Indrukwekkende torens (1m94 en 2m14) met soepele handen en spijkerharde meningen. Gelanceerd in Aalst en al op jonge leeftijd naar het buitenland vertrokken. Meermaals de Euroleague - de Champions League van het basketbal - gewonnen... er zijn wel wat overeenkomsten tussen Ann Wauters en Tomas Van Den Spiegel.
...

Indrukwekkende torens (1m94 en 2m14) met soepele handen en spijkerharde meningen. Gelanceerd in Aalst en al op jonge leeftijd naar het buitenland vertrokken. Meermaals de Euroleague - de Champions League van het basketbal - gewonnen... er zijn wel wat overeenkomsten tussen Ann Wauters en Tomas Van Den Spiegel. Wauters geniet wereldwijde faam als veelvuldig bekroond Europees Speelster van het Jaar, Van Den Spiegel vanwege zijn cv bij topclubs als CSKA Moskou en Real Madrid, en sinds november van dit jaar ook als voorzitter van de ULEB, de belangenvereniging van Europese profliga's. Zijn voornaamste taak daar: het hopeloos verdeelde Europese basketballandschap weer op één lijn krijgen. 'Maar om echt een impact te hebben, moet ik eigenlijk al aan een tweede mandaat van vier jaar denken', leerde hij snel. 'Ik had helemaal niet verwacht dat ze mij zouden kiezen als opvolger van Eduardo Portela. Mijn kandidatuur hield vernieuwing in en ik ging ervan uit dat ze voor de status quo zouden opteren.' Niet dus. Ook Ann Wauters liet al doorschemeren dat ze na haar actieve carrière als basketbalster een rol wil blijven spelen in de topsportwereld. Niet zozeer als beleidsbepaler, maar eventueel als coach, liefst dan nog als personal coach. 'Een braakliggend terrein', zegt ze. 'In de VS staan ze veel verder op het vlak van player development. Zelfs naast het veld hebben topsporters eigenlijk nood aan individuele begeleiding. Met mijn ervaring denk ik daarin wel iets te kunnen betekenen.' Al is het ook om privéredenen, erkent ze. 'Mocht ik meteen als teamcoach aan de slag gaan, dan zet ik in feite mijn leven verder van de voorbije twintig jaar: veel reizen, veel op hotel... Dat heb ik wel eventjes gehad. Het zal de komende jaren sowieso een zoektocht worden naar wat mij ligt en wat ik wil.' Eventueel met een EK - deze zomer in Tsjechië - als mooi orgelpunt van een indrukwekkende carrière? Wauters houdt zich op de vlakte: 'Ik kan dat onmogelijk zeggen. Voor het eerst voel ik dat mijn lichaam tegensputtert. Zeker op een EK, met veel wedstrijden kort op elkaar, weet ik niet goed hoe ik dat ga verteren. We zullen zien na het seizoen.' ANN WAUTERS: (lacht) 'Het is positief dat Tomas die functie bekleedt, eindelijk een ex-topsporter die mag meedenken over het beleid.' TOMAS VAN DEN SPIEGEL: 'Tijdens onze carrière hebben zowel Ann als ik ons nooit ingehouden om kritiek te leveren op de beleidsbepalers. Maar het is makkelijk om langs de kant te staan roepen. Als je dan de kans krijgt om mee te gaan leiden, moet je die grijpen. Ik ben ervan overtuigd dat ik het product basketbal kan verbeteren, maar het zal een werk van lange adem zijn. 'Om een voorbeeld te geven: een regel veranderen bij de FIBA duurt twee jaar vooraleer je die helemaal kan implementeren. Er spelen mondiaal 400 miljoen mensen basketbal. Wil je de driepuntlijn tien centimeter opschuiven dan moet dat overal ter wereld gebeuren. Dat is het grote verschil met de NBA, waar er maar dertig clubs actief zijn en je veel sneller veranderingen kunt doorvoeren.' VAN DEN SPIEGEL: 'Als topsporter heb je een deel van je opvoeding overgeslagen. Je tekent je eerste profcontract op je zeventiende en je rolt in