Vrijdag 29 mei 2015 houdt de FIFA haar vierjaarlijkse voorzittersverkiezingen. Drie kandidaten namen het aanvankelijk op tegen zittend voorzitter Sepp Blatter, die zelf ook dingt naar een nieuwe ambtstermijn. Het waren de Nederlandse bondsvoorzitter Michael van Praag, voormalig Portugees international Luis Figo en Ali Bin Al-Hussein oftePrins Ali uit Jordanië. Kansloze kandidaten. Over de uitkomst van de verkiezingen bestaat immers nu al geen twijfel: Blatter wint. Niemand die eraan twijfelt. Ook Michel Platini niet. Waarom anders zag de UEFA-topman er tegen alle verwachtingen in van af de handschoen op te nemen tegen zijn vroegere mentor? Volgens insiders omdat hij beseft dat hij geen kans maakt en zich het gezichtsverlies liever bespaart. Van Praag, Figo en Prins Ali moesten de schijn van een verkiezingsstrijd ophouden. Zij zijn altijd beschouwd als kansloze pionnen van de Europese voetbalbond. In een recente documentaire van de Amerikaanse zender ESPN over de FIFA, haar schandalen en Blatters heerschappij zegt Guido Tognoni, jarenlang Blatters marketingadviseur en nu een van zijn openlijke critici: "Ik weet niet wat deze mensen heeft bezield. Zij zijn slecht geadviseerd. No chance of winning: ze maken geen schijn van kans."
...

Vrijdag 29 mei 2015 houdt de FIFA haar vierjaarlijkse voorzittersverkiezingen. Drie kandidaten namen het aanvankelijk op tegen zittend voorzitter Sepp Blatter, die zelf ook dingt naar een nieuwe ambtstermijn. Het waren de Nederlandse bondsvoorzitter Michael van Praag, voormalig Portugees international Luis Figo en Ali Bin Al-Hussein oftePrins Ali uit Jordanië. Kansloze kandidaten. Over de uitkomst van de verkiezingen bestaat immers nu al geen twijfel: Blatter wint. Niemand die eraan twijfelt. Ook Michel Platini niet. Waarom anders zag de UEFA-topman er tegen alle verwachtingen in van af de handschoen op te nemen tegen zijn vroegere mentor? Volgens insiders omdat hij beseft dat hij geen kans maakt en zich het gezichtsverlies liever bespaart. Van Praag, Figo en Prins Ali moesten de schijn van een verkiezingsstrijd ophouden. Zij zijn altijd beschouwd als kansloze pionnen van de Europese voetbalbond. In een recente documentaire van de Amerikaanse zender ESPN over de FIFA, haar schandalen en Blatters heerschappij zegt Guido Tognoni, jarenlang Blatters marketingadviseur en nu een van zijn openlijke critici: "Ik weet niet wat deze mensen heeft bezield. Zij zijn slecht geadviseerd. No chance of winning: ze maken geen schijn van kans." Dat moeten de drie uitdagers ook hebben beseft. Twee weken geleden maakten ze in Genève afspraken over een gezamenlijke anti-Blatterstrategie. Van Praag en Figo zouden zich terugtrekken uit de race en Ali zou als enige uitdager van de huidige president doorgaan. Geloofd werd dat de kandidatuur van de prins hierdoor aan kracht zou winnen. Van het drietal bleek hij het breedst te worden gesteund in de voetbalwereld. Van Praag voegde de daad gewillig bij het woord vorige week, Figo week pas onder grote druk en met forse tegenzin. Blatter zal het worst wezen. Zijn herverkiezing is een uitgemaakte zaak. Maar hoe komt dat nu eigenlijk? Heel eenvoudig, zeggen zijn medestanders: zijn voorzitterschap is goed geweest voor het voetbal. De nu 79-jarige Zwitser werd voorzitter van de wereldvoetbalbond in 1998, raakte herkozen in 2002, 2007 en 2011, en gaat nu dus voor een vijfde termijn. Met zijn kandidatuur schendt Blatter zijn eerdere belofte dat dit zijn laatste regeerperiode zou zijn. Vermoed wordt dat hij terugkwam op die belofte door de aanhoudende schandaalsfeer waarin