Van een breuk tussen Borussia Dortmund en trainer Jürgen Klopp kon er geen sprake zijn. CEO Hans-Joachim Watzke zei het zo vaak dat het klonk als een refrein. Zelfs toen Borussia afgegleden was naar de kelder van het klassement en de winterstop indook als voorlaatste, werd er aan de trainer niet getwijfeld. Want Klopp en niemand anders stond model voor de opgang van Borussia Dortmund, een meer perfecte symbiose tussen trainer en club bestond er niet in het voetbal. Als er iemand was die Klopp kon ontslaan, dan alleen hijzelf. Op alle mogelijke manieren had de excentrieke coach geprobeerd om zijn dolende ploeg uit de impasse te sleuren. Hij vocht niet alleen tegen de degradatie, maar vooral tegen de psyche van zijn spelers. Op een gegeven moment verraste Klopp met een nieuwe brilmontuur, een exemplaar met een retro-inslag en zwarte randen. Schertsend heette het dat hij vanaf nu de problemen beter zou zien. Maar veel meer dan als een trainer oogde Klopp als een intellectueel. Of als een leraar die zijn les niet meer verkondigd kreeg.
...

Van een breuk tussen Borussia Dortmund en trainer Jürgen Klopp kon er geen sprake zijn. CEO Hans-Joachim Watzke zei het zo vaak dat het klonk als een refrein. Zelfs toen Borussia afgegleden was naar de kelder van het klassement en de winterstop indook als voorlaatste, werd er aan de trainer niet getwijfeld. Want Klopp en niemand anders stond model voor de opgang van Borussia Dortmund, een meer perfecte symbiose tussen trainer en club bestond er niet in het voetbal. Als er iemand was die Klopp kon ontslaan, dan alleen hijzelf. Op alle mogelijke manieren had de excentrieke coach geprobeerd om zijn dolende ploeg uit de impasse te sleuren. Hij vocht niet alleen tegen de degradatie, maar vooral tegen de psyche van zijn spelers. Op een gegeven moment verraste Klopp met een nieuwe brilmontuur, een exemplaar met een retro-inslag en zwarte randen. Schertsend heette het dat hij vanaf nu de problemen beter zou zien. Maar veel meer dan als een trainer oogde Klopp als een intellectueel. Of als een leraar die zijn les niet meer verkondigd kreeg. Jürgen Klopp is een motivatietrainer, maar ook een harde werker en een koele analyticus. Zijn vakmanschap stond steeds buiten discussie. Zelfs in de voor de club donkere tijden kreeg een hij sms van Alex Ferguson, de Godfather van Manchester United, die hem liet weten dat hij, Klopp, het Europees voetbal tactisch had beïnvloed. Daar, aldus de Schot, veranderde de rangschikking niets aan. Maar als de motivatietechniek van Klopp niet meer werkt, dan ontstaat er niettemin een probleem. Dan hangen de spelers niet meer aan zijn lippen, dan slaat de vonk niet meer over. Zo leek het na een catastrofale heenronde te zijn. Supporters bleven het opnemen voor de populaire trainer en wezen de spelers met de vinger. Het regende op de sociale media verwijten en zelfs grove beledigingen. Dat is ongezien in een stad en regio die leeft op het ritme van geel en zwart. Maar het zegt veel over Klopp die net niet tot het heiligdom was verheven. Jürgen Klopp zocht zich te pletter naar oorzaken waarom het niet liep. Er waren de veelvuldige blessures die de zoektocht naar automatismen niet vergemakkelijkten, maar van de andere kan liep geen enkele ploeg in de Bundesliga zoveel als Borussia Dortmund: 120,3 kilometer per wedstrijd, zoals het bedrijf Opta berekende. En gemiddeld werden in een wedstrijd 253 sprints getrokken. Meer dan het seizoen daarvoor. Dat klonk paradoxaal. Maar een probleem van Klopp, zo werd gefluisterd, is dat hij alleen spelers met een goed karakter wil, nette jongens. Dat wreekt zich in moeilijke tijden. Te gemakkelijk onderging de ploeg het