Mijn vader vindt dat ik iets anders moet gaan doen. Hij vraagt wat ik met mijn leven van plan ben. Ik weet het niet, misschien ga ik wel helemaal niks doen. Hij dringt aan, wil absoluut dat ik iets onderneem, want hij wil niet dat ik de luiaard uithang. Maar, papa, als het zo uitkomt, zal ik helemaal niks van mijn leven maken ..."

Het is augustus 2006. Tot voor een paar weken speelde Josep Guardiola nog bij het obscure Dorados de Sinaloa, een Mexicaanse ploeg die meer weg had van een tweederangs baseballteam dan van een profvoetbalclub. De laatste voetbaldagen van de Catalaanse middenvelder zijn hem onwaardig en als we zijn uitspraken mogen geloven, zien zijn toekomstplannen er al niet veel beter uit. Guardiola verzwijgt evenwel dat hij de hele zomer in Madrid heeft doorgebracht en dat hij perfect weet waar hij naartoe gaat. De voormalige Barçakapitein trok er elke dag naar Las Rozas, een voorstad van de Spaanse hoofdstad waar de Ciudad del Futbol gevestigd is. Daar volgt hij met veel ijver de lessen om zijn trainersdiploma te halen.

De leerling is plichtsbewust en bijzonder toegewijd. "De Spaanse nationale voetbalschool maakt geen klassement op van de kandidaten die het diploma halen. Wat ik daarentegen wel weet, is dat Josep Guardiola zeker bij de beste drie van zijn lichting zat", herinnert schoolsecretaris Oscar Callejo zich.

Guardiola heeft niet genoeg aan alleen maar een diploma. Hij wil dat zijn opleiding perfect is en daarom gaat hij raad vragen bij de trainers die hij bewondert. "Hij belde mij op zoals hij zo veel trainers heeft opgebeld. Nu komt dat volslagen gek over: iemand bellen om gewoon over het spel te babbelen, het te analyseren, in stukken te delen, te versnijden. Zijn behoefte om te discussiëren en te begrijpen was eindeloos. Ik wist wanneer wij aan een discussie begonnen, maar nooit wanneer die zou stoppen", weet de Argentijn Angel Cappa nog.

Cappa is de voormalige adjunct van Menotti en daarna van Valdano bij Real Madrid, en trainer van Huracan en River Plate - hij is de ontdekker van Javier Pastore. Eind 2006 trekt hij naar Guardiola in Barcelona: "Ik weet niet of hij er toen al aan dacht trainer te worden, maar voor mij was het duidelijk dat hij dat zou worden. Ik was ervan overtuigd, want het gebeurt maar zelden dat een speler zo geobsedeerd is door het spel. Hij wou het begrijpen, beheersen, ontleden."

Driehoeksvorming

Pep is geobsedeerd en perfectionistisch. Hij stelt een lijst op van specialisten met wie hij wil praten. Bovenaan staat een in Europa onbekende Argentijn met een indrukwekkende snor, Ricardo La Volpe. Tijdens het WK 2006 in Duitsland schrijft Guardiola verbijsterende analyses en bedenkingen voor de Spaanse krant El País. Slechts één ploeg vindt genade in zijn ogen: niet het Duitsland van Klinsmann, niet het Italië van Lippi, maar het Mexico van La Volpe. Hij schrijft: "Ik herinner mij wat Johan Cruijff ons zei: dat de spelers die het best met de bal omgaan, de verdedigers zouden moeten zijn. Als je de bal goed uitspeelt, kun je voetballen, in het andere geval kun je niks doen. Johan vindt dat het de bal is die een team in evenwicht houdt. Verlies je de bal, dan is je team uit evenwicht - als je de bal niet vaak verliest, is je team in evenwicht. Ricardo La Volpe heeft ervoor gekozen dat zijn verdediging er al spelend uitkomt - niet dat zij begint te spelen, dat is iets anders. Voor La Volpe houdt beginnen te spelen in dat er passes worden gegeven tussen de verdedigers zonder dat ze er veel mee van plan zijn. La Volpe verplicht evenwel om er spelend uit te komen, dat de spelers en de bal samen en tegelijkertijd naar voren trekken. Er is mij verteld dat La Volpe er zijn verdedigers op training toe verplicht dertig minuten lang onafgebroken met de bal te lopen. Bij de minste fout eist hij om van voren af aan opnieuw te beginnen. Hij corrigeert, schreeuwt en alles herbegint. Nog een keer, en nog een keer. Honderd keer als het moet. Het is fantastisch zijn Mexico te zien voetballen."

