Toen de Argentijn Gerardo 'Tata' Martino in de zomer van 2013 trainer werd van FC Barcelona, was een centrale verdediger het eerste wat hij aan het bestuur vroeg. Ouwe krijger Carles Puyol sukkelde steeds meer met blessures en Marc Bartra kwam nog maar pas piepen. Daardoor had Martino's voorganger Tito Vilanova al vaak Javier Mascherano een rij achteruit moeten schuiven om naast Gerard Piqué centraal in de verdediging te depanneren. Barça was dan wel kampioen geworden onder Vilanova, de 40 tegendoelpunten - meer dan één per competitiewedstrijd - waren hem een doorn in het oog. FC Barcelona is vooral kwetsbaar op stilstaande fases en heeft achterin een gebrek aan snelheid, luidt zijn analyse. Wanneer ook opvolger Martino op dezelfde nagel klopt, weet sportief directeur Andoni Zubizarreta wat te doen. Maar wie komt? Neymar! Daarnaast keren Ibrahim Afellay en Isaac Cuenca terug van een uitleenbeurt en worden er van de B-ploeg enkele spelers overgeheveld. Onder hen: geen enkele verdediger...
...

Toen de Argentijn Gerardo 'Tata' Martino in de zomer van 2013 trainer werd van FC Barcelona, was een centrale verdediger het eerste wat hij aan het bestuur vroeg. Ouwe krijger Carles Puyol sukkelde steeds meer met blessures en Marc Bartra kwam nog maar pas piepen. Daardoor had Martino's voorganger Tito Vilanova al vaak Javier Mascherano een rij achteruit moeten schuiven om naast Gerard Piqué centraal in de verdediging te depanneren. Barça was dan wel kampioen geworden onder Vilanova, de 40 tegendoelpunten - meer dan één per competitiewedstrijd - waren hem een doorn in het oog. FC Barcelona is vooral kwetsbaar op stilstaande fases en heeft achterin een gebrek aan snelheid, luidt zijn analyse. Wanneer ook opvolger Martino op dezelfde nagel klopt, weet sportief directeur Andoni Zubizarreta wat te doen. Maar wie komt? Neymar! Daarnaast keren Ibrahim Afellay en Isaac Cuenca terug van een uitleenbeurt en worden er van de B-ploeg enkele spelers overgeheveld. Onder hen: geen enkele verdediger... Fast forward naar het einde van het seizoen: FC Barcelona kan zichzelf opvolgen als kampioen. Het enige wat het moet doen: thuis Atlético Madrid, de andere titelkandidaat, kloppen. Het blijft echter steken op 1-1. Het tegendoelpunt valt na een hoekschop: Diego Godín, de kopbalspecialist bij uitstek bij Atlético, mag ongehinderd overhoeks binnenkoppen. Weg titel. De druk op Zubizarreta neemt toe: voor het nieuwe seizoen moet er absoluut versterking gevonden worden centraal in de defensie. PSG-verdedigers Thiago Silva en Marquinhos, snel én kopbalsterk, staan met stip genoteerd, maar blijken onhaalbaar. Ook de naam Jan Vertonghen valt even, maar wordt meteen afgevoerd wegens te traag. Tijdens onderhandelingen met Arsenal over een transfer van Alexis Sánchez naar de Gunners komt een andere naam ter sprake: die van Thomas Vermaelen. De verdediger komt in de pikorde van Arsène Wenger na Per Mertesacker en Laurent Koscielny, vooral omdat hij geregeld geplaagd wordt door blessures: 456 dagen out in de laatste vier jaar, zo rekenen de Spaanse media uit. Niettemin wordt onze landgenoot wél het hof gemaakt door Louis van Gaal, de op dat moment nieuwbakken coach van Manchester United, dat 19 miljoen euro over de tafel wil schuiven. Wenger ziet Vermaelen liever niet naar een rechtstreekse concurrent vertrekken en dus wordt diens nieuwe bestemming Catalonië. FC Barcelona betaalt tussen de 12 en 19 miljoen euro voor hem en geeft hem een contract van vijf seizoenen. Ook Jérémy Mathieu wordt weggeplukt bij Valencia voor 20 miljoen euro. Vermaelen en Mathieu kunnen allebei zowel centraal als links in de verdediging gebruikt worden. Als je bijna 40 miljoen euro uitgeeft voor een 28-jarige en een 30- jarige verdediger, dan worden die aankopen natuurlijk met argusogen gevolgd... 