Excelsior heeft net met 2-6 verloren van stadsgenoot Feyenoord. In de gang naar de kleedkamer is het aanschuiven om bij Gill Swerts te geraken. De jonge Belg is door de thuisaanhang uitgeroepen tot Excelsiorspeler van de match en wordt daarvoor beloond met bloemen. Normaal wordt er na zo'n zware nederlaag geen speler uitverkozen, maar, grijnst de laureaat van die dag, na nu al de zesde competitienederlaag op rij geraakten de bloemen stilaan verslenst, en dus moesten ze nodig uitgereikt. Laat dit alvast duidelijk zijn : Gill Swerts heeft lef én gevoel voor humor. Niet alleen liet hij dat zien in enkele verbeten duels op het veld, ook zijn antwoorden aan journalisten getuigen van Rotterdamse branie. Tot waar zijn plafond reikt, wil een Nederlandse verslaggever graag weten. Zonder na te denken houdt een grijnzende Swerts zijn hand zo hoog hij kan boven het hoofd : zó hoog !
...

Excelsior heeft net met 2-6 verloren van stadsgenoot Feyenoord. In de gang naar de kleedkamer is het aanschuiven om bij Gill Swerts te geraken. De jonge Belg is door de thuisaanhang uitgeroepen tot Excelsiorspeler van de match en wordt daarvoor beloond met bloemen. Normaal wordt er na zo'n zware nederlaag geen speler uitverkozen, maar, grijnst de laureaat van die dag, na nu al de zesde competitienederlaag op rij geraakten de bloemen stilaan verslenst, en dus moesten ze nodig uitgereikt. Laat dit alvast duidelijk zijn : Gill Swerts heeft lef én gevoel voor humor. Niet alleen liet hij dat zien in enkele verbeten duels op het veld, ook zijn antwoorden aan journalisten getuigen van Rotterdamse branie. Tot waar zijn plafond reikt, wil een Nederlandse verslaggever graag weten. Zonder na te denken houdt een grijnzende Swerts zijn hand zo hoog hij kan boven het hoofd : zó hoog ! Eerder mocht hij aan de zijde van Thomas Buffel, maker van twee goals voor Feyenoord, voor de Nederlandse televisie toelichting geven bij de partij. Vijf jaar geleden kwamen beide jongeren samen met nog Kristof Snelders en Sam de Meester naar Nederland om er de jeugdopleiding bij Feyenoord te doorlopen. Snelders keerde al gauw terug naar België, Sam de Meester kwam in de eerste divisie niet aan spelen toe en ruilde Excelsior, de satellietclub van Feyenoord, afgelopen zomer voor Cercle Brugge. Met zijn doelpunten bracht Buffel de kleine Rotterdamse club voor het eerst sinds de degradatie in 1987, terug naar de eredivisie. Het leverde hem een terugkeer op naar Feyenoord, waar hij inmiddels is uitgegroeid tot een stervoetballer. Ook in de eredivisie blijft Excelsior het kleine broertje van Feyenoord. Speelde het vroeger zijn competitiematchen wel eens in de Kuip als voorwedstrijd voor de thuismatchen van Feyenoord, dan houdt de derde club van Rotterdam - achter ook nog Sparta - nu vast aan het eigen, knusse Woudestein. Dat is helemaal verfraaid. Voor de partij tegen Feyenoord was het stadion zelfs vier weken van tevoren uitverkocht. Gezellige sfeer, geen ingewikkeld pasjesgedoe : de steward van dienst begeleidt de bezoekers helemaal tot bij hun plaats en wil desgevraagd zelfs een eindje meelopen wanneer iemand hem de weg naar het toilet vraagt.Vóór de wedstrijd gaan de spelers van beide teams vriendschappelijk met elkaar om. Swerts zegt even gedag tegen Robin van Persie, tot twee jaar geleden zijn maatje bij de jeugd en zelf een ex-speler van Excelsior. Tegen Nederlanders praat hij foutloos Hollands, maar tegen Belgen schakelt hij automatisch over naar beschaafd Nederlands. Niet als Pieter Collen die in alle omstandigheden vlekkeloos Hollands praat, of Stijn Vreven die in alle omstandigheden zijn Limburgse accent bewaart. Voor de club op Woudestein is de derby tegen Feyenoord een hoogdag. Ongeveer 3700 toeschouwers wonen wat de pers monkelend een trainingspartijtje tussen Feyenoord A en Feyenoord B noemt bij. Een aantal Nederlandse clubs spreekt zelfs openlijk van