Een klein berichtje in de krant. Didier Xhardez (sinds vrijdag 31) houdt, gedegouteerd, het profvoetbal voor bekeken en wordt medisch vertegenwoordiger. Toen zocht hij nog een club om op lager niveau te kunnen voetballen, intussen vond hij die. Volgend seizoen staat Xhardez, titularis bij eersteklasser La Louvière, onder de lat bij Wezet. Voor een handjevol toeschouwers, op velden als dat van Heusden-Zolder, Deinze of Bergen. Niet meer op Sclessin of in het Astridpark, laat staan Tivoli, waar ze hem nochtans een verbeterd contract van twee jaar voorlegden. Hij wees het vriendelijk maar beslist af : "Ik kon niet langer een masker dragen".
...

Een klein berichtje in de krant. Didier Xhardez (sinds vrijdag 31) houdt, gedegouteerd, het profvoetbal voor bekeken en wordt medisch vertegenwoordiger. Toen zocht hij nog een club om op lager niveau te kunnen voetballen, intussen vond hij die. Volgend seizoen staat Xhardez, titularis bij eersteklasser La Louvière, onder de lat bij Wezet. Voor een handjevol toeschouwers, op velden als dat van Heusden-Zolder, Deinze of Bergen. Niet meer op Sclessin of in het Astridpark, laat staan Tivoli, waar ze hem nochtans een verbeterd contract van twee jaar voorlegden. Hij wees het vriendelijk maar beslist af : "Ik kon niet langer een masker dragen". Alors, laat vallen, dat scherm. Voor één keer mag de doelman niet pakken, maar schieten. Het wordt een genuanceerd pleidooi van een intelligent man die geen zin heeft in het compromis dat voetbal op het hoogste niveau is. Xhardez : "De directie was al langer op de hoogte van mijn beslissing, maar ik heb ze pas na de slotmatch bekend gemaakt, opdat iedereen tot het einde de sereniteit zou bewaren." De beslissing was weloverwogen, zegt hij, het was geen impuls van het moment. Voor en tegen werden afgewogen, met afstand. De job, de waarden binnen het voetbal, zijn parcours binnen de club, et cetera. Xhardez : "In mijn leven volg ik al jaren eenzelfde principe : ik doe pas iets als het stralend is, als ik me goed voel en de zaak goed is. Pas dan duik ik ergens vol in. Het leven is te kort om se faire chier ( letterlijk : om op je kop te laten schijten, nvdr), om iets tegen je zin te doen of een masker te dragen. Ik ben een man die graag de waarheid zegt, waar het op staat. In het profvoetbal kan dat niet." Gedegouteerd, zoals de krant schreef, is hij niet, dat woord vindt hij te sterk. "Ik heb een atypische carrière achter de rug ( Xhardez speelde achtereenvolgens voor Theux, SRU Verviers, RJ Waver, Andenne en Virton, nvdr), voornamelijk in het amateurvoetbal. Een milieu met bepaalde gewoontes. Als je dan terecht komt in een wereld met karakteristieken die daar haaks op staan, moet ik je bekennen dat bepaalde dingen me sterk hebben verrast." Wàt, willen we uiteraard horen. "Ik spreek alleen over dingen die ik zelf meemaakte, niet over wat ik van andere spelers hoorde over andere clubs of over het wereldje. Ik spreek hier dus geen waardeoordel uit over wat er in Anderlecht of Aalst of elders gebeurt. Eén van de zaken was de spanning in de twee, drie weken die aan het ontslag van Marc Grosjean vooraf gingen. Moeilijke tijden, je kon niet snel genoeg na de training weer in je wagen zitten. Toen ontdekte ik het ware gelaat van sommige mensen. Verscheidene spelers hebben me toen teleurgesteld. Jongens die door hun ervaring de groep hadden moeten trekken, de boot drijvende houden, lieten het toen afweten. Ze zochten dekking, een excuus. "Grosjean was het schild waarachter ze zich konden verschuilen. Pas na zijn ontslag moesten ze zich tonen. En toen kon het plots wel, draaiden we aan een gemiddelde dat Europees voetbal benaderde ! Daniel Leclercq had ze gewoon voor hun verantwoordelijkheden geplaatst. Hem konden ze niks wijsmaken, hij was vooraf voldoende geïnformeerd. Het probleem van La Louvière zat niet in de kwaliteit, maar in de mentaliteit. Medeleven, steun in het gezicht van de trainer die hen naar de club haalde, maar dan de messen die ze in zijn rug ploften !" Sabotage ? Xhardez : "Dat woord wil ik niet in de mond nemen, ook al maken ze me soms uit