De 59e minuut van het Nederlandse bekerduel tussen Ajax en Willem II: een wereldprimeur en een mijlpaal in de geschiedenis van het voetbal. Scheidsrechter Danny Makkelie gaf Willem II-speler Anouar Kali een gele kaart voor een schandelijke aanslag op Lasse Schöne, maar 17 seconden later maakte Pol van Boekel vanuit de mobiele controlekamer er een rode kaart van. Voor de allereerste keer werd in een officiële wedstrijd in het profvoetbal een scheidsrechter overruled door een 'video assistent referee' (VAR).
...

De 59e minuut van het Nederlandse bekerduel tussen Ajax en Willem II: een wereldprimeur en een mijlpaal in de geschiedenis van het voetbal. Scheidsrechter Danny Makkelie gaf Willem II-speler Anouar Kali een gele kaart voor een schandelijke aanslag op Lasse Schöne, maar 17 seconden later maakte Pol van Boekel vanuit de mobiele controlekamer er een rode kaart van. Voor de allereerste keer werd in een officiële wedstrijd in het profvoetbal een scheidsrechter overruled door een 'video assistent referee' (VAR). Het voetbal heeft eindelijk de Rubicon overgestoken. Er is nu geen weg meer terug. Video-assistentie wordt een vast gegeven in het voetbal vanaf het WK 2018. Daarmee wordt het voorbeeld gevolgd van sporten als hockey, cricket en rugby en zo stapt het voetbal de moderne tijd in. Straks kan een ploeg nooit meer een wedstrijd verliezen door een scheidsrechterlijke blunder. Diego Maradona en Thierry Henry zullen niet meer met de hand van God of wie dan ook scoren, Toni Schumacher zal nooit meer ongestraft Patrick Battiston in tweeën schoppen en Stefan Kiessling niet meer via het zijnet scoren voor Hoffenheim. De impact zal ingrijpend zijn. Een studie van de KNVB leert dat een videoref in een kwart van de cruciale spelfases de beslissing van de scheidsrechter zou terugdraaien. De Duitse Bundesliga kwam tot de conclusie dat in de 306 duels van één seizoen de scheidsrechter in 124 situaties een ander oordeel had moeten vellen. De videoref zal niet alles oplossen. Er zullen nog steeds fases (de fout van Ndidi vorige week op Theodorczyk of de niet of wel handsbal van Kara in Genk-Anderlecht) zijn die de scheidsrechter moet interpreteren, zodat voldoende discussiestof overblijft. Overduidelijke vergissingen worden echter onmogelijk. Het voetbal wordt rechtvaardiger. Na de eerste proef toonde ref Makkelie zich bijzonder tevreden. Hij gaf ootmoedig toe dat zijn collega een terechte rode kaart had getrokken en gaf nog mee dat hij - bij een buitenspelgeval - bijzonder blij was met de bevestiging van een correct vlagsignaal. 'Op die manier neem je die fase niet mee in de rest van de match', zei hij. Er mag ook verondersteld worden dat scheidsrechters moediger zullen fluiten, omdat een vergissing alsnog rechtgezet kan worden vanuit het busje achter de tribune. Het komt er nu op aan de procedures bij te schaven. Om te beginnen moet duidelijk worden gemaakt dat een beslissing op advies van de videoman wordt gewijzigd. Dat moet het makkelijker maken voor de bestrafte partij om de sanctie te aanvaarden. En er moet vooral voorkomen worden dat het spel te lang stilligt. Zoals in de finale van het WK rugby van 2007, toen het ruim drie minuten duurde vooraleer de man voor het scherm zeker was of een 'try' reglementair was of niet. In het Nederlandse experiment wordt uitgegaan van een beslissing in maximaal 15 seconden. Dat het in de Amsterdam Arena twee seconden langer duurde, vond niemand erg. Het spel lag immers stil voor de blessurebehandeling van Schöne. De FIFA zal in 2017 nog een nieuw experiment opstarten in de Amerikaanse derde divisie. Opzet is om ook langs de zijlijn een scherm te plaatsen, zodat bij een signaal van de VAR de ref zich naar de zijkant kan haasten om de beelden te bekijken en de finale beslissing te nemen. Dat lijkt geen goed idee. Een kind kan voorspellen dat dan alle spelers en beide dug-outs naar het tv-toestel snellen. Op deze manier dreigt het spel ook te lang stil te liggen. Bovendien heeft de man in de mobiele controlekamer de beschikking over meerdere schermen en dus camera-invalshoeken. Het zou ook betekenen dat iedere scheidsrechter getraind moet zijn in het herkennen van incidenten op een tv-scherm. Niet iedere topscheidsrechter is daar bedreven in, terwijl er mensen zijn die daar juist in zullen uitblinken. Hopelijk is de 'video assistant referee' slechts het begin van een aantal wijzigingen in het voetbal. De populairste sport heeft zich te lang aan het verleden vastgeklampt. Er moet vooral gezocht worden naar een sanctie voor ploegen die te defensief zijn ingesteld. Met de moderne apparatuur (gps) moet het bijvoorbeeld mogelijk zijn een sanctie te voorzien als een ploeg meer dan zeven spelers in het eigen doelgebied houdt (behalve bij standaardsituaties). Een vrije trap voor de tegenpartij zonder muur van in het halve maantje? Laat de voorstellen maar komen. DOOR FRANÇOIS COLINGeen wedstrijd wordt straks nog verloren door een scheidsrechterlijke blunder.