'Vermaelen is een speler die onmiddellijk zal renderen', zegt Andoni Zubizarreta zelfverzekerd bij de voorstelling van de Belgische aanwinst, die het rugnummer 23 krijgt. We schrijven 10 augustus 2014. De sportief directeur vervolgt: 'Hij is een centrale verdediger met internationale allure, hij kent de competitie en hij is het gewoon om met veel ruimte in de rug te voetballen. Hij zal achterin stabiliteit brengen.' Zubizarreta is zeker van zijn zaak omdat de medische staf van Barcelona groen licht gegeven heeft. Die zijn ook niet over één nacht ijs gegaan, temeer omdat Vermaelen nog altijd niet volledig hersteld is van de blessure die hij opliep bij de Rode Duivels in de wedstrijd tegen Rusland op het WK in Brazilië. De Belg zou er later over zeggen: 'Volgens de medische staf van Barcelona waren er twee mogelijkheden: ik kon me laten opereren - maar dat was volgens hen niet nodig - of ik kon preventieve en versterkende oefeningen doen. Daarna zou ik geen problemen meer hebben. Ik koos voor die tweede optie, ook omdat ik nog een aantal andere specialisten over de hele wereld gecontacteerd had. Allemaal zeiden ze hetzelfde: dat het mogelijk was om die blessure te laten genezen zonder operatie.' Bij Barcelona denken ze dat het helingsproces drie weken in beslag zou nemen. Ondertussen wordt Vermaelen geïnterviewd door Barça TV. Hij spreekt er onder meer zijn bewondering uit voor Carles Puyol. Naar zijn blessure wordt niet gevraagd. De meest opmerkelijke vraag die hij krijgt, is of hij beseft dat hij op acteur Jude Law gelijkt. 'Ja, veel mensen zeggen dat ik op hem lijk', lacht de Belg. Een maand later - hij heeft nog altijd geen minuut gespeeld - haalt Vermaelen weer het nieuws. Voor de thuiswedstrijd van Barcelona tegen Athletic Bilbao heeft hij de grootste moeite om zijn wagen de parking aan Camp Nou op te draaien. Zijn onbeholpen parkeermanoeuvres worden gretig vastgelegd door de honderden aanwezige Barçasupporters. Een tiental dagen later is het eindelijk zover: nadat hij met Barça B probleemloos 63 minuten meespeelt als linksachter in een vriendschappelijke wedstrijd tegen de nationale ploeg van Indonesië en zelfs een goal maakt, verklaart de medische staf hem fit. Lang kan hij niet van die status genieten, want een paar dagen later hervalt hij. De medische staf van Barcelona is verbaasd. Ze hadden niet gedacht Vermaelen al zo snel in de ziekenboeg terug te zien. Luis Enrique maakt zich zorgen: 'Hij doet nu individuele oefeningen omdat de revalidatie niet loopt zoals we gehoopt hadden. Ik vind het erg vervelend voor hem. We moeten hem steunen en hem een spoedig herstel toewensen.' Nader onderzoek leert dat de verdediger twee inwendige littekens heeft in de hamstrings van zijn rechterbeen, waarvan één heel groot in de vorm van een ritssluiting. Dat wijst op een slecht genezen afgescheurde spier. Wekenlang wordt er nog getracht een operatie te vermijden met de nodige rustperiodes, maar eind november, wanneer hij op training voor de zoveelste keer hervalt, wordt een beslissing genomen: Vermaelen zal zich laten opereren bij de Finse pees-en-spierspecialist Sakari Orava. Haile Gebreselassie, Merlene Ottey, Didier Deschamps, Pep Guardiola en David Beckham zijn maar enkele van de topsporters die succesvol door zijn handen gingen. Op 2 december opereert Orava Vermaelen. De ingreep verloopt goed en de Belg zal drie à vier maanden out zijn, maakt de Finse goeroe achteraf wereldkundig. Daarna zal hij weer kunnen voetballen en een terugval acht de dokter weinig waarschijnlijk. Ondertussen eist een groot deel van de Spaanse pers dat er koppen rollen bij Barcelona. Hoe is het mogelijk dat er miljoenen gespendeerd werden aan een verdediger die in zijn eerste seizoen niet eens aan voetballen zou toekomen? Vermaelen, zo wordt geschreven, is de zoveelste in het rijtje mislukte Arsenaltransfers: Alex Song, Aleksandr Hleb, Marc Overmars, Emmanuel Petit... Dat ook Cesc Fàbregas en Thierry Henry van de Gunners