Dit is een onverholen liefdesverklaring. Tot ongenoegen van Guardiola en zijn romantisme wordt La Volpe zonder pardon ontslagen wanneer Mexico in de achtste finales wordt uitgeschakeld nadat het nochtans de hele match Argentinië van het kastje naar de muur heeft gespeeld. La Volpe: "Ik weet dat Guardiola mij meermaals heeft vernoemd als een van de trainers die hem hebben beïnvloed. Ik geloof wel dat ik hem heb geïnspireerd, met name wat betreft de driehoeksvorming wanneer je op de helft van de tegenstander komt. Ze hebben mij verteld dat hij de Champions League 2009 ( toen Barcelona met 2-0 won van Manchester United, nvdr) aan mij heeft opgedragen, maar ik weet het niet, hij heeft het mij nooit rechtstreeks gezegd. Ik denk dat wij op dezelfde golflengte zitten, wij nemen graag het initiatief, zien graag dat de speler de verantwoordelijkheid neemt om te leiden, want zo krijg je goed voetbal. Hij past dit systeem toe en bovendien wint hij. Sommigen onder ons kregen kritiek omdat we wel probeerden, maar niet wonnen. Dat is nu eenmaal de wet van het spel."

La Volpe wordt achtereenvolgens ontslagen bij Boca Juniors (2006), Velez Sarsfield (2007), Monterrey (2008) en recent door de bond van Costa Rica (augustus 2011). Als fervent aanhanger van de Argentijnse methode trekt Guardiola meteen naar hem toe. Hij gaat mee op een werkreis van zijn vriend, cineast en schrijver David Trueba, en vliegt tot in Buenos Aires. Het is oktober 2006.

Sigarettenrook en whiskywalmen

In de Argentijnse hoofdstad trekt Pep naar een hotel in de wijk Palermo. Zijn eerste bezoek is niet aan een trainer, maar aan een blonde nerd, een soort Argentijnse Mark Zuckerberg met lang haar. Matías Manna is de oprichter van de blog Paradigma Guardiola, waar hij met video's, stilstaande beelden en scherpzinnige bedenkingen het voetbal van Pep analyseert.

"Sinds 2005 ontcijfer ik er de gedachtegang en voetbalovertuigingen van Guardiola", verduidelijkt Manna. Hij herinnert zich nog precies hoe zijn vriendschap met de huidige trainer van FC Barcelona ontstond: "Op een dag stuurde ik hem een mail, hij antwoordde en bleek een heel open persoon te zijn. In een van zijn mails kondigde hij aan dat hij naar Argentinië kwam en stelde hij voor elkaar te ontmoeten. Wij brachten samen een dag door, praatten veel over voetbal en ik gaf hem het boek Lo suficientemente loco cadeau, een biografie van Marcelo Bielsa. Hij bedankte mij en bracht wat spullen naar zijn hotelkamer. Toen hij enkele minuten later terugkeerde, vertelde hij mij over vier of vijf spelconcepten die in het boek stonden. In de lift en op de terugweg van zijn kamer had hij de essentie van het boekje al beet."

Zijn pad leidt hem vervolgens naar César Luis Menotti, de trainer van de wereldkampioenen van 1978 en gewezen coach van zijn Barça in het seizoen 1983/84. Zij ontmoeten elkaar in een restaurant van Belgrano, tussen sigarettenrook en whiskywalmen. "Toen ik Pep ontmoette, had hij al iets wat de anderen niet hadden: welomlijnde ideeën. Alle anderen wilden van mij horen welke weg zij moesten volgen, alsof ik de Messias was. Hij wist het zelf al. Ik heb hem gezegd: jij wilt dus trainer worden? Wel, ga ervoor, word trainer. Zo zal de kritiek beter verdeeld worden en zal die niet alleen meer op mij gericht zijn."

De woorden van de vlijmscherpe mentor van Maradona verleiden Guardiola en stellen hem tegelijk gerust. Zijn derde en laatste ontmoeting zal de doorslag geven bij zijn keuze.

Balbezit als basisidee

Máximo Paz, provincie Buenos Aires. Josep Guardiola heeft er een afspraak met de kluizenaar van het Argentijnse voetbal, de gekke Marcelo Bielsa. Bielsa heeft zich sinds 2004 uit het voetbal en het openbare leven teruggetrokken en laat niets meer van zich horen. Guardiola weet een afspraak met hem te versieren dankzij Lorenzo Buenaventura, die zijn persoonlijke coach was in Italië (tegenwoordig physical coach van FC Barcelona) en die adjunct was van Luis Bonini, de memorabele rechterhand van Bielsa.

De fascinatie van Guardiola voor Bielsa gaat terug tot de wereldbeker van 2002, waar Bielsa trainer was van Argentinië. Destijds verklaarde hij: "De interessantste ploeg van het toernooi blijft voor mij Argentinië, ook al lagen zij er in de eerste ronde al uit. Ik vind dat zij zeer goed hebben gespeeld, al leven we in een wereld waarin je pas goed bent als je wint. Als je verliest dan is dat jammer, dan doet het er weinig toe dat je de bal had, dat je ploeg perfect georganiseerd was en dat je op een 3-4-3 gokte zoals Bielsa dat deed. Je verliest en ze zeggen dat het een fiasco is. Ik zie dat anders."

