Als doelman heeft Peter Maes (49) altijd moeten knokken voor zijn plaats. Dat was zo bij Anderlecht, bij Standard en Germinal Beerschot. Enkel bij SK Beveren en Lommel mocht hij zich onbetwist titularis noemen. Nog steeds worden daarover plaagstoten uitgedeeld, vooral door zijn goede vriend en mentor Johan Boskamp, tussen 1993 en 1995 zijn trainer bij Anderlecht: 'Peet, hoe kan jij nu moe zijn? Je hebt al heel je leven kunnen uitrusten op de bank.' Of: 'Peet, welke match was dat nu ook alweer dat jij gespeeld hebt?'
...

Als doelman heeft Peter Maes (49) altijd moeten knokken voor zijn plaats. Dat was zo bij Anderlecht, bij Standard en Germinal Beerschot. Enkel bij SK Beveren en Lommel mocht hij zich onbetwist titularis noemen. Nog steeds worden daarover plaagstoten uitgedeeld, vooral door zijn goede vriend en mentor Johan Boskamp, tussen 1993 en 1995 zijn trainer bij Anderlecht: 'Peet, hoe kan jij nu moe zijn? Je hebt al heel je leven kunnen uitrusten op de bank.' Of: 'Peet, welke match was dat nu ook alweer dat jij gespeeld hebt?' Maes kan dat soort grapjes wel hebben. De tijd dat hij niet tússen de lijnen stond, vulde hij met praktijkstudie voetbal. Met zijn ogen stal hij ideeën en maniertjes van Aad de Mos, Boskamp of Tomislav Ivic. Charismatische trainers die hamerden op discipline en die niet vies waren van een conflict. Net het soort trainerschap waar Peter Maes voor staat. Zijn eerste stappen in het trainersvak zette de Limburgse ex-doelman bij Meerhout en later bij tweedeklasser Verbroedering Geel. Hij maakte er een moeilijk te ontwrichten ploeg van, met als uitschieter een bekerstunt tegen Anderlecht in 2005 - Maes hééft iets met de beker - en een knalprestatie op het veld van KV Mechelen. Het is daar dat hij voor het eerst op de radar verschijnt van Fi Vanhoof, de sportief directeur die het herboren Yellow-Red KV Mechelen weer naar de hoogste afdeling trachtte te loodsen. Van Hoof: "Wij kregen hier voetballes van Geel, verloren met 0-3 of 0-4. De gedrevenheid en zin voor organisatie van Maes vielen meteen op. Ik ben dan een aantal trainingen van Geel gaan volgen en daar werd dat beeld bevestigd. Dat constante aanvuren, iedereen scherp houden en oog voor detail. Na enkele gesprekken bleek snel dat we op dezelfde golflengte zaten. Maes heeft veel geleerd van Aad de Mos, net zoals ik." Er was nog een andere, meer economische reden voor het aantrekken van Peter Maes als coach van KV Mechelen, erkent Vanhoof. "Hij is een trainer die spelers beter maakt. Omdat wij met beperkte financiële middelen zaten, moesten we ons transferbeleid afstemmen op jonge, goedkope spelers waarin we progressiemarge zagen en die we later met winst konden doorverkopen." Winst die dan naar het stadion of de jeugdwerking vloeide, het was voor Maes steeds herbeginnen. "Ik kan begrijpen dat een trainer daar op den duur zijn buik van vol heeft", haalt Van Hoof een van de redenen aan voor het uiteindelijke vertrek van zijn poulain. "Je mag echt niet onderschatten hoeveel energie en tijd er kruipt in het beter maken van spelers. Want je moet ondertussen ook nog resultaten halen met je team. Dat kan Maes als de beste. Ga het lijstje maar eens af van jongens die veel aan hem te danken hebben: Nana Asare, Julien Gorius, Xavier Chen, Björn Vleminckx... Vooral Vleminckx, die we in Oostende weghaalden en die daar eigenlijk een middelmatige tweedeklasser was. Tot Maes