'Wij staan klaar om Chinese spelers op te leiden.' Een opmerkelijk zinnetje was het in de lange open brief waarmee STVV-voorzitter Bart Lammens zich een maand geleden via de clubwebsite richtte tot de morrende achterban. Na JuniorEdmilson en Jean-LucDompé had hij ook Rob Schoofs nog verkocht. Het enige overgebleven talent uit de opleiding. De aanvoerder bovendien. Opgeteld bij opdoemend degradatiegevaar een brug te ver voor de supporters. Lammens counterde de scepsis. De toekomst zag er goed uit, mede dankzij de Chinezen.
...

'Wij staan klaar om Chinese spelers op te leiden.' Een opmerkelijk zinnetje was het in de lange open brief waarmee STVV-voorzitter Bart Lammens zich een maand geleden via de clubwebsite richtte tot de morrende achterban. Na JuniorEdmilson en Jean-LucDompé had hij ook Rob Schoofs nog verkocht. Het enige overgebleven talent uit de opleiding. De aanvoerder bovendien. Opgeteld bij opdoemend degradatiegevaar een brug te ver voor de supporters. Lammens counterde de scepsis. De toekomst zag er goed uit, mede dankzij de Chinezen. 'Als alles goed gaat, komen ze over een maand naar hier', legt de voorzitter/eigenaar verder uit aan Sport/Voetbalmagazine. Het eerste contact dateert van november. Een belofteselectie van Shanghai SIPG kwam toen sparren op Stayen. De havenclub van China's grootste stad, gecoacht door Sven-Göran Eriksson. Aangebracht door een Nederlandse connectie van Geert Smets, ooit nog commercieel manager bij STVV. Inmiddels zegt Lammens contacten te hebben met drie Chinese clubs. In een eerste fase zullen vier jonge Chinezen een maand, misschien zelfs twee, op proef komen. Een testcase noemt hij het. Voeding en vooral de taalbarrière worden een uitdaging. 'Afrikanen spreken vaak nog Frans of Engels. Maar ook dan lukt het niet altijd.' Er doken in wel meer clubs in België Chinezen op de jongste tijd. Hun nationale U20 bereidt de Asia Cup voor en verbleef een maand op stage in Europa. Eerst in Spanje en in Portugal, daarna in Nederland. Vlak voor hun terugkeer - het Chinese Nieuwjaar stond thuis voor de deur - versierden ze nog een oefenduel in Anderlecht. 'Het paste niet in onze planning', zegt directeur opleidingen Jean Kindermans. 'Pas na lang aandringen hebben we ja gezegd.' De Chinezen haalden het met 0-1 en Kindermans keek goedkeurend toe. 'Ik was aardig verrast door de kwaliteit. Talent op alle posities, snelheid van uitvoering, tactisch gedisciplineerd: deze Chinezen konden mij bekoren.' Ook Lammens is lovend over wat hij zag van het jonge Shanghai SIPG. 'Het niveau was góéd. En allemaal Chinezen, hé: er zat geen enkele buitenlander tussen. Tijdens de wedstrijd kregen vijftien andere spelers training in de opwarmingszone. Dit was geen amateurisme. Ze maakten trouwens een 3-0-achterstand nog ongedaan. Met hun fysieke paraatheid zat het dus ook goed.' Het Chinese bezoek aan België zou wellicht een voetnoot zijn gebleven mocht het niet zijn samengevallen met de grootste Chinese transferbedrijvigheid ooit tijdens de voorbije wintermercato. Niet de Premier League of de Primera División, maar de Chinese Super League spande de kroon. Van de zes duurste wintertransfers gebeurden er vijf door een club uit de volksrepubliek, met als uitschieter de 48 miljoen euro die Jiangsu Suning neertelde voor de Braziliaan Alex Teixeira (zie kaderstuk). Op zijn minst opmerkelijk voor een land dat er ondanks zijn 1,3 miljard inwoners nooit in is geslaagd ook maar een beetje succesvol te zijn in 's werelds volksport nummer een. Die schandvlek wil president Xi Jinping nu uitwissen. De in maart 2013 aangetreden staatsleider staat te boek als voetbalgek. Gevraagd naar zijn politieke agenda twee jaar voor zijn aantreden ontvouwde hij in alle ernst drie voetbalwensen: China weer op een WK zien, zelf