gebeuren, er was te weinig gebetenheid en verbetenheid. Borussia liep, maar het liep niet als ploeg. Een groot verschil met andere teams die, met minder talent, bikkelen om het lijfsbehoud. Toch leek de kentering op een gegeven moment in zicht. Borussia zakte kort na de start van de terugronde af naar de laatste plaats, herpakte zich vervolgens en leek bezig aan een inhaalrace die moest uitmonden in Europees voetbal. Dat oogde mooi, maar er was midden de ogenschijnlijke opleving een bittere kant: van het sprankelend voetbal uit de betere dagen viel nog weinig te zien. Het bestuur gaf zichzelf niettemin een compliment omdat er nooit over een vervanging van Klopp was nagedacht. Luidop werd er gepraat over continuïteit en stabiliteit, de hoekstenen van een goed beleid. Maar de afgelopen weken stokte de motor opnieuw. Na de uitschakeling in de Champions League tegen Juventus, op 18 maart, ontstonden bij Klopp de eerste twijfels of hij zijn tot medio 2018 lopend contract wel zou uitdienen. Toen al kon hij de vraag of hij de perfecte trainer was voor Borussia niet met ja beantwoorden. Dat knagend gevoel liet Jürgen Klopp niet meer los. Hij wilde de ontwikkeling van de club niet in de weg staan. Herbeginnen, zo zei hij tegen zichzelf, was mogelijk met een nieuwe ploeg, maar ook met een nieuwe trainer. Dat laatste leek hem goedkoper. En eigenlijk ook wel beter. Ofschoon het Borussia Dortmund niet aan geld ontbreekt: de club is schuldenvrij, op de bankrekening staat 80 miljoen euro. Na de 3-1-nederlaag op Borussia Mönchengladbach, anderhalve week geleden, traden er barsten op in de hechte relatie tussen Jürgen Klopp en de spelersgroep. Op acht minuten van het einde kwam het langs de lijn tot een heftig dispuut tussen Klopp en middenvelder Sebastian Kehl. Wild gesticulerend ontrolde er zich een gevecht in woorden. Beiden kookten van woede. In de kleedkamer pakte Klopp zijn spelers bikkelhard aan. Hij hekelde het gebrek aan concentratie. Drie keer incasseerde Borussia dit seizoen in de eerste minuut een doelpunt. Een absoluut wereldrecord, zoals sportdirecteur Michael Zorc het cynisch stelde. En elf treffers slikte de ploeg dit seizoen uit zware persoonlijke fouten. Klopp werd verweten dat hij tegenover de spelers meer de weg van de monoloog dan die van de dialoog bewandelde. En spelers lieten op fluistertoon weten dat de richtlijnen van Klopp langs de zijlijn niet meer aansloegen. Sterker zelfs: het soms theatraal gedoe werkte hen op de zenuwen. Borussia Dortmund zonder Klopp, het wordt hoe dan ook wennen. Zeker voor de media die in alle omstandigheden met een vriendelijke, vaak lachende, soms ironiserende trainer werden geconfronteerd. Klopp heeft van Borussia Dortmund zowel op economisch als sportief vlak een gigant gemaakt. Hij serveerde aanvallend en met romantiek overgoten voetbal. Hij elektriseerde spelers en supporters. Dat had ook een keerzijde: Klopp werd op een gegeven moment groter dan zijn spelers, hij werd zelfs groter dan de club en misschien wel groter dan zichzelf. De 47-jarige trainer had zo'n status opgebouwd dat iedereen verwachtte dat hij van water wijn kon maken. Toch kwam de persconferentie van vorige week woensdag als een volslagen verrassing. Klopp was geëmotioneerd en Hans- Joachim Watzke vocht zichtbaar tegen de tranen. Meestal zie je versteende gezichten als trainers worden bedankt en vrolijke mimiek als opvolgers worden voorgesteld. Nu heerste er een begrafenisstemming. De persverantwoordelijke sprak achteraf van een zwarte dag in de geschiedenis van Borussia Dortmund. Zelfs enkele mediavertegenwoordigers moesten slikken. Het leek erop dat er iemand was gestorven. De vraag of Jürgen Klopp