Beide mannen zitten twaalf uur rond een asado, een Argentijnse barbecue, en bespreken en bekijken wedstrijden en spelfases. Ze discussiëren, ruziën, raken het toch eens en herbeginnen.

Over één iets, of beter gezegd één iemand, zijn ze het roerend eens: Louis van Gaal. De Nederlander is de enige Europeaan die Bielsa ooit als voorbeeld noemde: "Het buitenlandse model dat mij het meest bekoort is dat van het Ajax van Louis van Gaal. Het is een flexibele ploeg die haar lijnen uitzet volgens de vereisten van de tegenstander op het ogenblik van de balrecuperatie. Wat mij boeit, is het feit dat de ploeg een eigen en autonome tactiek heeft bij offensieve fases. Ik heb het berekend: Ajax gaf gemiddeld 37 passes achteruit. De supporter ziet dat als een weigering om te spelen, maar die pass naar achteren is ontegensprekelijk het begin van een nieuwe aanval."

In zijn boek Mi gente, mi fútbol uit 2001 treedt Guardiola zijn ex-trainer bij: "Het gemak waarmee zij het spel van achteren uit opbouwen, de snelheid van de flankspelers en hun manier om de bal naar elkaar door te spelen, in de voeten, over de ruimtes heen ... Dit Ajax zou alle een-tegen-eensituaties die zich in een match voordoen fantastisch kunnen oplossen, zowel voor- als achteraan. Zij namen alle risico's die een ploeg kan nemen. Dit Ajax had iets wat mij verbaasde, verblufte, verwonderde. De discipline waarmee plaatsen werden ingenomen, het balbezit als basisidee, het constant ondersteunende spel, de bewegingen in twee tijden ... En ze deden dat allemaal op zo'n eenvoudige en sublieme manier. Zij konden perfect doen wat ik vind dat een voetbalploeg altijd moet doen. Dat Ajax gaf voetballes aan degenen die het spel perfect kennen."

Guardiola, die is opgegroeid met het totaalvoetbal van Johan Cruijff, zal vooral de voorschriften van Bielsa uitstekend doordrukken: "Ik stel mijn spelers nooit op met het idee om via de counter aan te vallen. Voor mij geldt bovenal het balbezit. Als wij de bal kunnen houden, waarom zouden wij hem dan afstaan? Een grote ploeg is een ploeg die niet beïnvloed wordt door de tegenstander. Het is van fundamenteel belang het terrein goed te bezetten, een korte ploeg te hebben waarbij de verdedigingslijn en de aanvalslijn niet verder dan 25 meter uiteen liggen en waarbij geen enkele verdediger een niet bestaande tegenstander moet dekken."

Omdat de bijna naïeve eerlijkheid van Guardiola hem raakt, vraagt Bielsa hem: "Jij weet welke rotzooi er in de voetbalwereld heerst, hoe oneerlijk bepaalde mensen zijn. Waarom wil je er dan toch zo graag opnieuw naartoe als trainer? Ben je dan zo gek op dit bloed?" En Guardiola antwoordt: 'Ik heb dit bloed nodig."

De Catalaanse trainer past in de praktijk nog een andere methode van Bielsa toe: hij geeft niets aan de pers. De Argentijnse coach sloot zich meer dan een decennium in stilzwijgen af en verklaarde daarover: "Waarom zou ik een interview toestaan aan die ene machtige journalist en er een weigeren aan een kleine regionale reporter? Waarom zou ik naar een uitzending gaan die telkens haar hoogste kijkcijfers haalt als ik er ben en weigeren om naar een kleine lokale radio te gaan? Waar zit de logica? Mijn eigen belang?"

Guardiola neemt deze formule over: sinds hij trainer is van Barcelona geeft hij geen persoonlijke interviews meer en onderwerpt zich enkel aan de door de club opgelegde persconferenties.

Mourinho nooit

Terug in Spanje is Pep zekerder van zichzelf dan ooit. Op 22 oktober 2006, enkele dagen nadat hij uit Argentinië is vertrokken, verklaart hij aan Marca: "Waarom zouden er geen trainers mogen zijn die aanhanger zijn van een mooie speelstijl? Maar het is geen toverformule. In de voetbalgeschiedenis heeft men met zeer uiteenlopende speelstijlen gewonnen. Je moet de dingen doen zoals je ze aanvoelt."

