06: 00 Sjoelbakken op het ijs

Curling, wellicht de minst sexy sport op de Spelen, maar een rustig opwarmertje. "Sjoelbakken op het ijs", volgens Jan Beuving, columnist bij De Volkskrant. Een ijsbaan (42,5 x 4,3 meter) met aan beide uiteinden het 'huis' (house), acht granieten stenen-met-handvat die negentien kilogram wegen, vier mannen of vrouwen, vier... bezems. De bedoeling: zo veel mogelijk stenen naar het huis curlen, voor elke steen die dichter bij de rode stip (dolly) ligt dan die van de tegenstander, krijgt de ploeg een punt.
...

Curling, wellicht de minst sexy sport op de Spelen, maar een rustig opwarmertje. "Sjoelbakken op het ijs", volgens Jan Beuving, columnist bij De Volkskrant. Een ijsbaan (42,5 x 4,3 meter) met aan beide uiteinden het 'huis' (house), acht granieten stenen-met-handvat die negentien kilogram wegen, vier mannen of vrouwen, vier... bezems. De bedoeling: zo veel mogelijk stenen naar het huis curlen, voor elke steen die dichter bij de rode stip (dolly) ligt dan die van de tegenstander, krijgt de ploeg een punt. "De baan is van uitzonderlijke kwaliteit", klinkt het bij de twee BBC-commentatoren. Hun sérieux is aandoenlijk. Curling, een staatszaak in Groot-Brittannië. "De Zweedse dames, tweevoudig olympisch kampioen, zijn favoriet, met Canada en Zwitserland als belangrijkste challengers, maar 'we' mogen op een podiumplaats hopen." Groot-Brittannië heeft de statistieken tegen: sinds curling in Nagano (1998) officieel olympisch werd, won het alleen in Salt Lake City goud. Tegenstander is debutant Zuid-Korea. "Mag geen probleem zijn voor het team van Eve Muirhead", klinkt het. Muirhead, even googelen: 23 jaar, drie keer wereldkampioen bij de junioren, olympisch debuut in Vancouver en lid van een voorname curlingdynastie: haar vader, Gordon, werd in 1999 wereldkampioen, broer was vorig jaar de beste junior ter wereld. De Britse dames leiden met 7-4, de commentatoren spuien trivia. Muirhead is gediplomeerd... doedelzakspeelster en begenadigd golfer (handicap twee), die golfbeurzen van Amerikaanse scholen weigerde om zich op het curlen te concentreren. "Toen Rhona Martin, de huidige coach van het team, in Salt Lake City olympisch goud won, was Eve amper negen jaar. Maar van haar ouders mocht ze de finale, die 's nachts gespeeld werd, toch volgen." Jaja... 10-8 voor Muirhead en co, vorig jaar wereldkampioen met... Schotland, dat op WK's een eigen team heeft. Een detail dat door de (Engelse) commentatoren verzwegen wordt. De vier Schotse dames draaien na zes van de elf wedstrijden vlot in de top vier mee, het ticket voor de halve finales ligt voor het grijpen. Ha, snelheid! Super G bij de vrouwen, dus twee uurtjes ZDF, waar analist Marco Büchel het parcours op skiën verkent. Kan de Duitse Maria Hoefl-Riesch, goud op de supercombinatie, opnieuw verrassen? Hoefl-Riesch werd in Vancouver olympisch kampioene op de slalom én de supercombinatie, maar in Sotsji werd de dertigjarige allroundster uit Garmisch-Partenkirchen niet eens bij de medaillekandidaten gerekend. En toch... Herr Büchel, over de concurrentie. "Lara Gut domineerde de wereldbekerwedstrijden en pakte brons in de afdaling, Anna Fenninger wordt door iedereen als topfavoriet naar voren geschoven. En met Tina Maze, die op de afdaling samen met Dominique Gisin het goud pakte, weet je nooit." Het ZDF-team hoopt op Hoefl-Riesch en Viktoria Rebensburg. Valpartijen. Van de eerste zeven skiesters noteert alleen Leanne Smith een tijd. "Zeven graden, waardoor de bovenlaag veel te zacht is. Papperig, heel moeilijk om op de been te blijven." Rebensburg stort zich naar beneden. "Weiter geradeaus! Oké, oké..." Blazen, zuchten. Derde tijd, na Fabienne Suter en Julia Mancuso. "Wellicht geen medaille voor Viktoria." Fenninger ("Het Oostenrijkse wonderkind") en Nicole Hosp gaan sneller, Maze en Gut ontgoochelen. De tussentijd van Hoefl-Riesch is de snelste van de dag - chauvinistischer kunnen de