met deze beslissing ook niet de club had bevrijd, werd niet gesteld. Voor Jürgen Klopp was er in ieder geval geen andere oplossing. Hij benadrukte op de persconferentie, ongetwijfeld een van de meest bewogen momenten in de geschiedenis van de Bundesliga, nog maar eens de nood aan vernieuwing. De vernieuwing die er ook kwam toen hijzelf medio 2008 het roer overnam. Dat Klopp uiteindelijk aankondigde te vertrekken aanziet hij als een (laatste) liefdesverklaring aan Borussia, een daad in het belang van de club. Hij toonde zich opgelucht deze beslissing te hebben genomen. En hij achtte het niet onmogelijk dat deze mededeling op de ploeg een bevrijdend effect zou hebben. Ook al had alles, zo poneerde hij, niets te maken met de sportieve recessie. Een vreemde uitspraak. Dat hij het verval niet kon stoppen maar alleen tijdig afremmen, werkte zwaar op zijn gemoed. Op 16 mei speelt Borussia Dortmund zijn laatste competitiewedstrijd onder Jürgen Klopp, thuis tegen Werder Bremen. Het laat zich aanzien dat de tranen bij de supporters op dat moment rijkelijk zullen vloeien. Het stadion zal dan worden herschapen in een tranendal. Klopp hoopt aan deze match nog een vervolgstuk te breien. In de Duitse bekerfinale die op 30 mei in Berlijn wordt gespeeld. Daarvoor moet Borussia volgende week dinsdag in de halve finale wel voorbij erfvijand Bayern München. Het valt af te wachten waar de toekomst van Jürgen Klopp ligt. Vooral vanuit Engeland bestaat er veel interesse. Daar ligt Klopp al langer goed in de markt. Vorig seizoen zou Manchester United bij Borussia hebben gepolst of het mogelijk was Klopp uit zijn contract los te weken. Pas na een negatief antwoord werd Louis van Gaal gecontracteerd. Nu wordt vooral Manchester City genoemd waar het rijk van de Chileense trainer Manuel Pellegrini ten einde loopt. Ook Arsenal en Liverpool zouden bij de kandidaten horen. Het zijn speculaties waarop Klopp op dit moment niet ingaat. Best mogelijk dat hij een sabbatjaar inlast, menen insiders te weten. De voorbije zeven jaar hebben hem veel energie gekost. Zo maakte hij van het tegen het faillissement kampende Borussia een grootmacht in het Duitse voetbal. Met twee titels (2011, 2012) en een beker (2012). En een finale van de Champions League (2013). Zo groeide Borussia Dortmund uit tot een succesvolle en zeer populaire club die wel in één ambitie bleef steken: de sprong naar de Europese top bleef uit. Dat het verlangen van Jürgen Klopp om zijn nog drie jaar lopend contract voortijdig te beëindigen werd ingewilligd, toont dat de botheid en de turbulentie uit vroegere dagen bij Borussia Dortmund al lang plaats heeft gemaakt voor stijl en deftigheid. Of Klopp in de toekomst nog door hetzelfde aura zal omringd zijn als nu, is een open en op hetzelfde moment zeer fascinerende vraag. Jürgen Klopp kan alleen maar hopen dat het sprookje zich elders herhaalt. Aan zijn charisma en enthousiasme zal het alvast niet liggen. En hij zal zich ook elders met zijn nieuwe werkgever identificeren. Zoals in Dortmund waar de slogan Echte Liebe in het tijdperk van Klopp werd geboren en doorgetrokken tot in alle geledingen van de club. Het klonk soms bombastisch. Maar het was authentiek. En vooral: het kon alleen met een gevoelsmens als trainer. Zo zal Jürgen Klopp in de geschiedenis van Borussia Dortmund onsterfelijk blijven. Dat hij na de persconferentie innig werd omarmd door Hans- Joachim Watzke, met wie hij in volle harmonie had samengewerkt, was meer dan een symbolisch beeld. DOOR JACQUES SYSJürgen Klopp koos de laatste weken meer voor een monoloog dan voor een dialoog. De trainer was groter dan de spelers, groter dan de club en groter dan zichzelf.