de wereld van volwassenen. Twintig jaar aan een stuk word je geleefd en krijg je elke zondag netjes je programma voor de volgende week. Je leert weinig. Het is ergens ook logisch dat je als tiener niet bezig bent met je pensioen. Het gaat trouwens niet enkel over het financiële, het moeilijkste is na je carrière een bezigheid vinden om je tijd zinvol in te vullen. Niet evident, want je hebt niets anders gekend dan sport.' WAUTERS: 'In het vrouwenbasketbal is de groep van goedverdieners natuurlijk veel kleiner dan bij de mannen. Ik heb het geluk gekend dat ik in Rusland enkele mooie contracten kon tekenen. Ik kan een paar jaar op mijn gemak zijn na mijn carrière, maar dat wil je toch niet?' VAN DEN SPIEGEL: 'Veertig jaar op het strand gaan liggen zit er niet in, als je dat bedoelt. (lacht) Je wilt toch ook een bepaalde levensstandaard aanhouden. Wij hebben geen tientallen miljoenen euro's verdiend, dus neen, we zijn niet binnen.' WAUTERS: 'Bij mij niet. Pas op mijn twaalfde ben ik met basketbal in aanraking gekomen en zelfs toen ik op mijn vijftiende bij Osiris Aalst belandde, was er geen haar op mijn hoofd dat dacht aan een basketcarrière. Hoe zou het ook? Ik had geen enkel voorbeeld in België. Pas op mijn zeventiende, toen ik mijn eerste profcontract tekende in Frankrijk, besefte ik dat ik met mijn combinatie van lengte en talent ergens kon geraken.' VAN DEN SPIEGEL: 'Bij mij zat die gedachte er wel vroeger in. Al van mijn derde kende ik basketbal en ik doorliep ook alle nationale jeugdreeksen. Het zou dus eerder een mislukking geweest zijn mocht daar niets uitgekomen zijn. Uiteraard had dat ook te maken met mijn lengte, daar moet ik niet flauw over doen.' WAUTERS: 'Bij mij heeft de sport er voor gezorgd dat ik me beter ging voelen bij die lengte. Ik was een nogal timide, introvert kind en dankzij basketbal, en vooral het feit dat ik er goed in was, ben ik opengebloeid. Ik merkte: hey, hier zijn de anderen ook groot. En er bestaan zelfs jongens die groter zijn dan ik!' (lacht) VAN DEN SPIEGEL: 'Ik heb mij dat eigenlijk nooit aangetrokken. Met 2m14 loop je altijd en overal in de picture, maar ik zie dat eigenlijk al lang niet meer. Het zijn eerder de mensen die dan naast me lopen die dat opmerken en daar gêne over voelen.' WAUTERS: 'In Rusland is het niveau hoog, maar ik zou de competitie niet als voorbeeld nemen. Ik zag daar bij heel wat meisjes een totaal gebrek aan speelplezier. Mijn ploegmaats vertelden me hoe ze gedwongen werden om te basketten omdat ze groot waren. En omdat ze tijdens hun jeugd zodanig gedrild worden, ontbreekt hen de motivatie om nog extra inspanningen te doen eens ze hun profcontract beet hebben. De belangrijke les: je mag niemand forceren. Hetzelfde in Seoul, waar alles om discipline draait. Ik heb het zelfs meegemaakt dat jeugdspeelsters geslagen werden met twijgjes. Kan natuurlijk totaal niet. Anderzijds is het wel nuttig dat je zulke ervaringen meemaakt. 'In de VS krijgt talent meer kans om te ontluiken, dankzij het specifieke schoolsysteem, de goeie coaches en de grotere budgetten. In Europa reken ik Spanje bij de beste basketballanden. Zij redeneren: talent is er altijd en overal, het komt erop aan daar goed mee te werken. Als je een kwakzalver loslaat op de jeugd, gaat er veel verloren.' VAN DEN SPIEGEL: 'Ik vond Italië destijds een openbaring. Toen ik daar als twintiger naartoe trok vanuit Oostende had ik het gevoel dat ik mijn opleiding helemaal opnieuw vanaf nul begon. Op tactisch en technisch gebied. Dat begint