hem onder handen nam. Vaak hard tegen hard, maar het lukte. Dat Björn nadien topschutter werd in Nederland, bij Club speelde en nu in Turkije zit, daarvoor mag hij de twee pollekes van Maes kussen." Fi Vanhoof en Peter Maes waren bij KV Mechelen een onafscheidelijk duo. Elke dag zochten ze elkaar op. Ofwel volgde Vanhoof langs de lijn de training, ofwel debatteerden ze in het kantoor over de ploeg, over mogelijke versterkingen, bekeken ze video's van wedstrijden en spelers. Geregeld trokken ze voor een scoutingopdracht samen naar het buitenland. De ogen van Vanhoof lichten op als hij eraan terugdenkt. "Soms zaten we een week met elkaar op hotel, dan creëer je iets. Ik moet eerlijk zijn: Maes is meer dan een goeie trainer, hij is een vriend voor het leven. Wij konden ook over persoonlijke zaken spreken. Ik durf zeggen dat Peter een fijn mens is. Iemand die graag lacht. En bovenal: hij is rechtlijnig, eerlijk en duidelijk. Zo zijn lang niet alle trainers." Het beeld van die twee handen op één buik wordt bevestigd door Yves Cloots, tegenwoordig teammanager bij KV Mechelen, maar tussen 2006 en 2009 assistent-trainer van Peter Maes. Eerst in tweede klasse, maar een eindronde later al meteen in de Jupiler Pro League. Hij herinnert zich de wittebroodsweken van de ex-Geeltrainer bij Malinwa: "Hij gaf meteen een zeer gedreven indruk. Iemand die op alle vlakken zijn stempel wilde drukken binnen de club. Zowel op medisch, fysiek als tactisch vlak." De eerste trainingssessies was het aanpassen voor Cloots. "Ik kreeg geregeld onder mijn voeten. Na twee minuten kon hij al tieren over het feit dat de kegeltjes niet op de juiste afstand stonden. Ik voelde direct: 'OlaYves, ge gaat scherp moeten staan!' Ook tegenover de spelersgroep was hij zo. Hij liet ze vrij in het spelershome: je moest niet samen aan tafel zitten, er mocht gebeld worden... maar zodra je op het veld kwam, moest je gefocust zijn." Dat zorgde geregeld voor akkefietjes op training. Het bijna-gevecht met Issame Charai, de scheldpartijen met Björn Vleminckx, om er enkele te noemen... Cloots: "Maes heeft inderdaad geregeld neus aan neus gestaan met een speler. Daar zat een bedoeling achter: hij wilde spelers beter maken. Hij accepteerde dat er gereageerd werd, zoals Vleminckx weleens deed. Liever dat dan achteraf in zijn bureau komen en constant ja knikken. "Sommigen waren daar niet tegen bestand. Jean-Paul Kielo-Lezi bijvoorbeeld. Of Pieter Crabeels, Giuseppe Rossini, Charai, die kregen constant tegen hun appel. Charai was een technisch onderlegde spits, iemand van het betere zolenwerk. Peter noemde dat Cirque du Soleil, hij wilde dat er direct gespeeld werd. Soms wandelden we na een training samen van het veld en zei ik tegen Peter: 'Als je daar nog iets verder was gegaan, had je gegarandeerd een klap gekregen.' Het was mijn taak om achteraf in de kleedkamer te zalven. Maes vroeg dat nooit, hij verwachtte dat zijn T2 dat zelf aanvoelde." Cloots bewaart niets dan goede herinneringen aan Maes, van wie hij zegt veel geleerd te hebben. Voornamelijk hoe je een ploeg telkens weer motiveert en op scherp zet. "Ik herinner mij dat Maes in ons eerste jaar in eerste klasse tijdens een lunch eens aankondigde dat een namiddagtraining wegviel en dat alle spelers spontaan begonnen te applaudisseren.... Jongens, kwaad dat die was! Die reactie kon hij niet begrijpen. Nadien is het nooit meer gebeurd dat er