Josep Guardiola is 35, heeft ideeën, maar nog altijd geen werk. Zijn club, die nochtans regerend Europees kampioen is, staat op instorten. Het verwaande Barça van Rijkaard beleeft zijn laatste gloriemomenten. Txiki Begiristain, sportief directeur van Barcelona en rechterhand van Joan Laporta, wordt al snel aangesproken door sommige bestuurders die op de hoogte zijn van Guardiola's plannen. Begiristain besluit zijn gewezen ploegmaat de leiding over Barça B toe te vertrouwen, met Luis Enrique als assistent. Guardiola is ontgoocheld, maar omdat hij zijn club trouw wil blijven, aanvaardt hij de job. Pep vraagt Begiristain wel om een laatste onderhoud.

"Pep sprak met mij, legde uit dat hij graag trainer wilde worden, en ik begreep dat het zijn moment was", vertelt de voormalige sportief directeur van Barcelona. Op 21 juni 2007, zes maanden na zijn reis naar Argentinië, wordt Guardiola officieel aangesteld als trainer van Barça B, dat in de Spaanse derde klasse speelt. Boordevol principes en theorieën wordt Guardiola voor het eerst geconfronteerd met de realiteit van het trainersleven. Zijn vrienden hebben hem gewaarschuwd voor de problemen in de lagere afdelingen en voor het voetbal dat daarbij hoort, maar eerst moet de technicus van de blaugrana een groep zien te selecteren. Hij heeft slechts enkele dagen om een ploeg van 50 spelers te herleiden tot 23 en de droom van enkele jonge voetballers aan diggelen te slaan. Van bij de eerste match steken de twijfels de kop op, want Barça B verliest. Guardiola zet echter door en bouwt een ploeg waar een zekere Sergio Busquets zich op het middenveld doet gelden en Pedro Rodríguez op de rechterflank doorstoot.

Twee maanden na de competitiestart maakt Guardiola de balans op: "Trainer zijn is fascinerend. Daarom hebben trainers het zo moeilijk om te stoppen. Het is een gevoel van permanente opwinding, je hebt de indruk dat je hersens voortdurend met honderd per uur draaien. In derde klasse beginnen zal van mij een betere trainer maken als ik ooit op de bank van een profploeg zit. Vandaag ben ik beter dan twee maanden geleden. Ik had nooit eerder voor 25 kerels gestaan die je aankijken in de hoop dat jij iets gaat zeggen. Vandaag kan ik volkomen rustig tegenover hen staan. Voordien wist ik aan de rust vaak zelfs niet wat ik hen moest zeggen."

Guardiola vindt zijn woorden, zijn team wint de competitie en Barça B stijgt naar tweede klasse. Op hetzelfde ogenblik laat Rijkaard een trapje hoger voor de tweede keer op rij een Liga schieten (ten voordele van Real Madrid) die nochtans zomaar voor het rapen lag. Laporta beseft dat de Nederlandse coach geen enkel gezag meer heeft over een groep met ego's als Ronaldinho en Eto'o. Achter de schermen van Camp Nou begint een machtsstrijd tussen de verschillende adviseurs van de voorzitter. Laporta vertelt: "Mijn idee was dat Johan ( Cruijff, nvdr) de ploeg zou leiden met Pep als adjunct en dat Pep het seizoen daarna de nummer één zou worden. Johan zei dat ik meteen Pep moest aanstellen. Txiki dacht in dezelfde richting: Guardiola is klaar om trainer van de eerste ploeg te zijn. Op een vergadering heb ik deze oplossing voorgesteld. Sommigen waren voor, anderen wilden Mourinho. Ik zei: Mourinho nooit, het wordt Pep."

Op 8 mei 2008, minder dan twee jaar nadat hij zijn trainersdiploma had behaald, zit Josep Guardiola op de bank van de ploeg waarvan hij bijna tien jaar lang de kapitein en het uithangbord was. Zijn eerste maatregel: hij zet drie sterren uit het team: Ronaldinho, Deco en Eto'o. De eerste twee aanvaarden zijn beslissing, de Kameroener krijgt een seizoen uitstel. Op de eerste training spreekt Pep zijn spelers toe: "Ik beloof jullie niet dat wij ook maar enige titel zullen winnen. Wij zullen proberen. Anderzijds: fasten your seatbelts, want jullie gaan er verdomd hard tegenaan gaan!"

