R eculez, svp. Reculez." De speaker van de Rouches schreeuwt zich minutenlang hees in een poging om de supporters van Standard, uitzinnig van vreugde na het behalen van de tweede titel op rij op het veld gestormd, weg te houden van het podium waarop de spelers de tiende titel van de club willen vieren. Het is iets over halfelf zondagavond. Stewards en inderhaast aangevoerde dranghekken op karretjes die centimeter voor centimeter door de massa kruipen , kunnen amper de duwende massa de baas. Vijfentwintig jaar moesten ze er vorige keer op wachten om een titel te kunnen vieren, nu amper één seizoen, maar de vreugde is er niet minder om en in hun drang om vooraan te staan, komt het niet op een blauwe plek. Eén vrouw houdt het niet meer en bezwijkt onder de druk. Ze wordt door de hulpdiensten afgevoerd. Clubliefde is soms lijden.
...

R eculez, svp. Reculez." De speaker van de Rouches schreeuwt zich minutenlang hees in een poging om de supporters van Standard, uitzinnig van vreugde na het behalen van de tweede titel op rij op het veld gestormd, weg te houden van het podium waarop de spelers de tiende titel van de club willen vieren. Het is iets over halfelf zondagavond. Stewards en inderhaast aangevoerde dranghekken op karretjes die centimeter voor centimeter door de massa kruipen , kunnen amper de duwende massa de baas. Vijfentwintig jaar moesten ze er vorige keer op wachten om een titel te kunnen vieren, nu amper één seizoen, maar de vreugde is er niet minder om en in hun drang om vooraan te staan, komt het niet op een blauwe plek. Eén vrouw houdt het niet meer en bezwijkt onder de druk. Ze wordt door de hulpdiensten afgevoerd. Clubliefde is soms lijden. Het is 23.12 uur als aanvoerder Steven Defour als allereerste het podium betreedt met in de hand een fles bier, op de voet gevolgd door de rest van de kampioenen. Ook met bier, een magnum in de ene hand om leeg te spuiten, een kleintje in de andere om het eigen vochtverlies aan te vullen. Axel Witsel, die resoluut de strafschop die uiteindelijk het verschil tussen Standard en Anderlecht zou maken voorbij DavySchollen joeg, danst, drinkt en geniet, en dolt met het mannetje (of vrouwtje) in het mascottepak van de sponsor. Zo vieren ze dat in Luik: met de drank van de volksmens. Het spuit ook en plakt meer, maar geen supporter die erom maalt. Overigens zag, zoals altijd, Defour die penalty niet binnengaan. Hij staat bij zo'n fase voor de bank, met de rug naar de actie. Hij zal er zelf ook nooit één nemen. De kapitein gaat altijd voorop, tenzij bij elfmeters. Drie minuten later is de dolle bende een eerste keer uitgeraasd en kan de kampioensbeker aan de aanvoerder worden overhandigd. Het is 24 mei, 23 .15 uur. Goud hebben ze aan hun voeten, goud spuit vanaf de vier hoeken van het podium door de lucht. Het doek valt over een spannende competitie. In de coulissen zingt iedereen hetzelfde lied, zelfs persmensen voor wie het hart rood en wit slaat, laten zich in de anonimiteit van nagenoeg lege gangen even discreet gaan. ' Le Standard est champion, vive le Standard.' * * * Ze lijken langs geen kanten op John Lennon en Paul McCartney, maar Steven Defour (21) en Axel Witsel (20), de twee jonge middenvelders van Standard, componeren vaak de muziek waarop hun ploeg beweegt. Misschien dat in de loop van het seizoen hun noten bij tijd en wijle wat makkelijker te lezen werden door de tegenstander, zoals op Zulte Waregem, maar in het hart van het middenveld van Standard raakten Defour en Witsel gaandeweg steeds beter op elkaar afgestemd. Als de ene offensief de neus aan het venster stak, bewaakte de andere de tent. In Gent, op de slotspeeldag, haalde Laszlo Bölöni, de architect van hun twee-eenheid, hen nog heel even uit elkaar. Daar duwde hij Witsel, in afwezigheid van IgorDe Camargo, nog een keer meer weg naar de linkerkant, om plaats te maken voor BenjaminNicaise in het centrum. Standard kroop er door het oog van de naald en dus werd voor de twee testwedstrijden hun unie weer hersteld, Nicaise kreeg tegen Anderlecht amper speelminuten. Met de hulp van de Braziliaan, o zo nuttig als derde pion bij balverlies, bleven de twee youngsters als orkestmeesters de tegenstander twee keer makkelijk de baas. Witsel haalde met de vingers in de neus de bovenhand op Guillaume Gillet