de FIFA sinds de toewijzing van het WK 2022 aan Qatar terechtkwam. Zowat de helft van het uitvoerend comité (ExCo) werd nadien wegens bewezen of vermoede corruptie ontslagen of tot ontslag gedwongen. Blatter deelde in de klappen: meer dan ooit gold hij als de capo van een maffiose familie. Een imago waarmee de ijdele Zwitser eerst wil afrekenen voor hij van zijn troon stapt. Blatters verhaal bij de FIFA begint in 1975. Een jaar nadat João Havelange de nieuwe voorzitter is geworden van een bond die in de verste verte nog niet te vergelijken is met de moloch van vandaag. De FIFA had acht bedienden in 1974, een lege kas en organiseerde één kampioenschap: het WK voor mannen. Ze werd bestuurd door Stanley Rous, een Engelsman die niet begreep dat de wereld was veranderd. Dat ze groter was geworden door de herwonnen onafhankelijkheid van vele Afrikaanse landen. De komst van Havelange in 1974 betekende een keerpunt. Voor het eerst stond er een niet-Europeaan aan het hoofd van de wereldvoetbalbond. Die was opgericht in 1904 door zeven landen. Zeven Europese landen, waaronder België en Nederland. Alle voorzitters tot dan waren uit West-Europa gekomen. Plots nam Havelange het over. Een Braziliaan. Een jaar later maakt Blatter zijn opwachting. Ingehuurd om geld in het laatje te brengen. Hij tekent de eerste commerciële contracten, organiseert in 1977 het eerste WK voor jeugdelftallen en zet ontwikkelingsprogramma's op. Met die laatste, het zogenaamde Goal-project, gaat de FIFA armlastige bonden ondersteunen. Dat stelt hen in staat voetbalvelden aan te leggen en infrastructuur te bouwen. Wanneer Blatter Havelange in 1998 opvolgt, heeft zowat de helft van de ruim tweehonderd bij de FIFA aangesloten landen daar immers zelf de financiële middelen niet toe. Blatters gulle hand is een doorn in het oog van zijn critici. Zij verdenken hem ervan het geld vooral uit te delen in ruil voor stemmen. Het zijn immers de nationale bonden die de FIFA-voorzitter kiezen. Volgens het principe: één bond, één stem. Pakweg Duitsland met zijn 6,8 miljoen aangesloten spelers weegt daarbij maar even zwaar als het kleinste land in Afrika. Dat de grote bonden hierover klagen, is begrijpelijk. Vermoedens over bobo's die het FIFA-geld voor persoonlijk gebruik achterover drukken zijn ook nooit ver weg geweest. Maar in Malawi, Kaapverdië of Panama hebben diezelfde bobo's het toch liever over wat Blatter heeft betekend voor de ontwikkeling van het voetbal wereldwijd. Doet hij het voor het voetbal, of omdat hij weet dat het hem populariteit en stemmen oplevert? Beide wellicht. Blatter, zeggen mensen die hem goed kennen, is niet gedreven door geld. Wel door voetbal én macht. In de ESPN-documentaire schetst zijn biograaf het beeld van aan ambitieuze man voor wie het Zwitserse bergdorp waarin hij opgroeit al gauw te klein is. Blatter was de spits van het plaatselijke FC Visp. Een spits die nooit de bal afgaf en alleen geïnteresseerd was in het maken van doelpunten. Scoren is ook wat hij doet als FIFA-voorzitter. Blatter maakt van de wereldvoetbalbond een buitengewoon commercieel succes. Pakweg de vlucht die het vrouwenvoetbal de laatste twee decennia nam, dankt het in grote mate aan hem. Op een moment dat niemand erin is geïnteresseerd, gaat hij het promoten. De interne rechtspraak met gelijke vertegenwoordiging van spelers en clubs wordt onder zijn bewind ingevoerd. Ook dat een stuk van de steeds exorbitantere transfersommen moet terugvloeien naar de opleidingsclubs. Credits zijn het die het niet meer halen van de karikatuur die haast uitsluitend nog van