De wereld telt naar schatting ondertussen bijna 300 miljoen aanhangers van eSports. Dat zijn fans die als vorm van entertainment bekijken hoe professionele gamers elkaar bekampen. Dat publiek groeit wereldwijd elk jaar gemiddeld met tien procent. En ook de competities worden steeds grootschaliger. Het Intel Extreme Masters-toernooi wordt sinds een aantal jaren traditioneel in een imposante arena of een sportstadion gehouden, voor de ogen van tienduizenden toeschouwers. De wedstrijden worden live uitgezonden door onder meer de ESL (Electronic Sports League). Die organisatie heeft de ambitie om de ESPN van de eSports te worden: met professionele verslagen, commentaar tijdens de wedstrijden, scoreoverzichten en documentaires.
...

De wereld telt naar schatting ondertussen bijna 300 miljoen aanhangers van eSports. Dat zijn fans die als vorm van entertainment bekijken hoe professionele gamers elkaar bekampen. Dat publiek groeit wereldwijd elk jaar gemiddeld met tien procent. En ook de competities worden steeds grootschaliger. Het Intel Extreme Masters-toernooi wordt sinds een aantal jaren traditioneel in een imposante arena of een sportstadion gehouden, voor de ogen van tienduizenden toeschouwers. De wedstrijden worden live uitgezonden door onder meer de ESL (Electronic Sports League). Die organisatie heeft de ambitie om de ESPN van de eSports te worden: met professionele verslagen, commentaar tijdens de wedstrijden, scoreoverzichten en documentaires. Professionele eSportsatleten - en dat zijn er meer dan 30.000, verspreid over de hele wereld - kunnen honderdduizenden tot zelfs meer dan een miljoen dollar per jaar verdienen aan gewonnen prijzengeld en sponsordeals. Spelers die hoog op de ranglijst staan, ontpoppen zich tot ware volkshelden en worden door hun fans op handen gedragen. Op dat vlak spant Zuid-Korea de kroon: met televisiezenders, schoolopleidingen en heuse kledinglijnen zit eSports er ingebakken in de nationale cultuur. Zo'n vaart loopt het vooralsnog niet binnen het voetbalsegment binnen de eSports. Daar waar de grootste en meest populaire eSportscompetities zich afspelen rond de actierollenspellen League of Legends en Dota 2, alsook de tactische sciencefictiontitel Starcraft II, heeft het officiële FIFA-spel van uitgever Electronic Arts zijn maximumpotentieel nog lang niet bereikt. Wel heeft elektronisch voetbal altijd al deel uitgemaakt van het wereldwijde eSportsmilieu, zegt Steven Leunens, organisator en promotor van verschillende game- en eSportsevenementen in ons land, waaronder ook het Belgische FIFA-kampioenschap. 'Er zijn altijd al FIFA-toernooien georganiseerd geweest, maar het afgelopen jaar is de populariteit ervan toch wel opmerkelijk toegenomen. Het grootste bewijs daarvan zijn de grote voetbalclubs die hun eigen eSportsdivisies hebben opgericht. En de FIFA zelf, die nu ook jaarlijks mee zijn schouders onder verschillende evenementen zet. Zo zijn er bijvoorbeeld e-matches in het Wembley Stadium, met officiële voorrondes en een hoofdprijs van 20.000 euro. De winnaar mag zelfs verschijnen op het podium van het Ballon d'Or-evenement.' Wat FIFA binnen het eSportscircuit betreft, loopt België achter in vergelijking met de rest van Europa. Dat bevestigt ook Steven Leunens: 'In ons land is Anderlecht de eerste en voorlopig enige club die zich op het eSportscircuit stort. Momenteel is de ploeg op zoek naar een eSporter om onder contract te plaatsen. Tijdens het weekend van 29 en 30 april strijden 256 deelnemers voor een plaats in het eindtoernooi. Deze zomer, op de jaarlijkse fandag van Anderlecht, nemen de 16 beste spelers het tegen elkaar op. De winnaar krijgt in het seizoen 2017/18 een officieel contract bij RSCA, en mag de club vertegenwoordigen op nationale en internationale online FIFA-competities.' Op vlak van eSports in het voetbal staan onder meer Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland een stevige stap voor. Sean 'Dragonn' Allen tekende eind 2015, als allereerste FIFA-eSporter, bij een club uit de Premier League. Hij vertegenwoordigt nog steeds West Ham United op mondiale eSportstoernooien. Schalke 04 heeft ondertussen twee FIFA-gamers aangeworven en de club gaat het zelfs met een eigen League of Legends-team buiten de grenzen van de voetbalwereld zoeken. In Frankrijk heeft de LFP (Ligue de Football Professionnel) een overeenkomst gesloten met FIFA17-spelproducent Electronic Arts. Samen organiseren ze momenteel een eSportscompetitie die parallel loopt met het huidige