Stadium Lille Métropole Slechts twee van de vier tribunes zijn overdekt en het trekt er langs alle kanten. De piste rond het veld maakt het zicht achter de doelen slecht en van op bepaalde plaatsen verdwijnt de bal zelfs achter publiciteitsborden van zodra hij de doellijn nadert. Loges zijn er niet en er kunnen maar 18.000 mensen binnen. Het Stade Lille Métropole in Villeneuve d' Ascq, zeven kilometer buiten Rijsel, dateert van 1975 en is eigenlijk een atletiekstadion. "Wij noemen het le royaume du courant d'air", zegt sportief adviseur Jean-Michel Vandamme. Het koninkrijk van de tocht. "Je moet echt van LOSC houden om hier te komen kijken."

Qua capaciteit, omzet en comfort is het een van de minder goede stadions van de Ligue 1, de Franse eerste klasse, maar niettemin slaagde LOSC Lille Métropole er het voorbije seizoen in om landskampioen te worden - én ook nog de beker te winnen. Dat was van 1954 geleden. "Je bent hier niet in de grootste en meest prestigieuze club van Frankrijk, maar misschien wel in de best georganiseerde", verduidelijkt Vandamme. Op een kladschrift schetst hij een organogram met een algemeen directeur die boven allerlei afdelingen staat, maar waar de marketingafdeling niet toe behoort. "De businessafdeling is een apart bedrijf. Er is trouwens ook nog een tweede onderneming die niet in het organisatieschema zit: deze die zich bezighoudt met het onderwijs van onze jeugdspelers. Maar ze zijn beiden wel een deel van LOSC, want ze vallen onder de door de voorzitter geleide raad van bestuur." Tussen de voorzitter en de algemeen directeur tekent hij een sportief adviseur, hijzelf, en een financieel adviseur. "Dat was de uitdrukkelijke wens van de voorzitter: voor het sportieve en het financiële wou hij twee mensen die rechtstreeks aan hem rapporteren. Dat komt ook omdat de vroegere algemeen directeur een dictator was en de voorzitter van hem maar half wist wat hier allemaal gebeurde. De kracht van de club is nu de uitstekende verstandhouding tussen de voorzitter en de drie personen die het dagelijks bestuur uitmaken: de sportief adviseur, de financieel adviseur en de algemeen directeur."
...

Qua capaciteit, omzet en comfort is het een van de minder goede stadions van de Ligue 1, de Franse eerste klasse, maar niettemin slaagde LOSC Lille Métropole er het voorbije seizoen in om landskampioen te worden - én ook nog de beker te winnen. Dat was van 1954 geleden. "Je bent hier niet in de grootste en meest prestigieuze club van Frankrijk, maar misschien wel in de best georganiseerde", verduidelijkt Vandamme. Op een kladschrift schetst hij een organogram met een algemeen directeur die boven allerlei afdelingen staat, maar waar de marketingafdeling niet toe behoort. "De businessafdeling is een apart bedrijf. Er is trouwens ook nog een tweede onderneming die niet in het organisatieschema zit: deze die zich bezighoudt met het onderwijs van onze jeugdspelers. Maar ze zijn beiden wel een deel van LOSC, want ze vallen onder de door de voorzitter geleide raad van bestuur." Tussen de voorzitter en de algemeen directeur tekent hij een sportief adviseur, hijzelf, en een financieel adviseur. "Dat was de uitdrukkelijke wens van de voorzitter: voor het sportieve en het financiële wou hij twee mensen die rechtstreeks aan hem rapporteren. Dat komt ook omdat de vroegere algemeen directeur een dictator was en de voorzitter van hem maar half wist wat hier allemaal gebeurde. De kracht van de club is nu de uitstekende verstandhouding tussen de voorzitter en de drie personen die het dagelijks bestuur uitmaken: de sportief adviseur, de financieel adviseur en de algemeen directeur." Voorzitter is