het WK organiseren, en ten slotte wereldkampioen worden. In februari 2015 lanceerde hij bij presidentieel decreet het stappenplan dat zijn droom in werkelijkheid moet omzetten. Het bedrijfsleven sprong mee op de kar - voor een goed blaadje bij de communistische partij danst de beer - en sindsdien is the sky the limit in het land van de draak. En of Europa het geweten zal hebben. Terwijl de Chinese Super League aantrekt als een magneet, grijpt 's werelds grootste economie na de Verenigde Staten ook op het oude voetbalcontinent naar de macht. Zo nam China Media Capital in december voor een bedrag tussen 350 en 400 miljoen euro 13 procent van de aandelen in City Football Group, de investeringsmaatschappij van de koninklijke familie van Abu Dhabi die eigenaar is van Manchester City. De deal volgde op een opgemerkt charmebezoek van Xi Jinping aan de club tijdens een staatsbezoek aan Groot-Brittannië. 'Hij maakte zelfs een selfie met enkele spelers', weet Steve Wang. 'Het is de enige selfie van de president die op het internet circuleert. Hij doet dit anders nooit, zelfs niet met Obama of Poetin. Meteen was voor alle Chinezen duidelijk hoe belangrijk voetbal is.' Wang vertelt het aan de telefoon vanuit Brussel. Hij studeerde in Leuven en is vandaag inkoopmanager bij de Belgische divisie van Huawei, het Chinese telecombedrijf dat sponsor is van RSC Anderlecht. Hij was het die het oefenduel van zijn landgenoten in Neerpede regelde. 'De coach van het team, Li Ming, is een vriend.' De Chinese inmenging in Manchester City is geen alleenstaand feit. Energy Company Ltd kocht 60 procent van de aandelen in Slavia Praag, daarmee het failliet van Tsjechiës oudste club afwendend. Het in Hongkong gevestigde Ledus nam het Franse FC Sochaux over en United Vansen zwaait de plak bij ADO Den Haag in Nederland. Allemaal deals gesloten in 2015. Maar de strafste aankondiging was misschien nog wel dat Ledman, een Chinese fabrikant van ledverlichting, sinds vorige maand naamsponsor is van de Portugese tweede klasse. Straf dan vooral vanwege de opzienbarende voorwaarden die Ledman afdwong. Tien Chinese spelers zouden worden ingevlogen en verplicht moeten worden opgesteld bij de tien beste Portugese clubs. Na een storm van protest liet Ledman die verplichting vallen. Ook worden er drie Chinese assistent-coaches ondergebracht bij enkele clubs. Geen alledaagse deal, zeker niet, maar zomaar uit de lucht vallen doet hij evenmin: de Chinese voetbalbond stuurt al langer als talentvol aangemerkte spelertjes naar clubs uit de lagere Portugese afdelingen om hen vertrouwd te maken met de Europese manier van trainen. Hetzelfde verhaal in Spanje. Chen Yanshen verwierf met zijn Rastar Group een meerderheidsaandeel van 56 procent in Espanyol en zit sinds vorige maand op de voorzittersstoel van de tweede club van Barcelona. Huawei sponsort het shirt van Atlético Madrid, de voormalige Spaanse landskampioen die sinds vorig jaar voor 20 procent in handen is van de Dalian Wanda Group, de multinational van China's rijkste inwoner, Wang Jianlin. Zoals in Portugal bracht Jianlin ook al tientallen Chinese talentjes naar Atlético en andere Spaanse clubs. Omdat de FIFA internationale transfers van minderjarige voetballers verbiedt, trof de Chinese voetbalbond hiervoor een aparte regeling met de wereldvoetbalbond. STVV-voorzitter Lammens houdt het nauwgezet in de gaten. 'Als onze Chinese testers goed genoeg blijken te zijn en volgens de FIFA-regels mogen worden aangesloten, zullen we dat niet nalaten', zegt hij, verwijzend ook naar een Chinees talent dat al vanaf zijn veertiende bij Vitesse rondloopt. Het verklaart waarom de Chinese U20 behalve Portugal en Spanje ook Nederland uitkozen als stageplek. Kindermans: 'Het verbaasde me al dat veel van die jongens in Portugal en Spanje speelden. Hun beste zelfs bij Real Madrid.' Klopt, zegt Steve Wang, voor wie het Wandaverhaal bij Atlético evenmin geheimen heeft. Volgens de Huaweiman voetbalt zowat de halve selectie die Anderlecht partij gaf inmiddels in Europa. 