Een verrassing mag het niet zijn. Op verschillende momenten in de oefenwedstrijden tegen Griekenland en Kroatië hebben we een aantal sleutelspelers gemist. Toen tegen de Grieken de bal efficiënter moest rond gaan, was er nood aan Axel Witsel. En toen de Duivels wat extra kaviaar konden gebruiken, via een dribbel of een subieme pas, dacht je onwillekeurig aan de afwezige Eden Hazard of Kevin De Bruyne. Ze waren, ook op spelhervattingen, nuttig geweest.
...

Een verrassing mag het niet zijn. Op verschillende momenten in de oefenwedstrijden tegen Griekenland en Kroatië hebben we een aantal sleutelspelers gemist. Toen tegen de Grieken de bal efficiënter moest rond gaan, was er nood aan Axel Witsel. En toen de Duivels wat extra kaviaar konden gebruiken, via een dribbel of een subieme pas, dacht je onwillekeurig aan de afwezige Eden Hazard of Kevin De Bruyne. Ze waren, ook op spelhervattingen, nuttig geweest. Maar genoeg gezeurd, misschien zijn ze niet in die staat waarin we ze graag hadden gezien - Witsel is niet direct klaar voor de groepsfase, Hazard zoekt naar zijn vorm en van De Bruyne is het afwachten welke impact de botsing in de finale van de Champions League heeft - maar ze zijn er wél. Wat mogen we redelijkerwijs van hen verwachten? Hier volgen de antwoorden. 'Op dit moment is er nul kans dat we Axel op het EK zien.' Dat verklaarde papa Thierry Witsel aan de media op 22 januari, een tiental dagen na de blessure van zijn zoon. Dat leek toen zeer logisch. Je speelt geen internationaal tornooi zes maanden nadat je achillespees afscheurde. Maar zie: Witsel staat dicht bij het realiseren van het onmogelijke. Hij zit wél in de kern en de bondscoach zei de voorbije week diverse keren dat hij beschikbaar zou zijn vanaf de derde wedstrijd. Welk mirakel is hier gebeurd? Thierry Witsel legt het ons uit en keert om te beginnen terug naar die verklaring van januari. 'Op dat moment was dat de realiteit. We hadden geen enkele indicatie dat we hoop mochten koesteren dat Axel tijdig fit zou zijn. We wilden niemand, ook onszelf niet, valse hoop geven, om dan diep te vallen. Axel heeft direct alles gerelativeerd door te zeggen dat er veel ergere dingen zijn in het leven. Dat hij zich gezegend mocht prijzen, dat zijn eerste ernstige voetbalblessure er pas kwam op zijn 32e. Door het EK trok hij onmiddellijk een streep. Zijn enige concrete doel was: focus op de voorbereiding met Dortmund.'Toch was er ook al direct goed nieuws, toen hij in Antwerpen onder het mes ging. Thierry Witsel: 'De pees bleek niet volledig afgescheurd zoals bij Christian Benteke voor het WK in Brazilië. Als dat gebeurt, schreeuw je van de pijn, gaat de enkel opzwellen en verdubbelt de kuit in omvang. Bij Axel hing de hiel nog aan een dun draadje. Bovendien zag de chirurg, toen hij alles blootlegde, dat de pees nog in relatief goeie staat was. Vaak is dat anders bij zo'n blessure en is die eerder uit elkaar gerafeld.' Net dat - in combinatie met het harde labeur dat Witsel zich oplegde - stelde hem in staat om sneller terug te keren dan voorzien. Vijftien dagen totale rust na de operatie, langer bleef de middenvelder niet inactief. Daarna pakte hij zijn revalidatie aan bij Lieven Maesschalck. Al die tijd in Antwerpen, Witsel was nooit in Dortmund. De club had overleg met de speler en stond dat toe. Dagelijks twee blokken van twee uur met oefeningen. Witsel lette ook zeer sterk op zijn voeding. Thierry: 'Vaak zie je dat een voetballer die langdurig out is, zich wat laat gaan. Axel is nu zelfs magerder dan voor de blessure.' En dan was het wachten. Op hoopgevende signalen. Week na week nam hij een beetje voorsprong op zijn schema. Rond eind maart zagen ze zelfs een kleine opening, en begonnen ze te denken aan EURO 2021. Revalideren is één, de volgende stap is die op het veld. Thierry: 'De eerste keer dat hij op het terrein stond en weer een bal raakte, waren er aarzelingen. De angst om te hard te trappen, de angst dat de pees het niet zou houden. Op dat vlak was het goed dat hij al met de bal kon werken vóór de Duivels verzamelden. Toen hij naar Tubeke afreisde, was hij van die twijfels verlost. In de eerste week heeft hij wel weinig deelgenomen aan de collectieve trainingen. Hij is vooral individueel bezig