DOOR ALEXANDRE GONZALEZ, JAVIER PRIETO SANTOS EN AQUILES FURLONE - BEELDEN IMAGEGLOBE

"Ik wist wanneer wij aan een discussie begonnen, maar nooit wanneer die zou stoppen." Angel Cappa

"Als je verliest, doet het er weinig toe dat je de bal had, dat je ploeg perfect georganiseerd was." Pep Guardiola

"Toen ik Pep ontmoette, had hij zelf al welomlijnde ideeën. Alle anderen wilden van mij horen welke weg zij moesten volgen, alsof ik de Messias was." César Luis Menotti

Mijn vader vindt dat ik iets anders moet gaan doen. Hij vraagt wat ik met mijn leven van plan ben. Ik weet het niet, misschien ga ik wel helemaal niks doen. Hij dringt aan, wil absoluut dat ik iets onderneem, want hij wil niet dat ik de luiaard uithang. Maar, papa, als het zo uitkomt, zal ik helemaal niks van mijn leven maken ..." Het is augustus 2006. Tot voor een paar weken speelde Josep Guardiola nog bij het obscure Dorados de Sinaloa, een Mexicaanse ploeg die meer weg had van een tweederangs baseballteam dan van een profvoetbalclub. De laatste voetbaldagen van de Catalaanse middenvelder zijn hem onwaardig en als we zijn uitspraken mogen geloven, zien zijn toekomstplannen er al niet veel beter uit. Guardiola verzwijgt evenwel dat hij de hele zomer in Madrid heeft doorgebracht en dat hij perfect weet waar hij naartoe gaat. De voormalige Barçakapitein trok er elke dag naar Las Rozas, een voorstad van de Spaanse hoofdstad waar de Ciudad del Futbol gevestigd is. Daar volgt hij met veel ijver de lessen om zijn trainersdiploma te halen. De leerling is plichtsbewust en bijzonder toegewijd. "De Spaanse nationale voetbalschool maakt geen klassement op van de kandidaten die het diploma halen. Wat ik daarentegen wel weet, is dat Josep Guardiola zeker bij de beste drie van zijn lichting zat", herinnert schoolsecretaris Oscar Callejo zich. Guardiola heeft niet genoeg aan alleen maar een diploma. Hij wil dat zijn opleiding perfect is en daarom gaat hij raad vragen bij de trainers die hij bewondert. "Hij belde mij op zoals hij zo veel trainers heeft opgebeld. Nu komt dat volslagen gek over: iemand bellen om gewoon over het spel te babbelen, het te analyseren, in stukken te delen, te versnijden. Zijn behoefte om te discussiëren en te begrijpen was eindeloos. Ik wist wanneer wij aan een discussie begonnen, maar nooit wanneer die zou stoppen", weet de Argentijn Angel Cappa nog. Cappa is de voormalige adjunct van Menotti en daarna van Valdano bij Real Madrid, en trainer van Huracan en River Plate - hij is de ontdekker van Javier Pastore. Eind 2006 trekt hij naar Guardiola in Barcelona: "Ik weet niet of hij er toen al aan dacht trainer te worden, maar voor mij was het duidelijk dat hij dat zou worden. Ik was ervan overtuigd, want het gebeurt maar zelden dat een speler zo geobsedeerd is door het spel. Hij wou het begrijpen, beheersen, ontleden." Pep is geobsedeerd en perfectionistisch. Hij stelt een lijst op van specialisten met wie hij wil praten. Bovenaan staat een in Europa onbekende Argentijn met een indrukwekkende snor, Ricardo La Volpe. Tijdens het WK 2006 in Duitsland schrijft Guardiola verbijsterende analyses en bedenkingen voor de Spaanse krant El País. Slechts één ploeg vindt genade in zijn ogen: niet het Duitsland van Klinsmann, niet het Italië van Lippi, maar het Mexico van La Volpe. Hij schrijft: "Ik herinner mij wat Johan Cruijff ons zei: dat de spelers die het best met de bal omgaan, de verdedigers zouden moeten zijn. Als je de bal goed uitspeelt, kun je voetballen, in het andere geval kun je niks doen. Johan vindt dat het de bal is die een team in evenwicht houdt. Verlies je de bal, dan is je team uit evenwicht - als je de bal niet vaak verliest, is je team in evenwicht. Ricardo La Volpe heeft ervoor gekozen dat zijn verdediging er al spelend uitkomt - niet dat zij begint te spelen, dat is iets anders. Voor La Volpe houdt beginnen te spelen in dat er passes worden gegeven tussen de verdedigers zonder dat ze er veel mee van plan zijn. La Volpe verplicht evenwel om er spelend uit te komen, dat de spelers en de bal samen en tegelijkertijd naar voren trekken. Er is mij verteld dat La Volpe er zijn verdedigers op training toe verplicht dertig minuten lang onafgebroken met de bal te lopen. Bij de minste fout eist hij om van voren