bij de basis: als je in Spanje of Italië een topcoach wil worden, moet je echt studeren.' VAN DEN SPIEGEL: 'Rond mijn achttiende kreeg ik de ene na de andere aanbieding van Amerikaanse colleges, maar het werden er zoveel dat ik niet meer wist welke kiezen. Dat was nog in het pre-internettijdperk, elke nacht hing een andere coach aan de telefoon. Vroeger werd er in de NBA vooral op potentieel gerekruteerd: was je als achttienjarige atletisch genoeg, dan gaven ze je een contract. Daar zijn ze nu toch wat van teruggekomen. Voor grote spelers is de NBA ten andere niet goed: ik ken geen enkele big guy die daar beter geworden is. Het Amerikaanse systeem is veel blabla, dat ligt me minder. Ettore Messina (legendarische Italiaanse coach van onder meer CSKA Moskou en Real Madrid, nvdr) verspilde geen woord tijdens een training, terwijl Amerikanen soms eindeloos dooremmeren.' WAUTERS: (knikt) 'Dat begrijp ik maar al te goed. In de WNBA maakte ik het dikwijls mee dat de ene meeting na de andere georganiseerd werd. Soms leek het een sport op zich.' VAN DEN SPIEGEL: 'Wat niet wegneemt dat ik bij de juiste opportuniteit wel had toegehapt. Het kwam er alleen niet van en ondertussen kon ik hier de Euroleague winnen met CSKA Moskou.' WAUTERS: 'Absoluut. Ik heb de WNBA nu ook gewonnen, maar dat was toch anders. Enerzijds omdat mijn rol bij LA Sparks beperkter was dan destijds bij Samara of Valenciennes. Anderzijds omdat die Euroleague echt wel voor iets staat.' VAN DEN SPIEGEL: 'Elke titel die je wint, bezorgt je een soort euforie die niet te beschrijven valt. Samen naar iets toewerken en dat dan bereiken, geeft zo een apart gevoel. Zeker de Euroleague, het allerhoogste. Ik krijg er nog kippenvel van als ik eraan terugdenk.' WAUTERS: (wijst naar haar arm) 'Ik ook!' VAN DEN SPIEGEL: 'Maar dat euforische gevoel duurt één minuut, nadien denk je alweer aan het volgende doel. Je speelt basketbal voor de prijzen. Daar herinneren de mensen je voor. Ik heb mijn clubkeuzes ook altijd in die zin laten bepalen, niet voor het geld en ook niet om zelf te kunnen uitblinken. 'Ik was niet het allergrootste talent, maar ik kon de lijm zijn tussen verschillende groepen of de beetjes aanvullen die nodig waren in een team. Daarom hield ik van structuur en discipline in een ploeg, ik had dat nodig om het beste uit mezelf te halen. Af en toe heb ik in een ploeg gezeten waar ik dé man kon zijn, zoals bij Marioepol, maar als CSKA dan kwam aankloppen met de vraag om drie maanden bij hen te spelen en de finale van de Euroleague te spelen, was mijn keuze snel gemaakt.' VAN DEN SPIEGEL: 'Puur sportief? Zeker wel. De NBA is echt niet beter dan de Europese top, tenzij misschien de top acht in de play-offs daar. Ik zag onlangs Brooklyn tegen Portland: ik kan zo een handvol Europese clubs opnoemen die die ploegen zouden kloppen. Met CSKA Moskou hebben wij destijds ook een paar keer van NBA-ploegen gewonnen tijdens de Summer Tour.' WAUTERS: 'De voorbije zomer leefde dat enorm, ja, met die Black Lives Matter-protesten. De WNBA deed het voorstel om zwarte T-shirts te dragen, dat kwam van de speelsters uit, maar de NBA was daar tegen, ze wilden er All Lives Matter van maken en dreigden zelfs met sancties. Uiteindelijk hebben ze ons toch laten doen. 