamputeerd worden. Volgens het Boliviaanse El Deber had noch copiloot Fernando Ovar Goytia, noch technicus Erwin Tumiri - die de crash overleefde - een vergunning om te vliegen. De stelling dat er niet genoeg brandstof was, wordt ondertussen bevestigd door de eerste resultaten van het onderzoek. Reymi Ferreira, de Boliviaanse minister van Defensie, spreekt van een 'moord'. Maar Neto veroordeelt niemand. Hij heeft 'slechts' een breuk in een lendenwervel en gescheurde kruisbanden opgelopen. Op 4 januari deelt hij zijn ervaringen met de jongeren van 'Chape' en een paar aanwinsten. Onder hen Douglas Grolli, die zijn carrière was begonnen bij de club uit Chapecó. Dodô, een offensieve middenvelder van 22 jaar, wordt gehuurd van Atlético Mineiro, dat ook het grootste deel van zijn loon blijft betalen. De oud-club van Ronaldinho stond erop om de transfer, die al voor het accident besproken was, door te voeren. In totaal worden 27 nieuwe spelers voorgesteld. Een kern die bij elkaar geknutseld werd met jongeren, spelers die terugkeren na een uitleenbeurt en spelers die er niet bij waren op die vlucht in november. Maar dus geen Ronnie of Riquelme, zoals eerder aangekondigd. En ook geen leger van gratis huurlingen, ondanks de enorme solidariteit de eerste dagen na het drama. 'Er is heel weinig tijd om ons voor te bereiden', legt Vágner Mancini, de nieuwe T1 van Chapecoense op 7 januari uit. 'Daarom hebben we geprobeerd om meer spelers te laten komen.' De aangeboden immuniteit tegen degradatie heeft de club geweigerd. Er staan dit seizoen maar liefst 75 wedstrijden op het programma. Morgen/donderdag wordt de eerste gespeeld, thuis tegen Joinville, de rivaal in de staat van Santa Catarina. De Verdão gaan vooral terugvallen op hun U20, die vorig seizoen in hun leeftijdscategorie een verrassend goed parcours aflegden. En uiteindelijk is groen toch de kleur van de hoop... NICOLAS TAIANA