voor een naïeveling. Ik wil niet geloven dat iemand zo slecht kan zijn dat hij een trainer zou saboteren. Neen, gewoon geen solidariteit tonen, iets waar een ploeg volgens mij recht op heeft. Zelfs al zei Pfaff ooit dat topsport op hoog niveau individuele sport is. ( Schamper) Misschien heeft het amateurvoetbal me daar op de verkeerde weg gezet, daar vind je dat individualisme helemaal niet. Of misschien hebben mijn ervaringen bij Virton dat beeld vertekend. Ik vergelijk Virton graag met het dorpje uit de strips van Asterix en Obelix, het laatste bolwerk tegen de Romeinen. Zuid-Luxemburg, heel apart, allicht helemaal niet compatibel met de rest van de voetbalmaatschappij. Daar heb ik vier jaar gespeeld, misschien de mentaliteit geassimileerd. Neem dit seizoen ook weer, met het kleinste budget uit derde slagen ze erin om de promotie af te dwingen. Met twee versterkingen, jongens uit provinciale." Ons voetbal slaat op hol, zegt hij. "Een jongere die drie goeie matchen speelt, ziet zichzelf al in het buitenland of voor Anderlecht voetballen. Het arrest-Bosman had een pervers effect, we zijn van het ene extreem in het andere gevallen, de totale naar het absurde neigende vrijheid. Niet alleen hebben de supporters geen houvast meer, ook de directie - of tenminste zij die de moed niet verloren - weet het niet meer, koopt en verkoopt maar op. Ook de spelers missen elke kalmte, elke visie. Heel ongezond, voor dit voetbal en voor de toekomst ervan." Maar wie maakt de fout ? Clubleiders die voortdurend transfereren en zonder veel visie op lange termijn spelers die niet direct voldoen terug naar af sturen ? Of voetballers die zelf voortdurend van ploeg veranderen ? Xhardez : "Een watervaleffect, veroorzaakt door een reglementering, waar zowel clubs als spelers van profiteren. Ik kan niet aanvaarden dat spelers à la limite de eerste helft voor ploeg A zouden spelen en dat na de rust voor ploeg B willen. Maar ik begrijp dat sommigen hun carrière zo snel mogelijk willen vergulden in zo weinig mogelijk tijd. Het systeem deconneert. Niet alleen in het voetbal, elk groot bedrijf heeft tegenwoordig specialisten die naar de achterpoortjes zoeken. In die zin is het voetbal maar een onderdeel van een dolle maatschappij." Een ander pervers punt vond hij de twee telefoontjes die hij in de loop van de degradatiestrijd kreeg. "Voor Sint-Truiden en voor Aalst kreeg ik iemand aan de lijn die voorstelde om me te ontmoeten en iets te regelen. Dat behoort echter niet tot mijn norm en ik heb kwaad de hoorn neergegooid." Wie belde, weet hij niet en het aan de bond melden, liet hij ook na. "Ik zou niet weten wat ik moest zeggen, ik had geen namen. Binnen de 45 seconden waren die telefoontjes afgelopen. Dat men zoiets pervers zou kunnen bedenken, dat ik mijn ploeg, die zelf nog in de degradatiestrijd zat, zou willen benadelen ! Daar kon ik niet bij." Over de spectaculaire redding van La Louvière werd in Vlaanderen anders ook wel duchtig geroddeld. Xhardez : "Ik hoorde dat via Olivieri, maar weet van niets. Er is gesproken over de wedstrijd in Lierse, maar dat zij alle kansen missen en wij in de slotfase uitbreken en scoren via de counter is toch onze schuld niet ? En de zege tegen Westerlo ? Ach, zij hadden niks meer te winnen, misschien was de motivatie voor hen toen wel iets minder." Een woord is ook geen woord meer in het voetbal, dat is altmodisch, moest hij verder constateren. "Daar lachen ze mee. Meneer Gaone maakte het geregeld mee dat een speler zijn akkoord gaf en de dag erna elders tekende. Die voortdurende verandering van vest die bepaalde spelers kenmerkt, daar stoorde ik me enorm aan. Ook La Louvière had er zo een paar. Jongens die voor de club tekenden, grote verhalen in de kranten brachten dat hun hart groen-wit kleurde. Ze beweerden alles voor les Loups te doen, maar ze waren er uiteindelijk alleen hun carrière te herlanceren. Le masque. Het ergerlijke was : binnen, in de vestiaire, kwamen ze daar openlijk voor uit. Daar kan ik niet tegen : een club gebruiken die misschien de naïviteit heeft vertrouwen in zo iemand te hebben. Ik heb moeite