twee commentatoren niet meer worden -, onderaan moet ze met de tweede tijd vrede nemen. "Silber! Oh, oh, oh..." Het goud gaat naar Fenninger, het brons is voor Hosp. "Maria, schön, schön, schön..." Opmerkelijk nieuwsje bij de NOS. "Na de tegenvallende resultaten hebben de Amerikaanse schaatsers hun nieuwe pakken, met een ventilatiegat op de rug, in de prullenmand gegooid." Kort gesprek met Bert van der Tuuk, fabrikant van de Nederlandse en Russische schaatspakken. "Wellicht niet uitgetest. Onvergeeflijk." Druk, druk, druk... Curling, langlaufen én shorttrack. Eerst naar Krasnaja Poljana voor de damesestafette (4 x 5 kilometer) crosscountry. Deutschland heeft een team aan de start, ZDF-commentator Yorck Polus blijkt een ervaringsdeskundige: verschillende keren Duits studentenkampioen, ooit derde op het WK. "Nicole Fessel glijdt mooi mee in het spoor van Heidi Weng, brons op de vijftien kilometer." Tussenstand na tien kilometer: 1. Zweden, 2. Finland, 3. Die Mannschaft, met dank aan Stefanie Böhler, een frisse verschijning. "En Claudia Nystad brengt 'ons' naar de tweede plaats, op amper vijf seconden van Finland. Komaan Denise (Herrmann, nvdr), een medaille!" Bloedstollend duel tussen de Finse Krista Lähteenmäki en Herrmann, op 400 meter van de finish sluit ook Charlotte Kalla (Zweden) aan. Duitsland eerste, derde, tweede... Sprinten. Herr Polus gaat door het lint, ook wanneer de Duitse vrouwen met brons vrede moeten nemen. Zweden wint. En toch: "Wir gratulieren unserer Mannschaft..." Shorttrack op NOS, finale van de 1000 meter bij de heren, mét Sjinkie Knegt. "Geboren in Bantega, een klein dorpje in Friesland. Kon eerder schaatsen dan lopen. Geeft Sjinkie ons de eerste Nederlandse olympische shorttrackmedaille ooit?" Yep. Brons, na twee Russen. Alhoewel. De winnaar, Viktor An, blijkt een Zuid-Koreaan, die als Ahn Hyun-soo op de Spelen in Turijn drie keer goud won. Een volksheld in zijn land, tot zijn vader de vicepresident van de schaatsbond tegen de grond mepte. "Hij wilde voor de Verenigde Staten schaatsen, maar daar konden ze hem niet betalen. In Rusland blijkbaar wel, maar in zijn land blijven ze hem 'de gestolen Koreaan' noemen." Ook het nummer twee, Vladimir Grigorev, blijkt een import-Rus: in Salt Lake City en Turijn schaatste de 32-jarige Grigorev voor Oekraïne. Om het af te leren, toch nog even curling op de BBC, met een topper bij de heren: Team Great Britain versus Canada, olympisch kampioen in Turijn (2006) en Vancouver (2010). De ploeg van David Murdoch, de 35-jarige kapitein, staat derde, maar de Canadezen blijken iets koelbloediger (7-5). "Toch hoopgevend." Murdoch blijkt een man met een gouden hart. "In oktober van vorig jaar ging hij volledig uit de kleren voor de kalender Men of Curling. Samen met Niklas Edin, de Zweedse wereldkampioen. De kalender, waarvan de opbrengst naar een goed doel gaat, is nog steeds te koop." IJshockey, met een klassieker: Verenigde Staten-Rusland, een match waar al maanden naar uitgekeken wordt. De BBC toont beelden van de Russische persconferentie, enkele dagen ervoor: 200 journalisten, 40 tv-stations én de voltallige Russische ploeg. "Omdat we allemáál hetzelfde willen: goud!", klinkt het bij Vladislav Tretiak, voorzitter van de Russische federatie en levende legende. Tretiak (61) won drie olympische finales, maar vreemd genoeg verwijst de voorzitter naar zijn zilveren medaille in Lake Placid (1980), toen de Rode Machine in volle Koude Oorlog met 4-3 vernederd werd door een ploeg Amerikaanse collegespelers, een match die later in de Miracle on Ice herdoopt werd. "De belangrijkste les? Respect tonen. Dat hebben we in 1980 niet gedaan." Het Bolsjoj IJspaleis, 12.000 uitzinnige toeschouwers. Het team: negen 'echte' Russen en zestien spelers die hun brood verdienen in de Amerikaanse National Hockey League, onder wie de absolute vedetten Pavel Datsyuk, Jevgeni Malkin en Aleksandr Ovetsjkin. De machtige Sovjet-Unie