geweest, onder begeleiding. De bedoeling daarvan was dat hij weer wedstrijdsensaties zou voelen, eigen aan de positie van een 6. Laterale verplaatsingen, naar voor, naar achter, je plaatsing tegenover de bal. Fysiek voelt Axel zich goed, maar ritme ontbeert hij. Nu moet hij op zoek naar een tweede versnelling. Hij is sneller teruggekeerd dan verwacht, maar je moet waakzaam blijven. Roberto Martínez zet geen druk. De derde groepswedstrijd is een realistisch doel.' Daarom zal Axel Witsel komend weekend ook niet de trip naar Sint-Peterburg meemaken, zegt Thierry. Hij kan beter in Tubize zijn terugkeer voorbereiden. Geen operatie, toch operatie. Bondscoaches zijn geen dokters en moeten hun mening soms herzien. Klonk het bij Martínez in het begin van de voorbereiding nog dat 'Kevin De Bruyne gelukkig geen operatie moest ondergaan en dat is goed nieuws, want indien die was nodig geweest, viel zijn EK in het water', dan klonk het later op de week plots anders. 'Er is uiteindelijk toch een korte ingreep geweest, eentje van twintig minuten, en dat is goed nieuws. Misschien kan hij straks zonder masker spelen.' De Bruyne maakte een week vol emoties mee. Ongelooflijke teleurstelling na de finale van de Champions League, en niet alleen door die blessure. De spelmaker van City, in Engeland zondag verkozen tot speler van het jaar, besefte dat hij een uniek moment in zijn carrière meemaakte en zag zichzelf eerst de trofee pakken en daarna iets moois doen op het EK. Dat laatste kan nog steeds, maakte hij zich tijdens de week tegenover zijn naasten sterk. Het eerste is wél voorbij. Zijn weekje vakantie ging er ook aan. Het plan was: rust in de Limburgse bossen, omringd door de familie. Zijn ouders, zus, vrouw en kinderen. Die waren er, maar zagen Kevin geregeld verdwijnen. Maandag kreeg hij zijn vaccin, verder waren er geregelde medische check-ups, altijd in overleg met de clubartsen in Manchester. Over zijn fysieke paraatheid heeft niemand twijfels, over de hinder die voetballen met een masker kan veroorzaken, tast iedereen in het duister. Overigens apprecieerde De Bruyne enorm dat Antonio Rüdiger via sociale media wat troost bood. 'Kevin maakt er geen drama van, dit zijn dingen die in het voetbal gebeuren', aldus zijn naasten. Eden Hazard was klaar voor alle anderen. De eerste Duivel die maandag de pers te woord stond op dag één van de voorbereiding. Vintage Hazard, zoals we hem kennen in dat soort omstandigheden: glimlachend. Optimistisch. Een paar citaten: 'Ik ben heel blij hier te zijn (..) Samen zijn met de nationale ploeg heb ik gemist (..) Ik ben blij als ik op het veld sta (..) Ik voel me goed. Onze eerste wedstrijd is op 12 juni, ik hoop tegen dan helemaal klaar te zijn.' Als we dit een week later tikken, zijn we veel minder optimistisch. Je proefde tussen de lijnen toen al een beetje bluf, en 's anderendaags werd dat bevestigd. Geen Hazard op training. Nog een dag later zei Martínez: we gaan Hazard niet zien tegen de Grieken, wel tegen de Kroaten. Zaterdag klonk dat: 'We gaan Hazard zien, maar niet van bij de start, wel ergens op het einde.' Uiteindelijk was het zondag wachten tot de 57e minuut voor hij van zijn zitje in de tribune recht kwam en aan de opwarming begon. En tot de 82e voor we hem zagen invallen. Een paar baltoetsen later - de Duitse ref liet maar twee minuten overspelen - zat de wedstrijd erop. Hebben we een idee van zijn niveau? Totaal niet. We kunnen ons dan ook slecht inbeelden dat hij zaterdag tegen de Russen direct in de strijd wordt gegooid. Eden Hazard als luxereserve? Als joker om eventueel een wedstrijd te doen kantelen indien nodig? Of is die rol in een eerste fase weggelegd door Jérémy Doku, na wat hij liet zien. Is hij plan B? Ook hier lijkt Martínez zoals bij Witsel voor een afwachtende aanpak te kiezen. Hazard kracht laten opdoen, om hem rustig op zijn niveau te brengen, want de fysieke achterstand is na twee jaar zorgen geweldig. Tegen Chelsea zagen we hem onlangs nog quasi een hele match op het veld - redelijk anoniem - maar echt negentig minuten, daarvoor moeten we al terug gaan naar najaar 2019...'Martínez? Ik kan alleen maar lovende woorden over hem uiten', zei Toby Alderweireld zaterdag. Hij voegde eraan toe, toen de toekomst van de bondscoach een vraag werd: 'Wat het ergste zou zijn? Dat hij vertrekt bij de Rode Duivels én niet naar Tottenham komt.' Gaat hij, of gaat hij niet, na afloop van dit EK? Zijn contract loopt tot het einde van het WK in Qatar, december 2022. Maar, en dat is geen geheim: er is belangstelling vanwege de Europese top. Speelt er iets? Een stand van zaken met zijn waarnemer Jesse De Preter. 