sinds 2002 de zakenman Michel Seydoux, die in 2004 hoofdaandeelhouder werd. "Hij en zijn broer zijn filmproducers. Het zijn visionairs, mensen met de capaciteit om vooruit te zien en daardoor voorsprong te nemen." Maar gezien de commerciële beperkingen van het stadion was het succes van de club tot nu toe vooral gebaseerd op sportieve knowhow. LOSC verkocht de voorbije jaren veel spelers met grote winst. Zo vertrokken Kader Keita, Bastos en Jean Makoun naar Lyon voor respectievelijk 16,8 miljoen, 18 miljoen en 14 miljoen euro; en Gervinho ging de voorbije zomer naar Arsenal voor 12 miljoen. "We hadden geen geld en legden in onze werking de nadruk op de recrutering en de jeugdopleiding. Tot vorig seizoen kwam meer dan de helft van onze A-kern uit ons jeugdopleidingscentrum. De centen die we verdienden met succesvolle transferactiviteiten investeerden we in de opleiding en in weer nieuwe spelers. Het hele complex hier kost 20 miljoen euro en is al volledig afbetaald." Vandamme ontvangt ons op het Domaine de Luchin aan de rand van het landelijke dorp Camphin-en-Pévèle, twaalf kilometer van het Stade Lille Métropole: een indrukwekkend domein van 43 hectaren waar in een gerestaureerde Vlaamse vierkantshoeve uit de 19e eeuw de hoofdzetel van de club is gevestigd, waar het centre de formation zich uitstrekt en waar ook de profs over alle faciliteiten beschikken. "Hier verblijft alleen onze oudere jeugd: jongens van vijftien tot achttien à negentien jaar", zegt Vandamme, die vijftien jaar directeur was van het opleidingscentrum van LOSC alvorens hij in 2009 sportief adviseur van de voorzitter werd. "Zij komen hier op internaat en krijgen hier les. Voor hen gebeurt alles hier. "De école de foot met kinderen van zes tot tien zit op de terreinen naast ons stadion. Zij trainen drie keer per week en spelen elke zaterdag een wedstrijd. De préformation, van elf tot veertien jaar, gebeurt op de installaties van een lyceum in Lambertsart, een gemeente die wat verderop is gelegen. We halen die mannen met bussen zelf op. 's Ochtends trainen ze en 's namiddags krijgen ze les, behalve op woensdagnamiddag. Op enkele Belgen die tegen de grens wonen na komen ze allemaal uit de regio Nord-Pas-de-Calais. Voor de formation scouten we vanaf 16 jaar in heel Europa en vanaf 18 ook in de rest van de wereld. Daarvoor beschikken we over een cel van tien voltijdse en evenveel halftijdse scouts." De landstitel van het afgelopen seizoen kwam enkele jaren vroeger dan verwacht en dwingt de club tot een versnelde budgettaire groei. "We zitten momenteel met een deficit van 15 miljoen euro", bekent Vandamme. "Om in de Ligue 1 een plaats in de top drie te kunnen behouden en Champions League te blijven spelen, is er een budget nodig van 100 à 150 miljoen euro. Wij komen nu aan 75. Marseille doet het met 110, Lyon met 150 en van Paris Saint-Germain weet niemand het nog precies sinds de overname door een Qatarese investeringsmaatschappij. "We bevinden ons in een situatie die veel moeilijker is dan die van de voorbije jaren. Voorheen twijfelden we niet om jongens te halen die niemand kende, ze hier te testen, te lanceren en te ontwikkelen; maar om onze positie aan de top te consolideren, zijn we nu verplicht om bekendere spelers aan te trekken en die kosten meer. Maar om meer te kunnen investeren, zijn er meer inkomsten nodig en daarvoor is er een nieuw stadion nodig. Omdat het nog niet klaar is, zitten we tegenwoordig in niemandsland. Dit is de meest problematische periode van onze carrière. In die omstandigheden moeten we het nog twee jaar zien uit te houden: een jaar alvorens we naar ons nieuwe stadion kunnen verhuizen en een