af aan opnieuw te beginnen. Hij corrigeert, schreeuwt en alles herbegint. Nog een keer, en nog een keer. Honderd keer als het moet. Het is fantastisch zijn Mexico te zien voetballen." Dit is een onverholen liefdesverklaring. Tot ongenoegen van Guardiola en zijn romantisme wordt La Volpe zonder pardon ontslagen wanneer Mexico in de achtste finales wordt uitgeschakeld nadat het nochtans de hele match Argentinië van het kastje naar de muur heeft gespeeld. La Volpe: "Ik weet dat Guardiola mij meermaals heeft vernoemd als een van de trainers die hem hebben beïnvloed. Ik geloof wel dat ik hem heb geïnspireerd, met name wat betreft de driehoeksvorming wanneer je op de helft van de tegenstander komt. Ze hebben mij verteld dat hij de Champions League 2009 ( toen Barcelona met 2-0 won van Manchester United, nvdr) aan mij heeft opgedragen, maar ik weet het niet, hij heeft het mij nooit rechtstreeks gezegd. Ik denk dat wij op dezelfde golflengte zitten, wij nemen graag het initiatief, zien graag dat de speler de verantwoordelijkheid neemt om te leiden, want zo krijg je goed voetbal. Hij past dit systeem toe en bovendien wint hij. Sommigen onder ons kregen kritiek omdat we wel probeerden, maar niet wonnen. Dat is nu eenmaal de wet van het spel." La Volpe wordt achtereenvolgens ontslagen bij Boca Juniors (2006), Velez Sarsfield (2007), Monterrey (2008) en recent door de bond van Costa Rica (augustus 2011). Als fervent aanhanger van de Argentijnse methode trekt Guardiola meteen naar hem toe. Hij gaat mee op een werkreis van zijn vriend, cineast en schrijver David Trueba, en vliegt tot in Buenos Aires. Het is oktober 2006. In de Argentijnse hoofdstad trekt Pep naar een hotel in de wijk Palermo. Zijn eerste bezoek is niet aan een trainer, maar aan een blonde nerd, een soort Argentijnse Mark Zuckerberg met lang haar. Matías Manna is de oprichter van de blog Paradigma Guardiola, waar hij met video's, stilstaande beelden en scherpzinnige bedenkingen het voetbal van Pep analyseert. "Sinds 2005 ontcijfer ik er de gedachtegang en voetbalovertuigingen van Guardiola", verduidelijkt Manna. Hij herinnert zich nog precies hoe zijn vriendschap met de huidige trainer van FC Barcelona ontstond: "Op een dag stuurde ik hem een mail, hij antwoordde en bleek een heel open persoon te zijn. In een van zijn mails kondigde hij aan dat hij naar Argentinië kwam en stelde hij voor elkaar te ontmoeten. Wij brachten samen een dag door, praatten veel over voetbal en ik gaf hem het boek Lo suficientemente loco cadeau, een biografie van Marcelo Bielsa. Hij bedankte mij en bracht wat spullen naar zijn hotelkamer. Toen hij enkele minuten later terugkeerde, vertelde hij mij over vier of vijf spelconcepten die in het boek stonden. In de lift en op de terugweg van zijn kamer had hij de essentie van het boekje al beet." Zijn pad leidt hem vervolgens naar César Luis Menotti, de trainer van de wereldkampioenen van 1978 en gewezen coach van zijn Barça in het seizoen 1983/84. Zij ontmoeten elkaar in een restaurant van Belgrano, tussen sigarettenrook en whiskywalmen. "Toen ik Pep ontmoette, had hij al iets wat de anderen niet hadden: welomlijnde ideeën. Alle anderen wilden van mij horen welke weg zij moesten volgen, alsof ik de Messias was. Hij wist het zelf al. Ik heb hem gezegd: jij wilt dus trainer worden? Wel, ga ervoor, word trainer. Zo zal de kritiek beter verdeeld worden en zal die niet alleen meer op mij gericht zijn." De woorden van de vlijmscherpe mentor van Maradona verleiden Guardiola en stellen hem tegelijk gerust. Zijn derde en laatste ontmoeting zal de doorslag geven bij zijn keuze. Máximo Paz, provincie Buenos Aires. Josep Guardiola heeft er een afspraak met de kluizenaar van het Argentijnse voetbal, de gekke Marcelo Bielsa. Bielsa heeft zich sinds 2004 uit het voetbal en het openbare leven teruggetrokken en laat niets meer van zich horen. Guardiola weet een afspraak met hem te versieren dankzij Lorenzo Buenaventura, die zijn persoonlijke coach was in Italië (tegenwoordig physical coach van FC Barcelona) en die adjunct was van Luis Bonini, de memorabele rechterhand van Bielsa. De fascinatie van Guardiola voor Bielsa gaat terug tot de wereldbeker van 2002, waar Bielsa trainer was van Argentinië. Destijds verklaarde hij: "De