competitievervalsing. Want op twee na (spits Cecilio Lopes en middenvelder Patrick Mtiliga) komen alle basisspelers van Excelsior en in totaal elf van de vierentwintig kernspelers rechtstreeks uit de Kuip. Niet dat zij altijd moeten spelen of dat Feyenoord bepaalt wie waar bij Excelsior wordt opgesteld, maar "er is wél voortdurend overleg tussen de technische staf van beide teams", weet Swerts. "Als een jongere van Excelsior beter is, speelt hij gewoon en zit de speler van Feyenoord op de bank. Maar iedereen weet ook dat wanneer de speler van Feyenoord zijn niveau haalt, hij in het team staat." Excelsior voetbalt niet, het spéélt voetbal. Zijn technisch begaafde jongens willen in de eerste plaats 'lekker voetballen'. Het gaat er frivool aan toe, maar door de afwezigheid van ervaren voetballers is Excelsior ook ontzettend kwetsbaar. Verraste het bij de terugkeer in de eredivisie nogal wat tegenstanders, dan is het in de voorbije weken teruggezakt van de comfortabele middenmoot naar een bijna-degradatieplaats. Oudere Excelsiorfans hopen dat de jonkies van Feyenoord straks evenveel hart voor hun cluppie zullen tonen als zij, wanneer er om het behoud moet worden gebikkeld. Anderzijds beseffen diezelfde supporters dat het de samenwerking met de grote broer is, die vanaf 1995 de redding van Excelsior heeft betekend. Medio jaren negentig kwijnde rood-zwart weg in de kelder van de eerste divisie (tweede klasse), waar het voor gemiddeld 900 toeschouwers voetbalde en de begroting mee sluitend kreeg door de verkoop van oud papier. Dankzij het jonge Feyenoordtalent werd de rood-zwarte club een vaste waarde in de top van de eerste divisie. Vijf keer op rij miste het net de promotie, tot het vorig seizoen wél lukte. Maar als morgen Feyenoord de stekker eruit trekt, is het over, dat beseft iedereen. Alleen staat dat er niet direct aan te komen, nu het voorbeeld van Thomas Buffel iedereen bij Feyenoord ervan overtuigd heeft dat de samenwerking loont en geen weggegooid geld is.Ook Swerts mag hopen dat hij na Ferry de Haan (intussen terug naar Excelsior én daar met zijn dertig jaar aanvoeder en ouderdomsdeken) en Buffel de derde speler wordt die na een uitleenbeurt aan Excelsior rijper terugkeert naar de Rotterdamse hoofdmacht. Makkelijk wordt dat niet, beseft hij. Op het middenveld kan Paul Bosvelt immers nog twee jaar doorgaan en werd al Jorge Acuna gekocht. En op de rechtsachter valt er aan Brett Emerton niet te tornen, zoals ook Pieter Collen vóór hem ervoer. "Ik hou er rekening mee," aldus Swerts, "dat ik veeleer moet uitkijken naar een ploeg in de middenmoot als NAC of Willem II om daar even door te rijpen. Op dit moment zie ik voor mezelf geen kans bij Feyenoord." Gill Swerts leert elke week bij. Kan zich bijvoorbeeld al beter beheersen, vindt hij zelf. "Ik weet wanneer ik kan inschuiven, wanneer ik moet blijven. Op donderdagochtend trainen we samen met de beloften van Feyenoord. Daar maken Mario Been en John Metgod ons attent op wat we goed en minder goed doen." Feyenoord begeleidt zijn jonge talenten goed. Ook bij de keuze van de teams. "Twee jaar geleden kon ik van de A1-juniores naar AZ in de eredivisie. Maar ze zegden er wel meteen bij dat ze het voor mijn ontwikkeling beter vonden dat ik naar Excelsior ging. Omdat ik daar elke week zou spelen en zij me zo beter kunnen volgen. Ook volgend jaar zou ik liever bij een club terechtkomen waar ik kan spelen." Zijn contract bij Feyenoord loopt tot medio 2005. Eind maart hoopt hij te vernemen wat het voor volgend seizoen met hem van plan is. Een paar Nederlandse clubs toonden alvast belangstelling, net als één Belgische. "Blijkbaar volgt die club me al een paar jaar, zonder dat ik het ooit heb geweten."Dit jaar is Swerts bij Excelsior een vaste waarde in de eredivisie. Vorig jaar wisselde hij slechte met goede en middelmatige wedstrijden af. De overgang van jeugdvoetbal naar het grote