'Van sommige jongens schommelt de transferwaarde al rond de 5 à 6 miljoen euro.' Maar er is meer. Uit het Portugese wedervaren met Ledman blijkt nog iets anders. China is er niet alleen op gebrand om spélers knowhow te laten opdoen in Europa. Het zendt ook zijn trainers uit. Lammens bevestigt: 'Uit onze gesprekken met Shanghai SIPG bleek dat zij leraren wilden meesturen om hun talenten ook hun schoolse opleiding te laten voortzetten hier. Dat was een probleem voor ons: op ons internaat is geen plaats voor volwassenen. Van de derde club waarmee we spraken, kregen we de vraag of ze coaches konden meesturen. Niet om hun spelers te coachen, maar om zélf gecoacht te worden.' Ho maar, nu wordt het interessant. Een vorm van bedrijfsspionage dus? Lammens: 'Iedereen wil scoren in voetballand. In China zijn ze daar heel eerlijk over. Voetbal is er een hype. Vergelijk het met de Qatarezen van Aspire. Die willen niet alleen het WK organiseren in 2022, maar ook wereldkampioen worden. Daar komen zij ook voor naar Europa. Zelfs naar België, in Eupen.' Jurgen Van der Velde aanhoort het met de glimlach. 'STVV laat zich ringeloren. Chinese spelers en trainers komen naar Europa om er de jeugdopleidingen te analyseren. Noem het infiltranten. Trainingen zullen worden gebriefd en klakkeloos overgenomen. Het wordt een trend, want ze doen het al in Portugal en Spanje. Door zijn nummereenpositie op de FIFA-ranking is nu ook de interesse voor België toegenomen. Let maar op: Belgische jeugdtoernooien en voetbalkampen zullen aanvragen vanuit China beginnen te krijgen.' Van der Velde weet als geen ander hoe het werkt in China. De Brusselaar stond ooit onder de lat bij RWDM in de eerste klasse, maar vervolgde zijn carrière al vroeg in de lagere afdelingen. Dertien jaar geleden begon hij beroepshalve Taiwan te frequenteren. Vandaag leidt hij een Sino-Belgisch adviesbedrijf in de IT-sector. Sinds november 2014 maakt hij ook deel uit van een voetbalproject in Beijing. 'We zijn bezig met de opbouw van een professioneel team, dat zal worden overgenomen door een club uit de eerste of tweede klasse. Ik ben ook technisch directeur van een jeugdacademie met 500 spelertjes en heb een keepersschool opgestart.' Van der Velde hangt een verhaal op van voetbalacademies zonder moederclub. Waar van kinderen voetballertjes worden gemaakt, maar waar ook rijke Chinezen zonder het minste talent voor veel geld tegen een bal komen trappen omdat het stoer staat sinds Xi Jinping de plak zwaait. Ondertussen netwerken ze zich te pletter. Academies zijn het die vaak samenwerken met reguliere scholen. Sinds september van vorig jaar is voetbaltraining een verplicht vak op een paar tienduizend scholen in het onmetelijke land. Heuse schoolboeken over voetbal rolden van de persen. Allemaal omdat de president het zo wil. In zijn zoektocht naar jonge lesgevers voor de scholen waarmee zijn academie samenwerkt, kwam Van der Velde uit bij enkele landgenoten. Céderique Tulleners, jeugdcoach bij Oud-Heverlee Leuven, zwichtte voor het Chinese voetbalavontuur. 'Mijn bedrijf heet ClubFootball China', vertelt Tulleners. 'Ik noem het een bedrijf omdat we niet gebonden zijn aan een club. Je zou het ook een onafhankelijke club kunnen noemen, maar we hebben geen eerste ploeg. Na de jeugdopleiding stopt het verhaal bij ons. Het draait dus minder om doorstroming dan om geld verdienen. Ons bedrijf is zich nu wel aan het omvormen naar een echte academy.' ClubFootball China is volgens Tulleners de grootste Nikevoetbalschool van Azië. Een kwestie van branding voor het sportmerk. De jonge Belg coördineert en traint wat hij noemt de selectieteams - teams bestaande uit de betere spelertjes en uitkomend in een zelf georganiseerde competitie tussen voetbalscholen uit het oostelijke district van Beijing. 