won zeven keer olympisch goud, verlengde haar titel in 1992 onder de naam United Team - spelers uit vijftien Sovjetstaten -, maar sinds 1994 snákt de ijshockeygekke natie naar goud. De tegenstander, Team USA, pakte in Vancouver zilver, na 3-2-verlies tegen het thuisland. Diep in de tweede periode opent Datsyuk de score. "The Bolshoi explodes. The Russian Machine..." Cam Fowler, geboren... Canadees, stelt gelijk. Stilte. Opstootjes. Powerplay voor de Amerikanen, goal van Joe Pavelski 2-1, drie minuten erna bekroont Datsuyk het Russische overtal. Ongeloof, wanneer de 3-2 afgekeurd wordt, een van de weinige zaken waar president Vladimir Poetin - in het gezelschap van IOC-voorzitter Thomas Bach in de tribune - géén vat op heeft. Shoot-outs: 1-1 na het eerste rondje van drie, gevolgd door veel missers. De specialisten komen in de ring: Ilya Kovaltsjuk van SKA Sint Petersburg - Poetins team - versus TJ Oshie, die de States met zijn zesde shoot naar de 2-3-overwinning schiet. "Great match!" Schaatsen, één adres: NOS. Rintje Ritsma en Erben Wennemars, samen goed voor acht olympische medailles, met hun pronostiek voor de 1500 meter. 1. Denny Morrison, 2. Denis Joeskov, 3. Koen Verweij. Bart Swings? "Goede loting, snelle tijd op de 1000 en de 5000 meter. We zijn benieuwd." Een reportage rond Denis Joeskov, op het WK afstanden in 2013 wereldkampioen op de 1500 meter, nadat hij vier jaar geschorst was wegens het roken van marihuana. Het interview, gefilmd in zijn bescheiden appartementje en in het klaslokaaltje van zijn zoontje, is aandoenlijk. Toch nog maar even naar de BBC, voor een geanimeerde discussie over The Dutch Skaters, naar aanleiding van een artikel in The Guardian, waarin de schrijver een vergelijking trok tussen Nederlandse schaatsers, Zuid-Koreaanse shorttrackers en sprinters uit Jamaica. Voor Sotsji, zo had de krant uitgerekend, pakte Nederland 86 medailles, slechts vier daarvan niet in het snelschaatsen: Nicolien Sauerbreij (snowboarden), Sjoukje Dijkstra (2) en Dianne de Leeuw in het kunstrijden. "In Rusland zetten ze die trend voort." Twee volledige Nederlandse podia op de 500 (Michel Mulder, Jan Smeekens en Ronald Mulder) én de 5000 meter (Sven Kramer, Jan Blokhuijsen en Jorrit Bergsma), goud en zilver voor Ireen Wüst, twee keer brons voor Margot Boer. De teller staat, na het brons van Sjinkie Knegt, op 13, over alle Spelen op 99, waarvan 94 in het snelschaatsen. Geen enkel land won meer schaatsmedailles dan Nederland. Er wordt naar verklaringen gezocht. "Nederlanders zijn het grootste volk ter wereld, ze organiseerden de eerste wereldkampioenschappen en sinds de jaren negentig werd fors in profteams geïnvesteerd." En, minder wetenschappelijk: "Willem-Alexander heeft Maxima ten huwelijk gevraagd toen hij op schaatsen stond." Mark Tuitert, uittredend olympisch kampioen op de 1500 meter, gaat aan de leiding. Een glimlach. NOS-analist Wennemars: "Betonnen benen, bloed in je mond en je vindt het geweldig." Naar Sporza, met Renaat Schotte en Frank Fiers, ex-langebaanschaatser. Bart Swings tegen Ivan Skobrev, vergane glorie. Schotte: "Swings moet het verval beperkt kunnen houden." Lukt gedeeltelijk, tweede tijd. "Verval te groot. Is het genoeg voor een medaille?" Neen, in de volgende rit duiken de Canadees Morrison én Havard Bokko onder Swings tijd, die plots 'maar' vierde is (en uiteindelijk tiende zal worden). Er is een verrassing in de maak wanneer Zbigniew Bródka, een Poolse brandweerman, 1.45.00 noteert, Joeskov schaatst de derde tijd. Slotrace, onwaarschijnlijk spannend. Verweij gaat hard. "Ja, ja, ja." Zijn tijd: 1.45.00, gedeeld eerste. Afwachten, duizendsten van een seconde geven de doorslag: 1.45.006 voor de Pool, 1.45.009 voor Verweij. "Ah... Het goud verliezen met drie duizendsten, je mag het niet dromen." De honderdste Nederlandse wintermedaille. Terug naar ZDF. Skeleton! Combinatie van een snelle, betonharde ijsbaan en een kleine