Was het een slecht voorteken ? Op het moment dat de Rode Duivels in de luchthaven van Helsinki arriveren, staat niet één journalist hen op te wachten. Dat moet een novum zijn in de geschiedenis van de nationale ploeg. De interesse beperkt zich tot de aanwezigheid van één handtekeningenjager. Die maakt zich meteen uit de voeten als hij de eerste signatuur op zak heeft. Die van Bob Peeters.
...

Was het een slecht voorteken ? Op het moment dat de Rode Duivels in de luchthaven van Helsinki arriveren, staat niet één journalist hen op te wachten. Dat moet een novum zijn in de geschiedenis van de nationale ploeg. De interesse beperkt zich tot de aanwezigheid van één handtekeningenjager. Die maakt zich meteen uit de voeten als hij de eerste signatuur op zak heeft. Die van Bob Peeters. Finland ligt niet wakker van een voetbalwedstrijd. De door Oost-Europese invloeden gekenmerkte stad (grauwe woonblokken in de buitenwijken, veel dominante standbeelden in het centrum) koestert nochtans een sportief imago. In de parken krioelt het van de joggers, Finnen verheffen de lichaamscultuur tot een prioriteit en zijn op een maniakale manier bezig met de gezondheid. Dat is hen in deze periode geraden ook. De dokters in overheidsdienst staken al vijf maanden en dat zorgt in dit land voor verhitte discussies die dagelijks in de kranten worden uitgevochten. Ook al wordt er cynisch gemonkeld dat iemand die ziek is, wel wordt geholpen.Robert Waseige weet dat zijn keurkorps kerngezond is. De bondscoach oogt heel ontspannen in de aanloop naar de wedstrijd. Hij lijkt zich steeds meer met zijn werk te identificeren. Over een eventuele contractverlenging van de bondscoach, wiens overeenkomst medio 2002 afloopt, is nog niet gepraat. Dat gaat naar oude gewoonte gebeuren nadat er zekerheid is over de kwalificatie. Binnen de voetbalbond is men ervan overtuigd dat Waseige in dat geval graag zijn handtekening zal zetten onder een nieuw contract. Is dat daarom dat Waseige nog maar eens liet weten dat hij wil dat iedereen in de richting kijkt die hij bepaalt ? Als de bondscoach het nodig vindt, drappeert hij zich graag in een aura van autoriteit. Dat bleek nu het geval. De mededeling dat Waseige het niet pikte nog niets van het wedervaren van doelman Ronny Gaspercic bij Betis Sevilla te hebben gehoord, kwam niettemin heel verrassend. Waseige had zowaar de internetsite van de Spaanse krant Marca moeten raadplegen om aan informatie te geraken. Kon hij in die tijd niet zelf hebben getelefoneerd ? En zouden Bart Goor en Didier Dheedene vanuit respectievelijk Berlijn en München wel hebben gebeld om de bondscoach te laten horen hoe het met hen ging ? Het lijkt onwaarschijnlijk. Wie Waseige kent weet dat alles wat hij doet, beredeneerd is. Zo ook de andere kreet die hij de wereld instuurde : spelers moeten zich zonder mokken schikken in vervangingen. De bondscoach wenst geen wanklank te horen.Was het een slecht voorteken ? Eén dag voor de wedstrijd strekken de Rode Duivels de benen in het knusse Finnair-stadion, de thuishaven van het door de Nederlander Jan Everse getrainde FC Jokeril. Na wat rustige opwarmingsoefeningen wordt er afgewerkt op doel. De meeste ballen vliegen ver over en naast. De concentratie is zoek in Helsinki, dat zich wentelt in een zomerse zon. Robert Waseige maakt er zich niet druk over. Rustig observeert hij de oefeningen. Haastig stappen de Rode Duivels na afloop van de oefensessie in de bus. Het vertrouwen is groot. Te groot ? Wat een opsteker moest worden voor de wedstrijd tegen Schotland, groeide uiteindelijk uit tot een nachtmerrie. Nooit onder Robert Waseige werd er zo dramatisch gevoetbald als in de eerste dertig minuten. De laksheid was zo ontluisterend dat je zowaar de indruk kreeg dat er in de Finse ploeg ontieglijk veel talent schuilt. De manier waarop vooral Jari Litmanen met knappe bewegingen de Rode Duivels vernederde, was ontnuchterend. Robert Waseige zat op de bank er keek ernaar. Pas na het derde doelpunt stond hij recht om wat aanwijzingen te geven. Het had geen effect. Zelfs bij een 3-0-achterstand werd de bal twee keer vanaf de middellijn teruggespeeld. Als teken van onmacht. Zelden in zijn carrière moet Waseige naar zulke machteloze voetballers hebben gekeken als in die zwarte eerste helft. De Belgische ploeg rammelde in alle compartimenten. Vooral in het middenveld, waar veel ruimte werd weggegeven en de Finnen naar believen het tempo bepaalden. Het is niet de eerste keer dat het positiespel daar te wensen overlaat en de spelers de indruk geven niet te weten waar ze moeten lopen. Het is nauwelijks denkbaar dat daarop niet wordt getraind of gewezen. Wat scheelde er dan ? Desinteresse ? Een gebrek aan balans ? Een manco aan ritme ?De wedstrijd in Helsinki toonde veel, heel veel. Bijvoorbeeld dat Johan Walem en Marc Wilmots niet harmoniëren. Wilmots begon als tweede spits aan de wedstrijd, maar