'Wij, de Europeanen bij LA Sparks, snapten die hetze aanvankelijk niet goed. Maar ik heb er zoveel verhalen gehoord die aantonen dat wij als blanke Europeanen echt geen idee hebben van hoe het voelt om als Afro American in het dagelijkse leven te staan. Een voorbeeld. Toen een zwarte ploegmaat van me door de politie werd gestopt, was haar eerste reactie: handen op het stuur en zwijgen. Ze kende het verhaal van een zwarte vrouw die zonder reden in de gevangenis was beland en daar overleed. Ze redeneerde dus: ik mag hen zeker geen reden geven om me mee te nemen. Als het constant gebeurt dat je als blanke mag doorrijden en als zwarte wordt tegengehouden... Wij kunnen ons dat niet inbeelden.' VAN DEN SPIEGEL: 'In Rusland hoorde ik van JR Holden (Amerikaanse ex-spelverdeler van Oostende en CSKA Moskou, nvdr) ook hallucinante verhalen.' WAUTERS: 'Wilden ze hem aanraken? Ik heb dat onlangs in Turkije meegemaakt, ze hadden daar nog nooit een zwarte gezien, denk ik, en ze kwamen zelfs vragen om er even te mogen aankomen... om te zien of de kleur afging.' VAN DEN SPIEGEL: 'JR Holden is in zijn eerste jaren bij CSKA Moskou een paar keer aangevallen. Ondertussen is het land daar toch een beetje in geëvolueerd, maar het blijft een probleem dat er niet op één of twee generaties uitgroeit.' WAUTERS: 'Ja, ik voelde dat toen echt zo aan. Vooral de meisjes die zelf nooit in het buitenland hadden gespeeld zagen me als een indringer. Nu, ik was ook nog jonger, ik ging er nog heel naïef van uit dat een ploegmaat altijd het beste met je voor heeft.' VAN DEN SPIEGEL: 'In de NBA Summer League voelde dat ook zo aan. Voor het eerst leek ras een rol te spelen, leek me.' WAUTERS: 'Ik denk dat alle topatleten egoïsten zijn. Om de top te bereiken, kan je bijna niet anders. Sinds ik mama ben, veranderde dat wel. Misschien beter, want je legt jezelf ook veel druk op door alles zo in functie van jezelf te organiseren. Slapen, eten, reizen: alles gebeurt naar jouw wensen. Het is een opluchting om nu profsporter én mama te zijn.' VAN DEN SPIEGEL: 'Het is een ploegsport, maar aan de top is er geen enkele speler die niet weet hoe hij of zij zichzelf moet positioneren om er zelf beter van te worden. Zij die puur op instinct blijven spelen, overleven niet aan de top. Het basketbal is ook niet zoals voetbal, waar je contracten van vier jaar krijgt. Met een contract van twee jaar mag je al tevreden zijn, dus moet je constant zorgen dat je belangrijk blijft.' WAUTERS: 'Neen, want zoiets keert als een boemerang terug in je gezicht.' VAN DEN SPIEGEL: 'Ik ook niet, maar ik ben wel heel vaak ontgoocheld geweest.' WAUTERS: 'En zijn die spelers lang aan de top blijven meedraaien?' VAN DEN SPIEGEL: 'Neen. CSKA Moskou was mijn topniveau, drie jaar lang hebben wij alles gewonnen, dat kan enkel als alles rond het team draait. Onder dat topniveau is dat dikwijls iets minder en daar kon ik moeilijk mee om. Je hoeft niet de beste vrienden te zijn... maar het helpt wel.' VAN DEN SPIEGEL: 'Ik wel. Maar ik heb dan ook in rare ploegen gezeten. (lacht) Marioepol bijvoorbeeld. Maar ook Real Madrid, waar ik snel doorhad: met deze ploeg gaan we geen titels winnen. Een goeie ploeg nochtans, maar de chemie ontbrak.' WAUTERS: 'Bij Jekaterinenburg had ik dat ook. Nochtans de beste ploeg waar ik al in gespeeld heb. Een rot gevoel, want je kunt er zo weinig aan doen en het enige wat je wilt, is prijzen winnen.' DOOR MATTHIAS STOCKMANS - FOTO'S KOEN BAUTERS'Het moeilijkste als topsporter is om na je carrière je tijd zinvol in te vullen.' - TOMAS VAN DEN SPIEGEL 'Ik denk dat alle topatleten egoïsten zijn. Om de top te bereiken, kan je bijna niet anders.' - ANN WAUTERS 'In Seoel heb ik het ooit meegemaakt dat jeugdspeelsters met twijgjes geslagen werden.' - ANN WAUTERS