interessantste ploeg van het toernooi blijft voor mij Argentinië, ook al lagen zij er in de eerste ronde al uit. Ik vind dat zij zeer goed hebben gespeeld, al leven we in een wereld waarin je pas goed bent als je wint. Als je verliest dan is dat jammer, dan doet het er weinig toe dat je de bal had, dat je ploeg perfect georganiseerd was en dat je op een 3-4-3 gokte zoals Bielsa dat deed. Je verliest en ze zeggen dat het een fiasco is. Ik zie dat anders." Beide mannen zitten twaalf uur rond een asado, een Argentijnse barbecue, en bespreken en bekijken wedstrijden en spelfases. Ze discussiëren, ruziën, raken het toch eens en herbeginnen. Over één iets, of beter gezegd één iemand, zijn ze het roerend eens: Louis van Gaal. De Nederlander is de enige Europeaan die Bielsa ooit als voorbeeld noemde: "Het buitenlandse model dat mij het meest bekoort is dat van het Ajax van Louis van Gaal. Het is een flexibele ploeg die haar lijnen uitzet volgens de vereisten van de tegenstander op het ogenblik van de balrecuperatie. Wat mij boeit, is het feit dat de ploeg een eigen en autonome tactiek heeft bij offensieve fases. Ik heb het berekend: Ajax gaf gemiddeld 37 passes achteruit. De supporter ziet dat als een weigering om te spelen, maar die pass naar achteren is ontegensprekelijk het begin van een nieuwe aanval." In zijn boek Mi gente, mi fútbol uit 2001 treedt Guardiola zijn ex-trainer bij: "Het gemak waarmee zij het spel van achteren uit opbouwen, de snelheid van de flankspelers en hun manier om de bal naar elkaar door te spelen, in de voeten, over de ruimtes heen ... Dit Ajax zou alle een-tegen-eensituaties die zich in een match voordoen fantastisch kunnen oplossen, zowel voor- als achteraan. Zij namen alle risico's die een ploeg kan nemen. Dit Ajax had iets wat mij verbaasde, verblufte, verwonderde. De discipline waarmee plaatsen werden ingenomen, het balbezit als basisidee, het constant ondersteunende spel, de bewegingen in twee tijden ... En ze deden dat allemaal op zo'n eenvoudige en sublieme manier. Zij konden perfect doen wat ik vind dat een voetbalploeg altijd moet doen. Dat Ajax gaf voetballes aan degenen die het spel perfect kennen." Guardiola, die is opgegroeid met het totaalvoetbal van Johan Cruijff, zal vooral de voorschriften van Bielsa uitstekend doordrukken: "Ik stel mijn spelers nooit op met het idee om via de counter aan te vallen. Voor mij geldt bovenal het balbezit. Als wij de bal kunnen houden, waarom zouden wij hem dan afstaan? Een grote ploeg is een ploeg die niet beïnvloed wordt door de tegenstander. Het is van fundamenteel belang het terrein goed te bezetten, een korte ploeg te hebben waarbij de verdedigingslijn en de aanvalslijn niet verder dan 25 meter uiteen liggen en waarbij geen enkele verdediger een niet bestaande tegenstander moet dekken." Omdat de bijna naïeve eerlijkheid van Guardiola hem raakt, vraagt Bielsa hem: "Jij weet welke rotzooi er in de voetbalwereld heerst, hoe oneerlijk bepaalde mensen zijn. Waarom wil je er dan toch zo graag opnieuw naartoe als trainer? Ben je dan zo gek op dit bloed?" En Guardiola antwoordt: 'Ik heb dit bloed nodig." De Catalaanse trainer past in de praktijk nog een andere methode van Bielsa toe: hij geeft niets aan de pers. De Argentijnse coach sloot zich meer dan een decennium in stilzwijgen af en verklaarde daarover: "Waarom zou ik een interview toestaan aan die ene machtige journalist en er een weigeren aan een kleine regionale reporter? Waarom zou ik naar een uitzending gaan die telkens haar hoogste kijkcijfers haalt als ik er ben en weigeren om naar een kleine lokale radio te gaan? Waar zit de logica? Mijn eigen belang?" Guardiola neemt deze formule over: sinds hij trainer is van Barcelona geeft hij geen persoonlijke interviews meer en onderwerpt zich enkel aan de door de club opgelegde persconferenties. Terug in Spanje is Pep zekerder van zichzelf dan ooit. Op 22 oktober 2006, enkele dagen nadat hij uit Argentinië is vertrokken, verklaart hij aan Marca: "Waarom zouden er geen trainers mogen zijn die aanhanger zijn van een mooie speelstijl? Maar het is geen toverformule. In de voetbalgeschiedenis heeft men met zeer uiteenlopende speelstijlen gewonnen. Je moet de dingen doen zoals je ze aanvoelt." Josep Guardiola is 35, heeft