Blatter wordt gemaakt. In de ESPN-documentaire getuigt een toenmalige ploegmaat: "Ik heb nooit in mijn leven iemand zo charmant gekend als hij." Zelfs Michael van Praag geeft toe uitermate gecharmeerd te zijn van de mens Blatter. Diezelfde Van Praag die dan weer, net als Prins Ali en Figo, zijn ontwikkelingswerk in alle uithoeken van de wereld op de korrel neemt. Kritiek is het met een hypocriet randje. Alle drie pakten ze namelijk zelf uit met een verhoging van het geld dat naar de ontwikkelingsprogramma's van de FIFA zal gaan. Omdat het dan toch werkt? Omdat het dan toch goed is? Dankzij Blatter staan er vandaag nieuwe landen op de wereldkaart van het voetbal. En of we nu van hem houden of niet, kritiek op hem hebben of niet, in grote delen van de wereld wordt hij aanzien als de man die hiervoor verantwoordelijk is. Dat is de realiteit. Van Praag mag dan een verviervoudiging in het vooruitzicht hebben gesteld, zelfs met die belofte was hij nooit verkozen. Trouwens, doet de UEFA van Michel Platini dan niet hetzelfde met Europees ontwikkelingsgeld in pakweg San Marino, Moldavië en Azerbeidzjan? Toch zullen veel Oost-Europese bonden voor Blatter stemmen vrijdag. Ook grote voetbalnaties trouwens, die niet hoog oplopen met Platini en het wel goed aan boord leggen met Blatter. Veel Europese bonden steunen de kandidaten die de UEFA naar voren schuift niet. En zelfs al is hij Zwitser en Europeaan: Blatter is aanvaard over de hele wereld. Als enige. Eigenlijk is het simpel. Waar draait het uiteindelijk allemaal om? Om Europa, en dan met name West-Europa, dat voelt dat het zijn grip op het internationale voetbal verliest. Dat de controle naar andere continenten voelt verschuiven. Het voetbal is global geworden. Zijn grootste probleem vandaag is de groeiende ongelijkheid. De twintig rijkste clubs - allemaal Europese clubs - hebben een gecumuleerde omzet van 6,2 miljard euro. Zowat honderd nationale bonden draaien op een budget van niet eens 2 miljoen euro. Dat onevenwicht stoort steeds meer mensen. Vooral omdat succesvolle topcompetities als de Premier League, de Primera División en de Champions League teren op een niet geringe spelersimport uit Afrika en Zuid-Amerika. Daar zou het rijke Westen volgens velen best erkentelijker voor mogen zijn. En nederiger. Ondertussen gaan overal in Europa clubs failliet en zijn de klachten over onbetaalde spelers legio. Alles bij mekaar zorgt het voor groeiende ergernis - óók op het oude continent zelf - over een UEFA die te erg naar de pijpen van haar rijkste clubs danst. Dezelfde wrevel is het die al speelde toen de Zweedse UEFA-voorzitter Lennart Johansson in 1998 de duimen legde tegen Blatter voor de opvolging van Havelange. Blatter kreeg 111 stemmen, Johansson 80. De rest van de wereld wilde niet dat de FIFA opnieuw zou worden gecontroleerd door de UEFA. Lees: door de rijkste clubs. "Met de UEFA aan het hoofd van de FIFA krijg je een situatie die vergelijkbaar is met een overname van het IMF (het Internationaal Monetair Fonds, nvdr) door de beurshandelaars van Londen, Frankfurt en New York", zegt Jérôme Champagne. Champagne was Blatters rechterhand bij de FIFA tussen 1998 en 2010. De Franse diplomaat had zich graag in deze verkiezingsstrijd gemengd, maar slaagde er niet in de vereiste steunbrieven van vijf nationale bonden te verwerven. "Ik ben pro club en pro business, maar het ministerie van Economie in handen geven van het grootste beursgenoteerde bedrijf: dat kan niet. In het voetbal is het net zo. Vijfentwintig jaar geleden maakte Anderlecht nog kans om de Europacup te