jaar om het te rentabiliseren." Het Grand Stade Lille Métropole in Villeneuve d'Ascq zal plaats bieden aan 50.186 mensen en wordt een van de stadions waarin het EK 2016 gespeeld zal worden. De officiële opening is gepland voor 4 juli 2012. "Maar er is wat vertraging", weet Vandamme. "Wellicht wordt het half augustus tegen dat alles klaar is, de installatie van het dak dat open en dicht geschoven zal kunnen worden inbegrepen. Hoe dan ook is dit het laatste seizoen dat we in ons oude stadion spelen." Het project is een publiek-private samenwerking die ook een zware investering van de club vergt, zegt hij. "De totale kostprijs bedraagt ongeveer 300 miljoen euro en wordt gefinancierd door Lille Métropole Communauté Urbane, door de industriële groep die het bouwt en door LOSC zelf. Elk voor een derde. Het moet jaarlijks minstens twintig miljoen supplementaire inkomsten opleveren; en als we het tot het uiterste exploiteren misschien wel het dubbele." Dat nieuwe stadion moet straks gevuld worden en dat lijkt de club niet onmogelijk. Rijsel is een stad van 226.000 inwoners, een agglomeratie van meer dan een miljoen inwoners en de eurometropool Rijsel-Kortrijk-Doornik telt meer dan twéé miljoen inwoners. "We willen verbreden", zegt Vandamme. "Daar is al een marketingstudie voor gedaan." Nu al is er een officiële supportersclub in Froyennes (Henegouwen). "Straks spelen de Waalse clubs toch in de Ligue 1." ( lacht) En er is natuurlijk ook een historische band met Vlaanderen: oorspronkelijk was Rijsel Vlaams. Het werd in de elfde eeuw gesticht door graaf van Vlaanderen Boudewijn V en pas in de achttiende eeuw aan Frankrijk toegewezen. In de bloeiperiode van de textielindustrie trok de regio ook uit Vlaanderen veel immigranten en gastarbeiders aan. "Ik heet Vandamme", merkt Vandamme op. "Mijn grootvader is geboren in Gent, hij verhuisde destijds naar Rijsel om er in de textielnijverheid te gaan werken. Vergeet niet: je bent hier in Nord-Pas-de-Calais, maar in het district 'Flandres'. Er is absoluut een band. Wij beschouwen Belgen als een deel van ons project. Algemeen gesproken voelen wij ons meer verwant met jullie dan met mensen van pakweg Parijs of Marseille. Er zit meer van jullie mentaliteit in onze filosofie dan van die van hen. Het komt omdat jullie dichterbij zijn, dezelfde dingen zien als wij en - wie weet - ook door het weer. ( lacht) Nog altijd steek ik graag de grens over, zoals ik dat als kind zo vaak met mijn ouders deed. Ik hou bijvoorbeeld heel erg van Knokke en van Brugge." Het geldt eveneens andersom. Ook aan de andere kant van de grens steken ze wel eens over. In 2004 trok 'Rijsel, Culturele Hoofdstad van Europa' negen miljoen bezoekers en daar waren naar verluidt ook een heel pak Belgen bij. Voor grensbewoners uit Henegouwen en West-Vlaanderen is de stad van burgemeester en socialist Martine Aubry een aantrekkelijke winkelstad én een aantrekkelijke historische stad met prachtige gebouwen en een Palais des Beaux Arts met werken van onder meer Rubens en Bruegel. Van Moeskroen bijvoorbeeld naar het station Lille Flandres in hartje Rijsel is het maar een minuut of twintig treinen. De Rijselse kerstmarkt is populair in de grensstreek; maar ook de 'Braderie de Lille' begin september, de 'grootste rommelmarkt van Europa'. Eden Hazard is een sportieve trekpleister nu, en hij is niet de eerste Belg die bij LOSC voetbalt. Kevin Mirallas speelde er vier jaar; en in de jaren tachtig was Jean-Michel Vandamme assistent van de Belgische trainer Georges Heylens, die toen een ploeg leidde met de Belgische spitsen Erwin Vandenbergh en Philippe Desmet. "Als ik in de regio de samenstelling van de