en in Luik op Lucas Biglia, Defour rende in Brussel JanPolák en thuis Mbark Boussoufa uit de wedstrijd. Klasse. Meer en meer - excuseer ons de vergelijking, want het blijft België - doen ze denken aan wat Spanje een jaar geleden rond deze tijd ontwikkelde. Weg met de 4-3-3, begroet de (terugkeer van, zeggen de oudere voetbaljournalisten) 4-2-4, met de nummers zes (of acht zo u wil) als chefs. "Ik heb daar nog al horen naar verwijzen, vooral toen Standard met twee centrumspitsen ging voetballen", beaamt Steven Defour. "De kracht? In balbezit voortdurend vier afspeelmogelijkheden. Ik denk dat Standard in quasi alle tactische bezettingen die er dit seizoen zijn geweest meestal met twee nummers acht voor de verdediging speelde. Dat betekent dat onze eerste bedoeling in een wedstrijd altijd was om controle over het spel te krijgen. De meeste ploegen in eerste klasse stellen een verdedigende middenvelder pur sang op. Onze filosofie is anders, ook al hebben we ook gebruikgemaakt van zo'n speler als er een nieuw evenwicht moest worden gezocht of een resultaat bevroren. Toen kwam Nicaise in het spel." Het duo Witsel-Defour kwam er begin september, naar aanleiding van het vertrek van MarouaneFellaini naar het land van ... de Beatles. Voordien was Laszlo Bölöni er al van overtuigd dat Witsel zijn tijd verloor op de flank. Om de muzikale metafoor door te trekken: Witsel was op links als een grote violist die op het bal van de 21e juli accordeon moest spelen. "Ik vind dat ik op links heel wat heb geleerd", zegt Witsel. "Op die plaats ben ik tenslotte in de ploeg gekomen. Ik heb ook nooit tegen die taken opgekeken, maar mijn natuurlijke plaats is in het centrum. In de jeugd vaak met Marouane, wij vonden elkaar met de ogen dicht. Hetzelfde heb ik dit seizoen ontwikkeld met Steven, een heel ander type wel. Marouane was een vriend, Steven is het geworden. Wederzijds respect is in voetbal een belangrijke factor in het succes, maar het is inmiddels meer dan respect. Steven heeft dezelfde leeftijd en is niet alleen op het veld mon pote. Tijdens de match volstaat één blik om te weten wat hij gaat doen om het verschil te maken, of een probleem op te lossen. Ik heb voortdurend de indruk te weten waar hij is. We letten goed op dat we niet samen aanvallen en dat het heen en weer golven natuurlijk verloopt. De coach besteedt hier heel veel aandacht aan, want hij wil niet dat Standard zich blootstelt aan te veel counters. Waarom het zo goed klikt, is iets waarvoor ik niet te veel verklaringen zoek. Ik denk dat we allebei technisch heel goeie spelers zijn en dat zoiets de essentie van het geheim is." Fellaini was een B52 die stevig in de duels ging en met het hoofd heerste. Op de grond een type voor gevechten in de loopgraven. Witsel eerder een verkenningsvliegtuigje dat nagaat hoe de eerste linies van de bezoekende verdediging eruitzien en loert op gaten. Maar niet alleen hij profiteerde van het vertrek van Fellaini om zich meer te manifesteren, dat deed ook Defour. Hij werkt en jaagt nog altijd als geen ander, maar blijft minder lang hangen voor de defensie. Hij is niet meer de man, zoals vroeger, van de voorbereiding op de assist, maar vergrootte dit seizoen gaandeweg zijn rechtstreekse impact op het spel. "Als iemand als Fellaini vertrekt, is dat altijd een groot verlies", zegt Defour. "Marouane had zijn stijl en die was heel anders dan die van Axel. Marouane wilde overal op het veld nadrukkelijk aanwezig zijn. Hij beheerste de kunst beslissend te zijn in de verdedigende actie en vervolgens ook nog in de afwerking, als het nodig was. De keerzijde voor mij was dat ik vaak in functie van hem speelde. Normaal gezien zijn inbreng. Naast Axel is dat anders. Ik speel veel minder in functie van hem en combineer bovendien meer. Ik heb wel niet de présence in de lucht van Fellaini en Axel evenmin. Daarom heeft de coach De Camargo gevraagd af te haken bij balverlies. MichelPreud'homme had daar ook al aan gedacht, maar dit seizoen gebeurde dat met meer systematiek. Eigenlijk is Igor stilaan meer een middenvelder dan een spits. Als hij meespeelt, trekt hij systematisch bij balverlies een gordel voor ons op. Dankzij hem is Standard erin geslaagd om een geslaagde 4-2-3-1 te ontwikkelen. Het voordeel is dat je op die manier overal op