overkwamen, wordt handig doodgezwegen. De media zijn vooral uit op de kop van Zubizarreta, op wiens transferbeleid inderdaad een en ander aan te merken valt. Dat hij gesteld had dat Vermaelen 'onmiddellijk zou renderen', wordt steeds meer onthaald op hoongelach. De sportief directeur blijft bij zijn stelling in een interview eind november: 'Toen ik dat zei, bedoelde ik niet dat hij de dag erna zou kunnen spelen, maar wanneer hij hersteld zou zijn. Dan zal hij onmiddellijk renderen omdat hij al Champions League gespeeld heeft en een WK meegemaakt heeft.' Begin december schrijft Ramon Balius, professor in de geneeskunde en de chirurgie aan een universiteit in Barcelona en specialist in spier- en peespathologieën, een column in El País, met als titel: 'Over Vermaelen'. Daarin stelt hij: 'Het is helemaal niet gemakkelijk om te weten wanneer een spierblessure problemen zal geven, en zeker wanneer ze niet door hetzelfde medische team behandeld is van bij het begin. In zo'n situatie is het nog complexer om te beslissen over te gaan tot een sowieso weinig frequente chirurgische ingreep, in het bijzonder wanneer de speler er zelf niet erg happig op is.' Om te besluiten met een veeg uit de pan naar alle journalisten die zonder kennis van zaken moord en brand schreeuwen: 'Bij een spierblessure is het enige wat gratis is en wat iedereen kan doen: zijn mening geven.' Ook de alomtegenwoordige Johan Cruijff mengt zich in het debat: 'Vermaelen heeft een contract voor vijf jaar. Dan is er toch niks aan de hand als hij een tijdje niet speelt?' De top van de club blijft in hem geloven. 'Het is een speler met een profiel voor Barcelona en hij is gewoon heel goed, ik denk niet dat er aan hem getwijfeld wordt', laat een bestuurslid optekenen. Tezelfdertijd polst de club achter de schermen bij de FIFA wel of er geen uitzondering gemaakt kan worden op het transferverbod dat de club opgelegd kreeg. Een loslippige Mathieu onthult de geheime besprekingen met de wereldvoetbalbond: 'We gaan zien of de club nog een andere centrale verdediger kan aantrekken, omdat we maar met drieën zijn voor die twee posities (Mathieu doelt op zichzelf, Piqué en Bartra, hij vergeet Mascherano, nvdr) en omdat Thomas lange tijd out zal zijn.' De FIFA houdt echter het been stijf. Maandenlang is het daarna stil rond Vermaelen. Dat kan niet gezegd worden van Andoni Zubizarreta, de man die hem aangeworven heeft. Begin januari mag die beschikken bij FC Barcelona. De kranten zien de voorlopige mislukking van Vermaelen bij de club als een van de redenen voor het ontslag. Sinds zijn vertrek hult Zubi zich in stilzwijgen. Eind maart haalt Vermaelen weer de kranten, wanneer hij gedeeltelijk met de eerste ploeg kan beginnen mee te trainen. Een maand later verklaart de medische staf hem fit en staat hij ter beschikking van Luis Enrique, weliswaar zonder competitieritme in de benen. Het is wachten tot 23 mei wanneer hij voor het eerst echt in actie komt. Ironisch genoeg is het de laatste wedstrijd van het seizoen, een match zonder betekenis - Barcelona is al kampioen - tegen Deportivo La Coruña (2-2). Bovendien staat de hele wedstrijd in het teken van het afscheid van Xavi, die alle aandacht naar zich toezuigt. Vermaelen vormt centraal achterin een koppel met Marc Bartra. De Belg blijft 62 minuten op het veld en krijgt, naast een staande ovatie van het publiek in Camp Nou, ook lovende kritieken in de pers. Ook Luis Enrique is overtuigd: 'Hij speelt heel gecontroleerd, met internationale ervaring. Hij was erg goed. Hij is een grote transfer voor het volgende seizoen.' Vermaelen zelf zegt na de match: 'Ik wil dit seizoen zo snel mogelijk vergeten, maar ik heb het tenminste kunnen afsluiten met een goed gevoel.' DOOR STEVE VAN HERPE - FOTO'S BELGAIMAGE'Vermaelen heeft een contract voor vijf jaar. Dan is er toch niets aan de hand als hij een tijdje niet speelt?' JOHAN CRUIJFF