1 Petra Kvitova

Op de afsluitende WTA-Masters in Istanbul, nu ongeveer een dikke maand geleden, werd er aan de acht deelneemsters gevraagd welke kwaliteit van een tegenstreefster ze graag zouden integreren in hun spel. Twee meisjes wilden niet antwoorden en waren dus met andere woorden tevreden over hun tennis. Die twee waren MariaSjarapova en Petra Kvitova. Dit voorval spreekt boekdelen over de ontbolsterring en volwassenwording van de 21-jarige Tsjechische. Kvitova was dit seizoen zonder meer dé speelster van het jaar met zes titels waaronder Wimbledon en het officieuze wereldkampioenschap. Bovendien won ze met Tsjechië - op haar eentje kwam ze in de halve finale België verslaan - ook nog eens de Fed Cup. Kvitova is met haar sterke service, degelijke beweeglijkheid, snoeiharde basisslagen en haar mogelijkheid om te schitteren onder de spotlights een speelster die de volgende jaren het vrouwentennis mee gaat domineren. In 2010 al haalde ze onverwacht de halve finale op Wimbledon - ze had voor dat toernooi nooit eerder een wedstrijd op gras gewonnen! - maar verdween toen voor de rest van het seizoen nagenoeg compleet van de radar. Dit jaar liet ze al meer regelmaat in haar prestaties bewonderen, al verloor ze nog wel even de pedalen na haar eerste grandslamzege op de All England Club en werd ze bijvoorbeeld in de eerste ronde van de US Open al naar huis gestuurd. Ondanks haar bescheidenheid en terughoudendheid naast de baan is daar op het terrein weinig van te merken. "Ik hou van finales en grote wedstrijden", liet ze in Londen optekenen. Er zullen er nog veel volgen want Kvitova is een voorbeeld van het moderne vrouwentennis: grote, sterke baselinespeelsters die zo snel mogelijk voor het punt gaan. "Dit seizoen was een droom", zei ze in Istanbul. Haar tennis was dat bij momenten ook.

2 Novak Djokovic

Na de zege van Novak Djokovic op de US Open stonden statistici en kenners al klaar om zijn seizoen uit te roepen tot het beste in de professionele tennisgeschiedenis. John McEnroe zelf zei dat het jaar van de 24-jarige Serviër, gezien de huidige concurrentie, beter was dan zijn eigen 1983 waarin hij 82 overwinningen en 3 nederlagen liet optekenen. Enkel het feit dat Djokovic na Flushing Meadows tekenen van vermoeidheid begon te vertonen - hij gaf een paar keer op en leed nog enkele nederlagen - zorgde ervoor dat de discussie uiteindelijk doodbloedde. Niettemin behoorde 2011 the Djoker toe. Met tien toernooi- titels, waaronder de Australian Open, Wimbledon en de US Open, plus een onwaarschijnlijk hoog tennisniveau was hij allesbepalend op de mannentour. Djokovic toonde ook over het charisma en de uitstraling van een echt prijsbeest te beschikken. "Showbizz is altijd iets dat me heeft aangetrokken", zei Nole over zijn interactie met het publiek. "Het is een deel van mijn persoonlijkheid." Als er dan toch een kanttekening bij zijn hegemonie geplaatst moest worden, dan werd er al snel verwezen naar zijn opmerkelijke fysieke vooruitgang, die hij mede dankte aan het glutenvrije dieet hem opgedrongen door de obscure en ondertussen ontslagen dokter Igor Citojevic, en zijn uitstapje in een futuristisch ei, een soort hogedrukkamer, net voor de US Open. De communicatie daaromtrent bleef vaag. Maar zijn kleine inzinking tijdens het jaareinde toonde aan dat Djokovic ook maar een mens is en de limieten van zijn fysieke capaciteiten heeft opgezocht. In een tijdperk waarin de mannelijke tennistop mogelijk op zijn sterkst en op zijn breedst is, blijft het onvoorstelbaar wat de nummer een van de wereld dit jaar op de mat legde.