het veld driehoekjes kon opzetten. Waar we ook in balbezit waren, altijd hadden we twee ploegmaats in de buurt om een bal af te spelen. En bij balverlies bestond het middenveld uit vijf spelers en waren de ruimtes klein. In de as controleerde je met drieën de tegenstander en op de flanken bleef er een dubbele bezetting. Op Belgisch niveau kon ik in sommige wedstrijden een teruggrijpen naar een 4-4-2 verdedigen, maar Axel en ik hadden dan een pak meer werk. Als de aanvallers dan vergeten dat zij de eerste verdedigers zijn, komt er altijd wel een moment dat wij als middenvelders tegen een overtal aan tegenstanders staan." Witsel knikt: "Er moet op elk moment een collectieve esprit zijn. Af en toe moest je Milan Jovanovic en Wilfried Dalmat eraan herinneren dat ze terug moesten plooien. Igor doet dat bij wijze van spreken zonder na te denken. Anderzijds vind ik wel dat Standard in België in elke wedstrijd zijn spel moet opleggen. Mij valt wel op dat de ruimte steeds kleiner wordt. Het wordt moeilijker en moeilijker om je nog een weg naar voren te banen. Is dit het einde van de spelmaker? Integendeel. Als alle grote wegen dicht zijn, kunnen alleen zij die over een superieure techniek beschikken, nog kleine uitwegen vinden. De verrassing, het genie, is een troef. Steven brengt mij op dat vlak heel veel bij. Ik ben bij tijd en wijle wat meer cool. Ik weet dat ik zelf tegen die momenten van concentratieverlies moet strijden. Steven heeft die nooit, het is een leider, zelfs op die leeftijd. Zijn werkritme is indrukwekkend, zijn snelheid van denken in balbezit heel interessant. Steven is geen voetballer die tijd verliest in balbezit. Zijn spel is geleidelijk van alle franje ontdaan en werd heel efficiënt, ten dienste van het collectief. Ik heb soms nog de neiging een bal te lang bij te houden. Ik weet dat het niet mag, maar als het echt heet wordt, stelt het mij in staat wat te ademen. Ik moet ook nog werken aan mijn explosiviteit. Dat gaat al beter dan vroeger, maar zo snel als hij uit zijn startblokken schiet, zal mij nooit lukken. Steven is een elektrische vonk. In principe ben ik de meest offensieve van ons beiden, maar dat verschil is geleidelijk aan het afvlakken. Ik schat het zo in: 40 procent van het werk van Steven is offensief, 60 procent defensief. Bij mij omgekeerd. Bewust. Je moet variëren. De afspraken zijn goed, maar kunnen nog beter. Diverse keren, vooral thuis, is het dit seizoen gebeurd dat we beiden druk zetten op de tegenstander, tot in de buurt van de zestien meter. Als we dan worden uitgespeeld, zijn het lange meters naar achteren." Defour: "Iedereen hier wist dat Axel zich beter op zijn plaats voelde in een centrale rol. Het is een speler van de opbouw, geen voetballer die een actie buitenom kan maken. In de duels is hij niet snel onder de indruk en Axel zal nooit zomaar wild een bal op goed geluk wegtrappen. Volgens mij schermt niemand in België beter een bal af. Misschien houdt hij die inderdaad soms nog iets te lang bij, maar hij raakt wel op een elegante manier uit moeilijke situaties. Axel is een estheet, die niet bang is van werken. Na de winst van de Gouden Schoen kwam hij in een dipje terecht. Normaal. Plots was er meer aandacht en niet meer dezelfde. Maar die erkenning heeft hem in de grond niet veranderd. Een teken van maturiteit." Hun talent ligt dus in het combineren van voetbalkwaliteiten met werklust, een geheim is er niet. Is dit duo een voorbeeld voor de rest van België en heeft de verdedigende middenvelder die alleen kan breken, met een biceps van staal en benen als treinbiels afgedaan? "Lengte is op het defensieve vlak niet langer noodzakelijk", meent Defour. "Ik zeg niet dat het geen extra troef kan zijn, maar het is geen noodzaak. Kijk naar Spanje en Barcelona. Iniesta en Xavi zijn ook geen torens, maar volgens mij wel de referentie op het wereldvlak. Toen Standard Europees speelde, hebben we daar nooit een mankement getoond. Die durf heeft heel de groep in staat gesteld vooruitgang te boeken. Als Standard zich Europees had begraven voor de rechthoek, zou dat een teken van armoede zijn geweest. Het middenveld heeft zijn volwassenheid bewezen door zijn winnende formule van vorig seizoen te herzien. De toekomst? Axel is 20, ik 21. Dit is het moment om genereus te zijn." S