slee, niet te verwarren met rodelen. Voor dummies: rodelaars liggen op de rug met de voeten naar voren, in het skeleton houdt de buik contact met de slee en zoeft het hoofd met 135 kilometer per uur eerst voorbij de finish. Geen remmen, sturen door het lichaamsgewicht te verplaatsen. Met het hoofd naar voren.... Een bron van inspiratie voor de fabrikanten van helmen, die blitse ontwerpen van hun tekentafels lieten rollen. Zoals de helm van Eric Neilson, een Canadees: esdoornblad centraal, omringd door een dinosaurusachtig geraamte met twee fonkelende rode ogen. John Fairbairn valt nog meer op: hersenkronkels in neonkleuren. Thomas Dukurs, een 31-jarige Let, is een uitzondering. Monotoon zwart, schitterend contrast met de witte ijsbaan. Een medaillekandidaat, klinkt het, "maar zijn broer, Martins, is topfavoriet." Martins Dukurs (29), zilver op de Spelen in Vancouver en tweevoudig wereldkampioen, domineerde de wereldbeker, met dank aan vader Dainis, ex-bobsleeër. De analist steekt zijn verhaaltje af. Opgegroeid in de buurt van de ijsbaan van Sigulda, waarvan de vader de manager is. "Sinds 1994 duwde hij zijn twee zonen in de richting van bobslee, rodelen of skeleton. Zijn grote droom is met twee medailles naar Riga terug te keren." Lijkt onwaarschijnlijk. Na de eerste twee runs van vrijdag staat de Russische wereldkampioen Aleksandr Tretjakov aan de leiding, op een volle seconde gevolgd door Martins Dukurs. "The Russian Rocket! Zijn start is fenomenaal." Run 3 en 4 zijn een formaliteit, de 28-jarige Rus pakt het goud, de Let neemt het zilver mee, de Amerikaan Matthew Antoine eindigt verrassend als derde. De 5000 toeschouwers zijn door het dolle heen. Spasiba, spasiba, spasiba... Dank u, Aleksandr. Nog een klein duwtje. Finale op de grote schans. Hij staat er. Eindelijk. Kostprijs: 200 miljoen euro, pas twee jaar na de deadline afgewerkt. BBC: "Een jaar geleden kwam Poetin, met tv-camera's in het zog, de werken inspecteren. De kostprijs zou zes keer het voorziene budget bedragen, hoorde hij. 'Goed gewerkt', feliciteerde Poetin de verantwoordelijke, Achmed Bilalov. De dag erna was de man... ontslagen en werden in een medisch onderzoek verdacht hoge kwikwaarden in zijn bloed gevonden. Een poging om hem te vergiftigen, waarna hij uit Rusland wegvluchtte." Sport: schansspringen. Zappen naar ZDF. Voorlopig uitgesteld, te veel wind. Vooruitblikken met Werner Schuster, de Duitse bondscoach. "Richard Freitag en Severin Freund zijn niet kansloos", klinkt het, al vreest Schuster vooral Kamil Stoch - de Poolse olympisch kampioen op de kleine schans - en Gregor Schlierenzauer. De hamvraag: kan de Oostenrijker zijn eerste individueel olympisch goud behalen? Op de normale schans teleurstellend elfde, waarna hij voor de camera's de tranen amper kon bedwingen. Moeilijke omstandigheden. Thomas Morgenstern en Schlierenzauer ontgoochelen. De ZDF-man leeft níét mee met de sip kijkende Schlieri. Freund glijdt van de schans en noteert de tweede sprong. "Fantastisch! 138 meter... Oh, oh... Super!" Stoch ("In bloedvorm") en Noriaki Kasai ("41 jaar, onwaarschijnlijk") gaan nog een metertje verder. Tweede ronde. Peter Prevc, een piepjonge Tsjech van 21 jaar, duwt Freund van het podium. Rouwstemming. "Het zal toch niet gebeuren?" Ja dus. Stoch pakt zijn tweede titel, de Japanse veteraan is dolblij met zilver. "We zijn geen 'springland' meer." Klaar. Het is iets na 21 uur. In Krasnaja Poljana, het bergdorpje, worden de lichten gedoofd, bij ons gaat de televisie uit. Meer dan 15 uur topsport, het is welletjes geweest. DOOR CHRIS TETAERT - BEELDEN: IMAGEGLOBEEve Muirhead, kapitein van de Britse curlingdames, is gediplomeerd... doedelzakspeelster en begenadigd golfer, handicap twee. Geen enkel land won meer schaatsmedailles dan Nederland. De verantwoordelijke voor de schans werd een dag na het bezoek van president Poetin ontslagen, in zijn bloed werden verdacht hoge kwikwaarden gevonden.