ideeën, maar nog altijd geen werk. Zijn club, die nochtans regerend Europees kampioen is, staat op instorten. Het verwaande Barça van Rijkaard beleeft zijn laatste gloriemomenten. Txiki Begiristain, sportief directeur van Barcelona en rechterhand van Joan Laporta, wordt al snel aangesproken door sommige bestuurders die op de hoogte zijn van Guardiola's plannen. Begiristain besluit zijn gewezen ploegmaat de leiding over Barça B toe te vertrouwen, met Luis Enrique als assistent. Guardiola is ontgoocheld, maar omdat hij zijn club trouw wil blijven, aanvaardt hij de job. Pep vraagt Begiristain wel om een laatste onderhoud. "Pep sprak met mij, legde uit dat hij graag trainer wilde worden, en ik begreep dat het zijn moment was", vertelt de voormalige sportief directeur van Barcelona. Op 21 juni 2007, zes maanden na zijn reis naar Argentinië, wordt Guardiola officieel aangesteld als trainer van Barça B, dat in de Spaanse derde klasse speelt. Boordevol principes en theorieën wordt Guardiola voor het eerst geconfronteerd met de realiteit van het trainersleven. Zijn vrienden hebben hem gewaarschuwd voor de problemen in de lagere afdelingen en voor het voetbal dat daarbij hoort, maar eerst moet de technicus van de blaugrana een groep zien te selecteren. Hij heeft slechts enkele dagen om een ploeg van 50 spelers te herleiden tot 23 en de droom van enkele jonge voetballers aan diggelen te slaan. Van bij de eerste match steken de twijfels de kop op, want Barça B verliest. Guardiola zet echter door en bouwt een ploeg waar een zekere Sergio Busquets zich op het middenveld doet gelden en Pedro Rodríguez op de rechterflank doorstoot. Twee maanden na de competitiestart maakt Guardiola de balans op: "Trainer zijn is fascinerend. Daarom hebben trainers het zo moeilijk om te stoppen. Het is een gevoel van permanente opwinding, je hebt de indruk dat je hersens voortdurend met honderd per uur draaien. In derde klasse beginnen zal van mij een betere trainer maken als ik ooit op de bank van een profploeg zit. Vandaag ben ik beter dan twee maanden geleden. Ik had nooit eerder voor 25 kerels gestaan die je aankijken in de hoop dat jij iets gaat zeggen. Vandaag kan ik volkomen rustig tegenover hen staan. Voordien wist ik aan de rust vaak zelfs niet wat ik hen moest zeggen." Guardiola vindt zijn woorden, zijn team wint de competitie en Barça B stijgt naar tweede klasse. Op hetzelfde ogenblik laat Rijkaard een trapje hoger voor de tweede keer op rij een Liga schieten (ten voordele van Real Madrid) die nochtans zomaar voor het rapen lag. Laporta beseft dat de Nederlandse coach geen enkel gezag meer heeft over een groep met ego's als Ronaldinho en Eto'o. Achter de schermen van Camp Nou begint een machtsstrijd tussen de verschillende adviseurs van de voorzitter. Laporta vertelt: "Mijn idee was dat Johan ( Cruijff, nvdr) de ploeg zou leiden met Pep als adjunct en dat Pep het seizoen daarna de nummer één zou worden. Johan zei dat ik meteen Pep moest aanstellen. Txiki dacht in dezelfde richting: Guardiola is klaar om trainer van de eerste ploeg te zijn. Op een vergadering heb ik deze oplossing voorgesteld. Sommigen waren voor, anderen wilden Mourinho. Ik zei: Mourinho nooit, het wordt Pep." Op 8 mei 2008, minder dan twee jaar nadat hij zijn trainersdiploma had behaald, zit Josep Guardiola op de bank van de ploeg waarvan hij bijna tien jaar lang de kapitein en het uithangbord was. Zijn eerste maatregel: hij zet drie sterren uit het team: Ronaldinho, Deco en Eto'o. De eerste twee aanvaarden zijn beslissing, de Kameroener krijgt een seizoen uitstel. Op de eerste training spreekt Pep zijn spelers toe: "Ik beloof jullie niet dat wij ook maar enige titel zullen winnen. Wij zullen proberen. Anderzijds: fasten your seatbelts, want jullie gaan er verdomd hard tegenaan gaan!" DOOR ALEXANDRE GONZALEZ, JAVIER PRIETO SANTOS EN AQUILES FURLONE - BEELDEN IMAGEGLOBE"Ik wist wanneer wij aan een discussie begonnen, maar nooit wanneer die zou stoppen." Angel Cappa"Als je verliest, doet het er weinig toe dat je de bal had, dat je ploeg perfect georganiseerd was." Pep Guardiola"Toen ik Pep ontmoette, had hij zelf al welomlijnde ideeën. Alle anderen wilden van mij horen welke weg zij moesten volgen, alsof ik de Messias was." César Luis Menotti