3 Serena Williams

Er is maar één speelster in het huidige tennislandschap die de debatten kan beheersen zonder aanwezig te zijn of maar één bal te slaan: Serena Williams. De tenniswereld hield begin dit seizoen de adem in. Niet alleen omdat de dertienvoudige grandslamwinnares in februari aan de dood ontsnapte nadat ze een longembolie had opgelopen volgend op haar langdurige teenblessure, maar ook omdat haar aanwezigheid danig gemist werd op het WTA-circuit. Een damestour waar de hegemonie, mede door de blessures van Clijsters en ondanks de regelmaat van Caroline Wozniacki, compleet zoek was. Williams kwam terug en deed op zes toernooien voldoende om haar ranking aan de top te vrijwaren. Haar afsluitende US Open bracht alles waar de 30-jarige Amerikaanse voor staat: klasse, kracht, doorzettingsvermogen en controverse. In de finale tegen Sam Stosur bevond ze zich verrassend aan de slechte kant van de score toen ze compleet uit haar dak ging na een terechte beslissing van de arbiter. Williams overlaadde die stoelscheidsrechter met alle zonden van Is-raël. Een uitbarsting die bij de vrouwen enkel de vergelijking kon doorstaan met ... de woedeaanval van Williams zelf in de halve finale van de US Open twee jaar eerder. Typerend voor haar status kwamen er pas gedeeltelijke excuses - via Twitter! - nadat de goegemeente haar proces had gemaakt. Ondanks de opkomst van jonge talenten heeft de vrouwentennisbond haar duivelse diva evenwel nog steeds heel hard nodig. Niet alleen met haar tennis brengt ze iets anders op de baan maar ook haar reputatie, kledij, glamour, geestdrift én de mogelijkheid tot driftbuien zijn ondertussen uitgegroeid tot een aantrekkingspool waar de nieuwe generatie nog een puntje aan kan zuigen. La Williams is een fenomeen en fenomenen moet je zo lang mogelijk koesteren.

4 Andrea Petkovic

Andrea Petkovic heeft dit jaar naam en faam gemaakt op en buiten de banen van het WTA-circuit. De 24-jarige Duitse met Bosnisch-Servische roots - ze is goed bevriend met Novak Djokovic en co - ging dit seizoen op de wereldranglijst zomaar eventjes van de 32e naar de 10e plaats. Ze deed dat door erg regelmatig te zijn (drie kwartfinales op de grandslamtoernooien), hard te werken aan haar zwakke punten (forehand, opslag, slice, volley) en fysiek topfit te zijn. Petkovic kreeg door haar spontane natuur daarbij de steun van een alsmaar groeiende schare tennisfans. Met haar zogenaamde 'Petkodance' - een dansje na elke zege waarmee ze startte op de US Open vorig jaar - en haar videoblog als 'Petkorazzi' animeert ze zowel jong en oud in het tennispubliek. Petkovic heeft verdomd veel in haar mars: zo schrijft ze geregeld een column in de Frankfurter Allgemeine Zeitung, doet ze verder met haar studie Poli-tieke Wetenschappen - waar ze mee startte toen ze in het begin van haar carrière acht maanden out was met een kruisbandblessure - en blijft ze ondertussen de degelijke resultaten opstapelen. Nochtans zag tennisgoeroe Nick Bollettieri ook een minpunt aan haar ruime basis: "Petkovic is te intelligent om nummer een te worden. Ik vrees dat ze simpelweg te veel nadenkt op de baan." Maar Petkovic had haar antwoord klaar: "Het komt eropaan te weten wanneer je moet nadenken en wanneer je je intuïtie moet volgen. Het is net daaraan dat ik werk met mijn mental coach." De fans kunnen maar beter genieten van Petkovic want ze heeft plannen om het tennis vaarwel te zeggen in 2016. Ze ambieert een carrière in de journalistiek om daarna in de politiek te gaan. "Ik ben iemand die niet alleen het lichaam moet trainen maar ook mijn hoofd en mijn geest."