wroette vijfenzeventig minuten lang in het middenveld en ging geregeld diep in de eigen rangen de bal opvragen. Dat laatste doet de altijd naar ruimte zoekende Walem al heel zijn carrière. Zoals de nieuwe Standardmiddenvelder in Helsinki over het veld slofte, is hij niet meer van deze tijd. Hij loopt altijd daar waar de bal is, valt zo diep mee terug dat hij de verdedigende middenvelder in de rol van tweede voorstopper duwt, en draait zo vaak om zijn as dat het niet anders kan of hij moet duizelig van het veld stappen. Hij leek op een zaalvoetballer die als dusdanig bij Standard ook een andere zaalvoetballer verving : Robert Prosinecki. Al even pijnlijk om zien : de optredens van Gert Verheyen en Bart Goor, die in de eerste helft als wassen beelden op de flanken stonden. En : het complete falen van de defensie, die niet alleen door het gebrek aan storend vermogen op het middenveld werd overspoeld. Van de flanken ging er absoluut geen dreiging uit; Bertrand Crasson en Didier Dheedene werden opgepeuzeld door de dartele Finse flankaanvallers Kollka en Nurmela. En de keuze voor Nico Van Kerckhoven als voorstopper tegen de snelle, technisch knappe en wendbare Finse spits Mikael Forsell, was niet bepaald de verstandigste zet uit de carrière van Waseige. De bondscoach argumenteerde die verrassende optie vooraf door te declameren dat Van Kerckhoven ook bij Schalke 04 die positie bekleedt. Dat is maar ten dele waar : de Duitse club opereert met drie verdedigers en zonder linksachter. Van Kerckhoven neemt er gewoon de linkerkant voor zijn rekening, met alle ruimte om in te schuiven. In Helsinki overschreed hij in de eerste helft niet één keer de middellijn. Net zoals ook Eric Van Meir dat voor de rust nauwelijks deed. De libero van Standard rendeert alleen als hij mee naar voren kan trekken en zijn lange bal mag aanwenden. Zoals destijds bij Lierse, onder Erik Gerets. Als pure verdediger is hij vooral een zwak punt. Als er op zijn uitbraken door overnames wordt geanticipeerd, kan hij voor iedere ploeg niettemin een belangrijke troef worden. Maar aan die offensieve bevliegingen kwam Van Meir in Helsinki niet toe. België na Finland. Het valt te hopen dat de ploeg zichzelf weer kan oprichten en de sleutelspelers die het elftal moeten dragen weer naar hun beste niveau groeien. Want ook dat was een probleem in Helsinki : verscheidene internationals zoeken ook in hun club nog naar hun beste niveau. Yves Vanderhaeghe, bijvoorbeeld, die op het middenveld van Anderlecht (nog) niet de autoriteit uitstraalt van vorig seizoen. Of Gert Verheyen, die bij Club Brugge zo'n lauwe voorbereidingsperiode kende dat sommigen zich al afvroegen of er wel goed aan gedaan was zijn contract te verlengen. En hoe zal het straks staan met de vorm van de vijf voetballers uit de Bundesliga die nu de nationale ploeg bevolken ? Marc Wilmots krijgt tegen Schotland wellicht weer een plaats in het middenveld, waardoor Robert Waseige naast de ook in Helsinki onzichtbare Emile Mpenza een andere, authentieke aanvaller in de frontlijn posteert. Nico Van Kerckhoven blijft als linksachter een certitude, al was het wel bizonder raar om Waseige na de match te horen zeggen dat Van Kerckhoven het op de positie van voorstopper niet slecht had gedaan. Terwijl de bondscoach, normaal altijd een goed en scherp analyticus, diep in zijn binnenste echt wel beter weet. Maar vreemde uitspraken vielen er in het Finnair-stadion wel meer te rapen. Die van Bart Goor bijvoorbeeld, de anders altijd nuchtere Kempenaar, die zonder blozen vertelde dat hij het niet slecht had gedaan. Is Goor in Berlijn zijn zin voor realisme kwijtgeraakt ? Hoe gaat de linkermiddenvelder trouwens evolueren bij Hertha BSC waar trainer Jürgen Röber als de op één na hardste Duitse trainer geldt ? Na Werner Lorant van München 1860, die met zijn oefenstof de nochtans tegen een stootje opgewassen Didier Dheedene de stuipen op het lijf blijft jagen. Voor de zoveelste keer vertelde Dheedene net voor de terugreis hoeveel hij in München wel moet lopen. Belgen in de Bundesliga : ze kunnen alleen aarden als ze niet onder een Duitse trainer moeten werken. Ze zien het spookbeeld van de bank voor zich. Met alle gevolgen vandien voor de nationale ploeg ? Het enige positieve na een afstraffing is dat iedereen op een brutale manier is wakkergeschud. Veel meer heeft deze wedstrijd niet opgeleverd. Finland werd vooraf aangekondigd als een kopie van Schotland, een ploeg die precies op dezelfde manier zou voetballen. Een misrekening. De Finnen spelen snel en modern voetbal, dat geschoeid is op techniek en inventiviteit. Zo legden ze de technische mankementen van de Belgische ploeg bloot. Die tekortkomingen hebben zich in het verleden nog geopenbaard. Ze werden gecamoufleerd door inzet en discipline. Nu werden de Rode Duivels in Finland niet alleen weggespeeld, maar ook weggelopen.door Jacques Sys