'Voorlopig nog beperkt tot de U15. We willen het nu uitbreiden naar de U21.' Mads Davidsen heeft het allemaal zien gebeuren. 'Die privéacademies, overal in China. Met tienduizenden zijn ze. It's a money machine, het draait allemaal om geld.' Davidsen is de Deense assistent van Sven-Göran Eriksson bij Shanghai SIPG. Hij begint aan zijn vierde seizoen in China. 'Jullie keken nooit eerder deze kant op. Daarom reageren jullie nu geschokt op wat er hier gebeurt. Voor mij is het gewoon een volgende stap in een proces dat ik al enkele jaren zie. In alle eerlijkheid: toen ik hier aankwam, was het niveau niet goed. Ondertussen heeft het zich ongelooflijk ontwikkeld. Als je iemand als Sven aantrekt, haal je tegelijk een hele staf binnen. Dat zorgt op alle niveaus voor meer professionalisme.' De verandering begon in 2012, zegt Davidsen vanuit Australië, waar Shanghai SIPG vorige week de Aziatische Champions League op gang trapte tegen Melbourne Victory. 'De grootste club van het land, Guangzhou Evergrande, tekende toen zowat alle internationals en trok dure buitenlanders aan. Transferwindow na transferwindow zijn de andere clubs gevolgd. Vandaag zijn er misschien wel tien clubs die dure spelers kunnen betalen.' Anders dan in de Amerikaanse MLS zijn het géén uitbollende vedetten, genre Frank Lampard of Steven Gerrard. Dat stadium is China al voorbij. Geen Nicolas Anelka of Didier Drogba meer dus, dertigers op hun retour. 'Nu zijn het toppers uit Brazilië, op de top van hun kunnen. De verklaring is simpel: het kampioenschap is ook sportief aantrekkelijk geworden.' Dat er in de Chinese Super League geen loonplafond geldt zoals in de VS, helpt natuurlijk. Voetbal in de communistische volksrepubliek is kapitalisme pur sang. Volgens Steve Wang ligt het grote kantelpunt iets verder terug in de tijd. In 2004, toen het Chinese voetbal ten onder dreigde te gaan aan een gigantisch corruptieschandaal. Terwijl China excelleerde op de Olympische Spelen van 2008 in het eigen Beijing, zat het nationale voetbalteam compleet aan de grond. 'Matchen werden verkocht en er werd gegokt, zelfs door de bondsvoorzitter. De corruptie zat zo diep dat investeerders wegvluchtten en kinderen stopten met voetballen.' De overheid besloot de ogen niet langer te sluiten: politie en anticorruptiediensten veegden het voetbal schoon. De bondstop vloog de cel in, tientallen spelers en coaches ook, zelfs de beste Chinese scheidsrechter. Nog voor zijn aantreden beloofde Xi Jinping het Chinese volk de voetbalsuccessen waar het op basis van zijn bevolkingscijfer aanspraak op mag maken. Die belofte krijgt al vorm. Vorig seizoen moest de Chinese Super League qua gemiddelde toeschouwersaantallen alleen de Premier League en de Bundesliga laten voorgaan. Wang: 'De investeerders keerden terug en vanaf 2013 is het alleen maar beter beginnen te gaan.' Maar of het allemaal snel zijn vruchten zal afwerpen voor het Chinese nationale elftal? Mads Davidsen: 'Daar is tien, vijftien, misschien wel twintig jaar voor nodig. De president heeft gezegd dat hij in 2026 het WK wil organiseren. Niet winnen. Dat is voor 2050, hoopt hij. Nog meer dan dertig jaar wachten dus. Een realistische timing, lijkt me.' DOOR JAN HAUSPIE - FOTO'S BELGAIMAGE'Iedereen wil scoren in voetballand. In China zijn ze daar heel eerlijk over. Vergelijk het met de Qatarezen van Aspire.' - BART LAMMENS 'Toen ik hier vier jaar geleden aankwam, was het niveau niet goed. Ondertussen heeft het zich ongelooflijk ontwikkeld.' - MADS DAVIDSEN