werk kostte tijd. Kwam hij eind vorig seizoen na twee rode kaarten nog op de bank terecht, nu speelde hij de vaste rechtsachter Danny Buys gewoon uit de ploeg. Maar af en toe schuift trainer Adri Koster hem door, in functie van de nood van het moment. Kwam hij tegen Feyenoord aan de aftrap als rechtsbuiten, dan zakte hij na de rust terug tot op de rechtsachter. Bij de nationale ploeg verhuist hij ook steevast van zijn geliefkoosde plaats als controlerende middenvelder naar de rechtsachter. Niet dat hij dat heen en weer geschuif als een vernedering beschouwt. Aan erkenning heeft hij in Nederland geen gebrek. In het jaarklassement is hij na Steve Olfers de best gequoteerde speler van Excelsior. Eerder werd hij in het zog van Buffel in 2001 uitgeroepen tot Beste Junior van Nederland, een hele eer voor een Belgische voetballer wiens rol er voornamelijk een in functie van het elftal is. "Ik vind mezelf ook maar een beperkte speler. Ik ben er alleen gekomen met inzet en door op mijn vrije dagen extra te trainen. Mentaliteit had ik van jongs af aan. Mijn moeder is een harde werker, mijn vader ook. Hij werkt in de haven. Vroeger heeft hij voor Wuustwezel en Beerschot gevoetbald. Toen hij voor Beerschot tekende, had hij ook naar Anderlecht gekund. Daar heeft hij nu wel spijt van. Maar hij ging graag op stap. Misschien kan ik het nu in zijn plaats goedmaken." Aan stappen komt Gill Swerts zelden toe. Niet dat hij in het Antwerpse uitgangsleven zou opvallen, want bekend is hij in België lang nog niet, hoewel hij vanaf zijn veertiende op één jaar alle nationale jeugdploegen doorliep en nu ook als rechtsback vast bij de kern van beloftencoach Jean-François de Sart hoort. Daar treft hij jongens met wie hij al jarenlang samenspeelt, van Koen Daerden tot Stein Huysegems. "Maar anderen, zoals Davy De Beule en Olivier Deschacht, kenden mijn naam slechts vaag en vroegen me bij welke club ik dan wel speelde. Dat steekt wel eens, maar ik begrijp het. In feite speel ik sinds mijn vertrek bij Beveren, toen ik veertien was, in Nederland. Op zondag in Stadion zie ik dan een samenvatting van onze wedstrijd tegen Feyenoord en hoor ik in het commentaar : "Twee goals van Buffel en één van de 'onbekende' Belg Swerts". Het zij zo. Buffel is een heel ander type, een enorm talent dat vaak scoort. Ik ben meer een waterdrager, een stoplap waar je mee schuift. Misschien kennen ze me over een paar jaar wél." In Nederland begint het al te komen. "Overal waar ik kom, word ik door de thuisaanhang uitgefloten. Dat was al bij de jeugd het geval. Dat betekent dat ze weten waar ik voor sta. Dat ik er net als Vreven wel eens de beuk in gooi en ten koste van alles wil winnen, iets wat Nederlanders te weinig uitstralen. Het gaat niet om schoonheid, maar om rendement. Als ze gaan fluiten, motiveert me dat nog meer."Nooit laat hij over zich heen lopen, ook niet verbaal. Toch voelt hij zich nog altijd een echte Belg, al woont hij nu met zijn (Nederlandse) vriendin in Rotterdam. "Mijn thuis blijft Schilde. Rotterdam is me te druk. Ik woon er om praktische redenen, maar ik blijf een buitenmens, geen stadsmus."Hij blijft ook altijd Belgisch beleefd. "Toen ik voor een interview op de vraag naar mijn beste trainer antwoordde : "Meneer Van Stee", werd dat tussen aanhalingstekens gezet. Voor dat 'meneer' ben ik flink uitgelachen. Ze noemden me een slijmbal, terwijl ik het gewoon beleefd bedoelde. Maar het stoort me niet dat ze met me lachen. Ik laat heel veel over mij heen gaan. In Nederland wordt er vaak gediscussieerd om niets, naast en op het veld. Dan doe ik niet mee. Maar als er geroepen en gecoacht moet worden, sta ik er wel. Ik zal nooit over me heen laten lopen. Niet naast, en ook niet op het veld." door Geert Foutré'Buffel is een enorm talent. Ik ben een waterdrager, een stoplap waar je mee schuift.''Als er geroepen en gecoacht moet worden, dan sta ik er.'