bevolking bekijk, denk ik: we moeten in de ploeg altijd twee Maghrebijnen, twee Belgen en een Portugees hebben om het volk mee aan te spreken", zegt hij. "Daarom willen we graag een tweede grote Belg aantrekken. Sinds dit jaar stelden we met Georges Heylens trouwens een bijkomende scout voor België aan." LOSC zette inmiddels zelf al de stap naar België: de operatie is juridisch wel nog niet helemaal geregeld en dus nog niet geofficialiseerd, maar het is/wordt hoofdaandeelhouder en dus 'baas' in de raad van bestuur van de derdeklasser Royal Mouscron Péruwelz (RMP). Maar in die hiërarchische termen wordt eigenlijk niet gedacht, wordt zowel in Rijsel als in Moeskroen graag benadrukt. 'Mutualiseren' is het woord dat in die context doorgaans gebruikt wordt: binnen een globale visie tot wederzijds voordeel respectvol samenwerken. Nu LOSC een Franse topploeg is die Champions League speelt en wil blijven spelen, is de kloof met zijn B-elftal in de CFA ( Championnat de France amateur, de Franse vierde klasse, nvdr) te groot geworden. Voor de postformatie van de oudste talenten van zijn jeugdopleidingscentrum is er nood aan een tussenstap. Een Belgische eersteklasser zou daarvoor ideaal zijn, is in Domaine de Luchin de heersende overtuiging. Daarom stuwt de club RMP naar hogere niveaus. Vorig seizoen promoveerde het via de eindronde van vierde naar derde en daar staat het momenteel tweede op drie punten van de leider. De bedoeling is dat de volgende 'Eden Hazard' zich desgevallend via Moeskroen een weg kan banen naar de Ligue 1. "We willen dat 'Moeskroen' volgend seizoen in tweede speelt", zegt Jean-Marie Vandamme. "Scouts van ons deden een groot deel van de recrutering. "Het CFA-kampioenschap is niet meer interessant om talenten van negentien of twintig jaar na zes maanden of een jaar A-kern speeltijd te geven op een iets lager niveau. Een nabije satellietclub als 'Moeskroen' kan ons ook weer toelaten om voetballers uit Afrika en Zuid-Amerika te recruteren en te laten integreren in een groep met een viertal ervaren Belgen in de eerste of tweede klasse." Maar LOSC wil met RMP ook in de diepte werken. Futurosport, het jeugdopleidingscentrum van Royal Mouscron Péruwelz dat heel Picardisch Wallonië (West-Henegouwen) bestrijkt, ligt op slechts een kilometer of twintig van het eigen opleidingscentrum in Domaine de Luchin, maar wel in het buitenland. "Dat is heel interessant, want een filiaalclub in België laat ons toe om daar de markt van de jeugdspelers onder de zestien jaar aan te breken", legt Vandamme uit. "Dat is noodzakelijk, want de grootste talenten zijn niet meer haalbaar eens ze zestien zijn; en momenteel laat de regelgeving niet toe dat buitenlandse jeugdspelers onder de zestien aangetrokken worden. Vorig seizoen haalden we bij Racing Genk Divock Origi weg, maar hij mocht bij ons niet spelen omdat hij maar vijftien was. Dat was pijnlijk. Pas toen hij zestien werd, raakten zijn papieren in orde. Zo'n jongen kunnen we in de toekomst in Moeskroen inschrijven en wedstrijden laten spelen tot hij zestien is, maar dan moet daar ook het niveau van de jeugdploegen omhoog." In elk geval moet je er voor de absolute toptalenten ook in België op steeds jongere leeftijd bij zijn, is zijn ervaring. "Het scheelde weinig of ook Dennis Praet voetbalde hier. Maar uiteindelijk gooide Anderlecht er heel grote middelen tegenaan. Dat was ook al zo toen we destijds achter Romelu Lukaku aan zaten. Echt indrukwekkend hoor, de financiële inspanningen die zij voor de jeugd inzetten." ( zucht) DOOR CHRISTIAN VANDENABEELE / BEELDEN: IMAGEGLOBE"Hoe dan ook is dit het laatste seizoen dat we in ons oude stadion spelen."