5 Kim Clijsters

Wie had geweten dat het seizoen van Kim Clijsters ongeveer anderhalve maand en vier optredens zou duren, moet een visionair geweest zijn. De Breese supermama begon 2011 in overdrive maar vergaloppeerde zich in de drukke start. In die zes weken had Clijsters wel haar handtekening nagelaten. Finale in Sydney, winst op de Australian Open - haar vierde grandslamzege en eerste buiten de US Open -, winst in de Fed Cup tegen Amerika en opnieuw de nummer een van de wereld op het toernooi van Parijs. Clijsters stond aan de top van het damestennis maar van toen af aan ging het jammer genoeg enkel bergafwaarts. Oververmoeidheid en blessures fnuikten Indian Wells, Miami, Roland Garros, Wimbledon en zelfs de US Open. Onwaarschijnlijk de portie pech - Clijsters sloeg onder meer haar voet om op een trouwfeest! - die de Limburgse achtervolgde dit jaar. Nochtans werkte en revalideerde Clijsters hard tussen de toernooien door en breidde ze begin juni haar team zelfs uit met haar ex-coach Carl Maes. "Ik gebruik tijdens trainingen nog steeds wat vuistregeltjes van Carl ( die Clijsters begeleidde tussen 1995 en 2002, nvdr). Daarom was het beter om hem er gewoon bij te nemen." Een beetje ondankbaar voor Wim Fissette, met wie Clijsters in haar tweede carrière toch bijna niets anders dan successen behaalde. De 30-jarige Truienaar hield in september dan ook de eer aan zichzelf en vond het tijd om andere oorden op te zoeken. Morgen wacht Clijsters in het sport- paleis tijdens de Diamond Games tegen Caroline Wozniacki haar eerste test met het oog op 2012. "Ik kijk ernaar uit", liet de Limburgse weten. Ze zal niet alleen zijn.

DOOR FILIP DEWULF

Als er dan toch een kanttekening bij de hegemonie van Djokovic geplaatst moest worden, dan is het zijn opmerkelijke fysieke vooruitgang.