'Toen we bijtekenden, hebben we nooit gedacht aan een vervroegd vertrek,' zegt De Preter, 'maar de carrousel stopt niet met draaien en het is duidelijk dat Roberto op de shortlist staat van diverse grote ploegen. Zeker toen op een gegeven moment teams als Inter, Juve, Real, Tottenham en andere een keuze moesten maken. Ik zou liegen mocht ik zeggen dat er de voorbije drie jaar géén belangstelling was of geen min of meer concrete vragen. Het is soms zeer ver gegaan. In mijn ogen is dat normaal, want hij maakt deel uit van de tien populairste coaches ter wereld. Al vijf jaar toont hij wat hij kan met de Rode Duivels. Er is zijn parcours op het vorige WK, hij bewijst dat hij met internationale sterren kan werken én hij heeft een grote tactische flexibiliteit.' Niks wordt uitgesloten als zich een kans voordoet. Maar dat wil niet zeggen dat Martínez deze zomer zéker de nationale ploeg verlaat. De Preter: 'De timing is ook niet goed. Roberto zal zeker niks beslissen voor het einde van het tornooi en de grote ploegen die nog een coach zoeken, hebben dan al hun keuze gemaakt. Met het oog op de voorbereiding voor volgend seizoen is dat geen zorg, clubs kunnen wachten. Wat transfers betreft, is dat ook geen hinderpaal, die markt gaat wellicht niet open voor het einde van de maand juli. Het is eerder hun imago dat hen aanzet om sneller te beslissen. Ze willen geen zomer vol onzekerheid rond hun nieuwe coach. Daarom verwacht ik beslissingen voor het einde van het EK.' De Preter legt veel nadruk op de comfortabele situatie waarin zijn cliënt verkeert. 'Wat we nu meemaken is een uitzonderlijke situatie: twee grote tornooien op anderhalf jaar tijd. Dat gebeurt misschien nooit meer. Roberto heeft in hele goeie Engelse clubs gewerkt, maar ook in minder goeie. Hij is zich bewust van het geluk dat hij heeft om een nationale ploeg te kunnen leiden die eerste staat op de FIFA-ranking of, als het WK 2022 eraan komt, in het slechtste geval tweede. Dat is een luxepositie. Er is een enorm verschil tussen een voetballer of een coach die een nieuwe ploeg moet zoeken en eentje die ergens onder contract staat en graag doet waarmee hij bezig is. Ik heb een andere cliënt in een vergelijkbare situatie: Jason Denayer krijgt ook aanbiedingen van grote ploegen, maar staat bij Lyon, ook een ploeg van hoog niveau, nog een jaar onder contract. Jason heeft een gerust gemoed, hij heeft alle kaarten in handen. Als je wordt beschouwd als de beste centrale verdediger in de Ligue 1 kan je op aanbiedingen wachten, ze in alle rust analyseren en uiteindelijk ook weigeren als je denkt dat je leven in Lyon interessanter is. Ik kan je zeggen dat ik met hem ingewikkelder toestanden heb meegemaakt.' Maar als een grote ploeg besluit om Roberto Martínez na het EK een aanbod te doen, verlaat hij dan de Rode Duivels? De Preter: 'Hij is niet op zoek naar iets anders. Maar hij luistert en dat doe ik ook. Als hij signaleert dat hij weg wil, spring ik op een vliegtuig en gaan we onderhandelen. Maar hij is niet bezig om de markt af te speuren. Roberto is compleet gefocust op het EURO. Droomt hij ervan om een grote Europese club te leiden? Ja. Duidelijk. De Spaanse pers belde me recent ook. Dat zijn grote vriend Jordi Cruijff adviseur was geworden van de voorzitter van Barcelona en dat zoiets in zijn voordeel zou kunnen spelen. Is Roberto kandidaat om Barcelona te trainen? Ja, maar niet voor 2022. Hij zal nooit neen zeggen tegen Barça of Real, waar al onderhandelingen zijn geweest. Hij heeft het perfecte profiel voor Tottenham, voldoet aan alle criteria, maar zo zijn er nog drie, vier andere coaches. Roberto staat er op hun shortlist, maar op dit moment onderhandelt Mauricio Pochettino daar. Kan Roberto elders meer verdienen? Uiteraard. Twee keer meer zelfs dan nu. Maar dat is niet het hoofddoel, niet het eerste criterium. Roberto is financieel onafhankelijk.'