winnen. Die tijd is voorbij. Simpel: omdat de Champions League een systeem van ongelijkheid heeft gecreëerd. Dáárom hebben we een sterke FIFA nodig. Moeten we de sleutels van het FIFA-huis dan geven aan iemand die wordt gemanipuleerd door de UEFA, diezelfde UEFA die verantwoordelijk is voor de creatie van die ongelijkheid? Of verkiezen we iemand die, ondanks alle mogelijke kritiek, de voorbije veertig jaar heeft bewezen dat hij op mondiaal niveau heeft gevochten voor herstel van het evenwicht?" In de ESPN-documentaire werd ook uitgebreid ingegaan op de verkiezing van Qatar als WK-organisator in 2022. Anders dan bij de voorzittersverkiezing wordt het WK toegewezen door de 24 leden van het ExCo van de FIFA. De stemming is geheim, maar zeker is vandaag dat Blatter niet voor Qatar stemde. Wie dan wel? Platini, onder anderen. Het is een publiek geheim dat Qatar het vooral haalde dankzij de steun van de Europese ExCo-leden. In dat ExCo zitten toplui van de grootste Europese voetbalbonden. Ook de Belg Michel D'Hooghe heeft er zitting. Toch vraagt niemand om het ontslag van Platini. Wel om dat van Blatter. Hij lijkt wel de schuldige voor alles wat verkeerd loopt. Unfair, vindt men in grote delen van de voetbalwereld. Vele Afrikaanse, Aziatische en Amerikaanse vingers wijzen naar het hypocriete Europa. Op het UEFA-congres onlangs in Wenen werd Platini geflankeerd door Mario Lefkaritis, de Cypriotische voorzitter van de financiële commissie van de UEFA. Lefkaritis diende zich na de WK-toewijzing aan Qatar te verdedigen tegen de beschuldiging dat hij voor veel geld grond van zijn familie had verkocht aan de Qatari in ruil voor zijn WK-stem voor de zandstaat. Aan Platini's andere kant zat Ángel María Villar Llona. De Spaanse bondsvoorzitter wordt ervan beschuldigd zijn stem te hebben verhandeld aan de Qatari in ruil voor steun aan de Spaans-Portugese WK-kandidatuur. Zijn zaak maak nog steeds deel uit van een onderzoek van de ethische commissie van de FIFA. Ook Platini zelf lag en ligt onder vuur. Hij zou met de zoon van de Qatarese emir, de Franse president Nicolas Sarkozy en Mohamed Bin Hamman hebben ontbeten in november 2010, kort voor de WK 2022-toewijzing. Bin Hamman, voormalig Qatarees president van de Aziatische voetbalfederatie, was een belangrijk lobbyist voor de Qatarese kandidatuur. Als bij toeval kwam Platini's zoon Laurent vervolgens aan het hoofd van het Qatarese sportkledingsmerk Burrda te staan. Ook de Franse topclub PSG ging over in Qatarese handen. Terwijl Platini zijn handen in onschuld wast, werd Bin Hamman uit de FIFA gestoten. Wegens corruptie, maar vooral ook omdat hij zich voorbereidde op een gooi naar het hoogste FIFA-ambt in 2011. Dus liquideerde Blatter Bin Hamman. Dezelfde Bin Hamman die hem destijds ten koste van Johansson op de FIFA-troon hielp. Dezelfde Bin Hamman van wie wordt beweerd dat hij voor Blatter een Qatarees overheidsvliegtuig regelde telkens als hij op Goal-missie moest naar een of andere Afrikaanse uithoek. Dat laatste kwam uitgebreid aan bod in de ESPN-reportage. Over Platini geen woord. Het is die praktijk van twee maten en twee gewichten die vele voetballeiders voor Blatter doen kiezen. Een averechts effect van het Blatterbashen, zeg maar. En daarom wint de kleine Zwitser vrijdag, ondanks het gebrek aan transparantie en de bewezen malversaties bij 's werelds grootste sportbond. DOOR JAN HAUSPIE"Moeten we de sleutels van het FIFA-huis geven aan iemand die wordt gemanipuleerd door de UEFA, diezelfde UEFA die verantwoordelijk is voor de creatie van grote ongelijkheid?"Jérôme Champagne