"Andrea Petkovic is te intelligent om nummer een te worden." Nick Bollettieri

Op de afsluitende WTA-Masters in Istanbul, nu ongeveer een dikke maand geleden, werd er aan de acht deelneemsters gevraagd welke kwaliteit van een tegenstreefster ze graag zouden integreren in hun spel. Twee meisjes wilden niet antwoorden en waren dus met andere woorden tevreden over hun tennis. Die twee waren MariaSjarapova en Petra Kvitova. Dit voorval spreekt boekdelen over de ontbolsterring en volwassenwording van de 21-jarige Tsjechische. Kvitova was dit seizoen zonder meer dé speelster van het jaar met zes titels waaronder Wimbledon en het officieuze wereldkampioenschap. Bovendien won ze met Tsjechië - op haar eentje kwam ze in de halve finale België verslaan - ook nog eens de Fed Cup. Kvitova is met haar sterke service, degelijke beweeglijkheid, snoeiharde basisslagen en haar mogelijkheid om te schitteren onder de spotlights een speelster die de volgende jaren het vrouwentennis mee gaat domineren. In 2010 al haalde ze onverwacht de halve finale op Wimbledon - ze had voor dat toernooi nooit eerder een wedstrijd op gras gewonnen! - maar verdween toen voor de rest van het seizoen nagenoeg compleet van de radar. Dit jaar liet ze al meer regelmaat in haar prestaties bewonderen, al verloor ze nog wel even de pedalen na haar eerste grandslamzege op de All England Club en werd ze bijvoorbeeld in de eerste ronde van de US Open al naar huis gestuurd. Ondanks haar bescheidenheid en terughoudendheid naast de baan is daar op het terrein weinig van te merken. "Ik hou van finales en grote wedstrijden", liet ze in Londen optekenen. Er zullen er nog veel volgen want Kvitova is een voorbeeld van het moderne vrouwentennis: grote, sterke baselinespeelsters die zo snel mogelijk voor het punt gaan. "Dit seizoen was een droom", zei ze in Istanbul. Haar tennis was dat bij momenten ook. Na de zege van Novak Djokovic op de US Open stonden statistici en kenners al klaar om zijn seizoen uit te roepen tot het beste in de professionele tennisgeschiedenis. John McEnroe zelf zei dat het jaar van de 24-jarige Serviër, gezien de huidige concurrentie, beter was dan zijn eigen 1983 waarin hij 82 overwinningen en 3 nederlagen liet optekenen. Enkel het feit dat Djokovic na Flushing Meadows tekenen van vermoeidheid begon te vertonen - hij gaf een paar keer op en leed nog enkele nederlagen - zorgde ervoor dat de discussie uiteindelijk doodbloedde. Niettemin behoorde 2011 the Djoker toe. Met tien toernooi- titels, waaronder de Australian Open, Wimbledon en de US Open, plus een onwaarschijnlijk hoog tennisniveau was hij allesbepalend op de mannentour. Djokovic toonde ook over het charisma en de uitstraling van een echt prijsbeest te beschikken. "Showbizz is altijd iets dat me heeft aangetrokken", zei Nole over zijn interactie met het publiek. "Het is een deel van mijn persoonlijkheid." Als er dan toch een kanttekening bij zijn hegemonie geplaatst moest worden, dan werd er al snel verwezen naar zijn opmerkelijke fysieke vooruitgang, die hij mede dankte aan het glutenvrije dieet hem opgedrongen door de obscure en ondertussen ontslagen dokter Igor Citojevic, en zijn uitstapje in een futuristisch ei, een soort hogedrukkamer, net voor de US Open. De communicatie daaromtrent bleef vaag. Maar zijn kleine inzinking tijdens het jaareinde toonde aan dat Djokovic ook maar een mens is en de limieten van zijn fysieke capaciteiten heeft opgezocht. In een tijdperk waarin de mannelijke tennistop mogelijk op zijn sterkst en op zijn breedst is, blijft het onvoorstelbaar wat de nummer een van de wereld dit jaar op de mat legde. Er is maar één speelster in het huidige tennislandschap die de debatten kan beheersen zonder aanwezig te zijn of maar één bal te slaan: Serena Williams. De tenniswereld hield begin dit seizoen de adem in. Niet alleen omdat de dertienvoudige grandslamwinnares in februari aan de dood ontsnapte nadat ze een longembolie had opgelopen volgend op haar langdurige teenblessure, maar ook omdat haar aanwezigheid danig gemist werd op het WTA-circuit. Een damestour waar de hegemonie, mede door de blessures van Clijsters en ondanks de regelmaat van Caroline Wozniacki, compleet zoek was. Williams kwam terug en deed op zes toernooien voldoende om haar ranking aan de top te vrijwaren. Haar afsluitende US Open bracht alles waar de 30-jarige Amerikaanse voor staat: klasse, kracht, doorzettingsvermogen en controverse. In de finale tegen Sam Stosur bevond ze zich verrassend aan de slechte kant van de