geapplaudisseerd werd voor een vrije namiddag." (lacht) "De sterkte van Maes is dat hij zijn ploeg voor elke wedstrijd kan opladen", vervolgt Cloots. "Dat zie je nu bij Frank Vercauteren terug. Onze thuisreputatie was een erezaak, weinig topclubs kwamen graag op Mechelen spelen. De wisselwerking met de supporters was daarbij cruciaal. Niet dat hij vaak ererondjes liep, maar hij ging wel soms na de wedstrijd een pint drinken in de kantine. Hij wist heel goed wat het belang was van die fanatieke achterban. Dat bij Lokeren sinds enkele jaren de harde kern achter de goal staat in plaats van aan de zijkant, is volgens mij trouwens een idee van Maes." Na drie jaar samenwerking werd Yves Cloots doorgeschoven naar een adminis-tratieve functie binnen de club en werd hij als T2 vervangen door Patrick Van Houdt. Niet omdat de chemie tussen hem en zijn T1 uitgewerkt was. Integendeel, ze zijn tot op vandaag vrienden. "Ach, ik weet nog goed toen Fi op een maandag binnenkwam na een scoutingopdracht in Noorwegen. 'Yves, nu hemme we iet veu. Peter gaat weg...'" Cloots krijgt er koude rillingen van. Ook Patrick Van Houdt, net als Maes van Geel afkomstig, herinnert zich nog hoe de trainer zijn afscheid aankondigde bij KV Mechelen. "We waren net met de ploeg twee dagen naar Amsterdam geweest, een teambuildingweekend. We kwamen terug in Mechelen en hij nam in het trainerskantoor het woord. Hij deed heel raar, durfde ons precies niet aan te kijken. Nooit eerder meegemaakt. Hij verkondigde dat hij weg zou gaan, maar nog niet naar waar. En hij wilde ook niet dat we daarnaar zouden vragen. Toen werd het even stil. Ik zag dat hij het er niet gemakkelijk mee had. Zeker niet tegenover Fi. "Ik denk dat hij Malinwa met pijn in het hart verlaten heeft. Zijn respect voor deze club is groot. Daarom heeft hij ook niemand gecontacteerd om met hem mee te gaan naar Lokeren, niemand van de spelers (de transfer van Koen Persoons naar Lokeren was al rond voor Maes er tekende, nvdr), van de technische of medische staf." Van Houdt stak veel op van Maes in dat éne seizoen, Maes' laatste aan het hoofd van KV Mechelen, in 2009/10. "Hij eiste constante scherpte op training, ook van zijn assistenten. Maar wat me vooral opviel, was hoe gemakkelijk hij die knop kon omdraaien. Hij kon heel rustig in het trainerskabinet zitten en dan het veld opgaan en er meteen kort op zitten. Hij kon iemand hard aanpakken, maar zodra de training gedaan was, was dat weer afgesloten. Sommige spelers namen zoiets mee naar huis, Peter liet dat meteen achter zich." Daarbij hanteerde Maes wel één duidelijke regel: de kleedkamer hoort aan de spelers toe. Daar liet hij zich slechts zelden zien tijdens de week. Van Houdt: "Daarmee gaf hij de spelers de ruimte om eens tegen elkaar te kunnen zagen over hem. Ook in het spelershome liet hij hen doorgaans hun zin doen. Alleen voor een kaartspel wilde hij wel eens mee aan tafel schuiven, maar dat duurde meestal amper tien minuten. Dan zat het er bovenarms op." (grijnst) Toch wil de ex-assistent het beeld van de niets ontziende bullebak nuanceren. "Peter speelt geen rolletje, hij is zo. Hij zal roepen op spelers, medewerkers of zelfs bestuurders. Maar je kunt wel alles tegen hem zeggen. Hij zal niet direct reageren, maar daar een nachtje over nadenken. In feite kan hij heel goed luisteren. Hij zei me eens: 'Als je tijdens de wedstrijd iets ziet, zeg het maar. Ik zal