met spelers die zichzelf in de picture trachten te plaatsen om een andere club te vinden." De media spelen in die perverse wereld hun rol. Xhardez : "Een speler hecht belang aan wat men over hem zegt - wat normaal is - maar sommigen gebruiken die pers om zichzelf in de picture te plaatsen. In tweede klasse had je dat minder, en lager zeker." Hij breekt nu vrijwillig een jongensdroom af. Xhardez : "Zoals veel kinderen droomde ik van een grote carrière. Zo hoog mogelijk voetballen, als het kon in eerste klasse. Want vergeleken met de andere reeksen is eerste klasse de top. Het spel, de media, de toeschouwers... Dat één jaar mogen meemaken. Ik zal misschien iets heel stoms zeggen, maar op tv van jezelf beelden zien, op Canal +, met vertragingen uit alle hoeken : dat was een compleet nieuwe wereld die voor me openging. Tot vorig jaar moest ik het stellen met hier en daar een beeldje op een regionaal tv-station. Alleen : ik heb een bepaalde levenslijn, een bepaald principe, en dat strookt dus niet met deze wereld. Daarom hou ik het na dat ene jaar voor bekeken." Was het echt niet mogelijk ? Xhardez : "Neen. Ik kan niet, zoals Thans er wél in slaagt. Genoeg afstand nemen en sterk genoeg zijn in het hoofd om niet te denken : zeg, die gast met wie ik hier sta te praten, dat is eigenlijk een stuk crapuul dat mijn aandacht niet verdient, maar ik blijf kalm want zo moet het. Sorry, ik heb kwaliteiten en gebreken en eentje ervan is een gebrek aan tact met dat soort mensen. Ik zou zo'n man eerder een vuistlag verkopen dan er een geruststellende babbel mee te houden. En dat hoort niet." Als doelman was het nochtans makkelijk : je houdt sowieso wat afstand van de anderen. "Sportief zou het inderdaad mogelijk geweest zijn, maar het strookt niet met mijn visie op groepsgeest. Op menselijk vlak ging het gewoon niet. Eerste klasse zonder mezelf te kunnen zijn, neen bedankt." Er is geprobeerd om hem op zijn beslissing terug te doen keren. De meesten reageerden verrast. Het was niet dat hij op de bank zat en geen toekomst meer bij de club had. "Ik was einde contract. Sommigen dachten dat de redenen financieel waren, maar dat was het helemaal niet. Er werd me een beter contract voor twee jaar aangeboden, al waren we daar financieel nog niet uit. Maar voor mij speelde dat geen rol. Voor mij lag het accent op het humane, niet op het geld. Nooit. Ik ben twee jaar geleden met een klein contractje overgestapt van Virton naar La Louvière. Ik wilde eerst investeren vooraleer te ontvangen. Als je dat aan jonge gasten vertelt, lachen ze je uit."Het was een grote stap. Zijn vrouw had een schitterend betaalde baan als boekhoudster in het Groothertogdom, met alle fiscale voordelen vandien. Hijzelf combineerde werk als vertegenwoordiger voor een bedrijf dat sportmateriaal in hallen plaatste met voetbal op een aanvaardbaar niveau en bij La Louvière stond Hans De Schrijver in doel, door zijn ervaring een zekerheid. Toch koos hij voor het profbestaan, in casu de bank, en pas diep in het seizoen kwam hij onder de lat, met een promotie via de eindronde als beloning. Xhardez : "Negen mensen op tien verklaarden me zot. We hadden een rijk en prachtig leven in Aarlen en dat gaven we beiden op voor het onbekende. Maar ik wilde niet leven met spijt, daarvoor is het leven te kort." Is hij twee jaar later niet diep teleurgesteld dat hij die droom moet opgeven ? "Neen. Ik blijf dezelfde redenering volgen : ik wil niet leven met spijt. Ik ga geen twee jaar maskers dragen om nog wat langer profvoetballer te zijn. Mijn plicht heb ik op sportief vlak vervuld. Vorig seizoen ben ik onder de lat gekomen en hebben we via de eindronde de promotie gehaald. Dit jaar was ik na een moeilijk begin titularis en hebben we ons gered. Mijn contract is nagekomen, ik heb tegenover niemand verplichtingen. Ikzelf ben zelden teleurgesteld. Ik anticipeer graag op de zaken als ik voel dat het ergens niet meer gaat. Dus liever nu kappen met alles, dan over zes maanden als zou blijken dat ik het toch niet aankan. Voor de club, voor de familie en voor mijn gezin was dit véél beter."door Peter T'Kint