score toen ze compleet uit haar dak ging na een terechte beslissing van de arbiter. Williams overlaadde die stoelscheidsrechter met alle zonden van Is-raël. Een uitbarsting die bij de vrouwen enkel de vergelijking kon doorstaan met ... de woedeaanval van Williams zelf in de halve finale van de US Open twee jaar eerder. Typerend voor haar status kwamen er pas gedeeltelijke excuses - via Twitter! - nadat de goegemeente haar proces had gemaakt. Ondanks de opkomst van jonge talenten heeft de vrouwentennisbond haar duivelse diva evenwel nog steeds heel hard nodig. Niet alleen met haar tennis brengt ze iets anders op de baan maar ook haar reputatie, kledij, glamour, geestdrift én de mogelijkheid tot driftbuien zijn ondertussen uitgegroeid tot een aantrekkingspool waar de nieuwe generatie nog een puntje aan kan zuigen. La Williams is een fenomeen en fenomenen moet je zo lang mogelijk koesteren. Andrea Petkovic heeft dit jaar naam en faam gemaakt op en buiten de banen van het WTA-circuit. De 24-jarige Duitse met Bosnisch-Servische roots - ze is goed bevriend met Novak Djokovic en co - ging dit seizoen op de wereldranglijst zomaar eventjes van de 32e naar de 10e plaats. Ze deed dat door erg regelmatig te zijn (drie kwartfinales op de grandslamtoernooien), hard te werken aan haar zwakke punten (forehand, opslag, slice, volley) en fysiek topfit te zijn. Petkovic kreeg door haar spontane natuur daarbij de steun van een alsmaar groeiende schare tennisfans. Met haar zogenaamde 'Petkodance' - een dansje na elke zege waarmee ze startte op de US Open vorig jaar - en haar videoblog als 'Petkorazzi' animeert ze zowel jong en oud in het tennispubliek. Petkovic heeft verdomd veel in haar mars: zo schrijft ze geregeld een column in de Frankfurter Allgemeine Zeitung, doet ze verder met haar studie Poli-tieke Wetenschappen - waar ze mee startte toen ze in het begin van haar carrière acht maanden out was met een kruisbandblessure - en blijft ze ondertussen de degelijke resultaten opstapelen. Nochtans zag tennisgoeroe Nick Bollettieri ook een minpunt aan haar ruime basis: "Petkovic is te intelligent om nummer een te worden. Ik vrees dat ze simpelweg te veel nadenkt op de baan." Maar Petkovic had haar antwoord klaar: "Het komt eropaan te weten wanneer je moet nadenken en wanneer je je intuïtie moet volgen. Het is net daaraan dat ik werk met mijn mental coach." De fans kunnen maar beter genieten van Petkovic want ze heeft plannen om het tennis vaarwel te zeggen in 2016. Ze ambieert een carrière in de journalistiek om daarna in de politiek te gaan. "Ik ben iemand die niet alleen het lichaam moet trainen maar ook mijn hoofd en mijn geest." Wie had geweten dat het seizoen van Kim Clijsters ongeveer anderhalve maand en vier optredens zou duren, moet een visionair geweest zijn. De Breese supermama begon 2011 in overdrive maar vergaloppeerde zich in de drukke start. In die zes weken had Clijsters wel haar handtekening nagelaten. Finale in Sydney, winst op de Australian Open - haar vierde grandslamzege en eerste buiten de US Open -, winst in de Fed Cup tegen Amerika en opnieuw de nummer een van de wereld op het toernooi van Parijs. Clijsters stond aan de top van het damestennis maar van toen af aan ging het jammer genoeg enkel bergafwaarts. Oververmoeidheid en blessures fnuikten Indian Wells, Miami, Roland Garros, Wimbledon en zelfs de US Open. Onwaarschijnlijk de portie pech - Clijsters sloeg onder meer haar voet om op een trouwfeest! - die de Limburgse achtervolgde dit jaar. Nochtans werkte en revalideerde Clijsters hard tussen de toernooien door en breidde ze begin juni haar team zelfs uit met haar ex-coach Carl Maes. "Ik gebruik tijdens trainingen nog steeds wat vuistregeltjes van Carl ( die Clijsters begeleidde tussen 1995 en 2002, nvdr). Daarom was het beter om hem er gewoon bij te nemen." Een beetje ondankbaar voor Wim Fissette, met wie Clijsters in haar tweede carrière toch bijna niets anders dan successen behaalde. De 30-jarige Truienaar hield in september dan ook de eer aan zichzelf en vond het tijd om andere oorden op te zoeken. Morgen wacht Clijsters in het sport- paleis tijdens de Diamond Games tegen Caroline Wozniacki haar eerste test met het oog op 2012. "Ik kijk ernaar uit", liet de Limburgse weten. Ze zal niet alleen zijn. DOOR FILIP DEWULF Als er dan toch een kanttekening bij de hegemonie van Djokovic geplaatst moest worden, dan is het zijn opmerkelijke fysieke vooruitgang."Andrea Petkovic is te intelligent om nummer een te worden." Nick Bollettieri