waarschijnlijk niet reageren, maar ik hoor het wel.'" "Eigenlijk viel dat bufferen tussen hem en spelersgroep best mee", vindt Van Houdt. "Spelers weten heel goed wat ze aan Maes hebben. Al kon hij soms ook verrassen. Zo was er op training een incident met een speler, waarop die het veld verliet en meteen naar huis reed. Ik dacht: ai, dat gaat morgen stuiven. Maar de volgende dag meldde die speler zich gewoon aan en Peter reageerde laconiek: 'Je gaat toch blijven voor de training, hè.' Daarmee was de kous af. Ik stond perplex. Dat toonde wel zijn psychologisch inzicht, want die speler trainde daarna uitstekend." Maes had zijn trucjes om een groep op scherp te zetten voor een wedstrijd. Van Houdt: "Een daarvan was om de dag voor een wedstrijd de basisploeg te irriteren wanneer er een onderling partijtje gespeeld werd. Overtredingen tegen fluiten, met als bedoeling het vuur in hen aan te wakkeren. Er mocht stevig getackeld worden." Op de wedstrijddag hanteerde hij een vast ritueel: "Zodra hij de basisploeg van de tegenstander in handen kreeg, riep hij de spelers nog eens samen in de kleedkamer en gaf hij een korte speech van zeven à acht minuten. Dat kon hij heel goed: rustig starten en opbouwen naar een climax, tot iedereen opgenaaid het veld op rende. Daarbij durfde hij al eens op een krijtbord te kloppen. "Maes is iemand die van de eigen kracht uitgaat. Bij de analyse van de tegenstrever ging hij bijvoorbeeld meer in op hun zwakke punten - waar wij ze pijn konden doen - dan op hun sterke punten. Hij gaat uit van een strakke organisatie, maar hij zoekt wel naar spelers die tactisch flexibel zijn. Een Koen Persoons is daar het beste voorbeeld van, iemand die loopvermogen aan mentaliteit koppelt." Van Houdt ziet nu bij Lokeren veel aspecten terug die hij herkent uit de periode bij KV Mechelen. Het werken in koppeltjes bijvoorbeeld: achterin, op het middenveld (een controlerende en een lopende middenvelder), én een balvaste spits zoals Hamdi Harbaoui. Maar meer nog dan de opstelling frapperen hem de balaannames en de positionering van de Lokerenspelers. "Dat is zijn stokpaardje: goed staan bij de balaannames. Meteen opengedraaid, zodat je het spel snel kan verleggen. Wanneer Killian Overmeire de bal krijgt, hoor je hem steeds roepen: 'Over! Andere kant!' En hij maakt daarbij dan een groot booggebaar. (lacht) Zeer herkenbaar. Yoni Buyens had daar bijvoorbeeld last mee in het begin, dan moesten wij daar na de trainingen nog extra op werken." Patrick Van Houdt, Yves Cloots en Fi Vanhoof kijken uit naar het treffen met Sporting Lokeren en Peter Maes. Het blijft een speciaal weerzien met de coach die zo wonderwel paste bij het hart en de ziel van KV Mechelen. Al is de nalatenschap van Maes minder dwingend dan in de eerste jaren na zijn vertrek. Scènes zoals bij zijn eerste terugkeer naar het Argosstadion, toen menig speler van KVM opkeek wanneer Maes langs de lijn stond te fluiten op zijn ploeg, doen zich niet meer voor. Van Houdt lacht: "Mannen als Kevin Geudens of Jeroen Mellemans draaiden zich meteen om als ze hem hoorden fluiten. Dat was erin gedrild, hè." DOOR MATTHIAS STOCKMANS - BEELDEN: IMAGEGLOBE"Charai was een technisch onderlegde spits, iemand van het betere zolenwerk. Peter noemde dat Cirque du Soleil, hij wilde dat er direct gespeeld werd." Yves Cloots "Maes is meer dan een goeie trainer, hij is een vriend voor het leven." Fi Vanhoof