Ligue 1-voetbalseizoen. Elk deelnemend team wordt dus tegelijk ook vertegenwoordigd door een eSportsspeler van die clubs in een videogamecompetitie. In mei zal de eerste e-Ligue 1-kampioen bekend zijn. Dat toernooi wordt met argusogen door andere voetballanden gevolgd, want het verloop en de populariteit ervan is doorslaggevend voor de groei van de FIFA-franchise binnen eSports. Sommige Franse ploegen gaan nog een stap verder. Zo werkt bijvoorbeeld PSG samen met een mediabedrijf aan het aantrekken, begeleiden en ondersteunen van eSportsatleten. Volgens televisiezender TV5 Monde zou PSG daar een budget van meer dan 20 miljoen euro voor uitgetrokken hebben, een bedrag dat de club vooralsnog niet officieel wil bevestigen. En ook in Nederland is het eSportscircuit stevig uit de startblokken geschoten. Op 18 januari kondigde de Eredivisie aan dat alle achttien betrokken clubs meewerken aan een nationale competitie. Naar Frans model zullen de officiële voetbalwedstrijden synchroon lopen met de eSportsmatches. 'Elke club heeft momenteel een eigen eSportsatleet onder contract of is er eentje aan het scouten', vertelt Marc Rondagh, business development manager bij de Eredivisie. 'We zitten nu halverwege het voetbalseizoen. De resterende helft, zijnde de laatste 17 wedstrijden, zullen nu dus ook tegelijk elektronisch gespeeld worden door de clubs. Uiteindelijk krijgen we dan een winnaar in de E-Divisie.' Het klassement zal ongetwijfeld niet hetzelfde zijn als bij het levensechte voetbal. Wint Ajax bijvoorbeeld de echte voetbalcompetitie, dan kan de virtuele landskampioen FC Utrecht of nog een andere club zijn. Alle e-wedstrijden worden ook uitgezonden. 'Er komen livestreams op YouTube, Twitch en FOX Sports', zegt Rondagh. 'Die uitzendingen krijgen voor- en nabeschouwingen, alsook commentaar door een zogenaamde shoutcaster, een wedstrijdverslaggever zeg maar. Elke week maken we ook een samenvattingsprogramma: Studio E-Divisie, een variant op Studio Sport als het ware. Daarnaast komt er ook entertainment. Dan denk ik aan een gamer die het in FIFA17 mag opnemen tegen een echte voetbalspeler. Bijvoorbeeld de gamer van Feyenoord die het opneemt tegen Dirk Kuijt, of een stervoetballer die gametips krijgt van een eSporter.' Als klap op de vuurpijl worden de twee hoogst scorende gamers binnen de E-Divisie ook nog eens afgevaardigd om hun land op Europees niveau te verdedigen. 'Dat is een strategie die momenteel nog uitgetekend wordt door speluitgever Electronic Arts. Maar het is inderdaad de bedoeling om uiteindelijk tot een Europese en zelfs een wereldbeker te komen met échte voetbalclubs die tegen elkaar FIFA spelen.' Aan deze grootschalige opzet werd de voorbij twee jaar in stilte gewerkt. Sommige Nederlandse clubs waren al actief bezig met eSports, andere dienden nog overtuigd te worden. Hoe dan ook zijn er duidelijke redenen waarom de clubs en de Eredivisie zoveel belang hechten aan eSports. 'Ons marktinzicht heeft ons geleerd dat eSports zich momenteel aan een sneltempo aan het ontwikkelen zijn. Er valt simpelweg niet meer naast te kijken', verklaart Rondagh. 'Daarnaast zijn we er ook mee begonnen omdat we merkten dat de doelgroep van mensen tussen de 16 en 28 jaar soms moeilijk te bereiken is. Door hen te tonen dat we meegaan met de moderne tijd willen we de jongeren optimaal aan het voetbal binden. Maar ook de binding met de bestaande fans en de totaalbeleving die ze hebben, zullen er gegarandeerd door versterkt worden. Daarnaast meen ik dat er ook extra inkomsten uit te halen vallen, die we dan verder kunnen verdelen over onze clubs.' Uitzendrechten, sponsordeals, reclame-inkomsten, merchandising: er zit voor voetbalploegen heel wat extra inkomstenpotentieel in het eSportssegment, zeker wanneer het aan dit tempo doorgaat. Toch kan het ook een visitekaartje van de club zijn, zo vertelt Guus Pennings, hoofd marketing bij PSV. 'Eind augustus 2016 zijn we op zoek gegaan naar onze eigen eSporter. We organiseerden een FIFA-toernooi onder onze fans. En de drie winnaars uit die selectie zijn in november op sollicitatiegesprek mogen komen. Daaruit hebben we één speler geselecteerd: Romal Abdi. Hij mag het komende seizoen onze club vertegenwoordigen in de eSportsdisciplines. We zien eSports zeker als een manier om een groter publiek bij PSV te betrekken. Het is een mooi communicatiekanaal naar de voor ons meest complexe doelgroep: de jongeren. Maar het is ook een soort visitekaartje: hiermee willen we bereiken dat al onze leden de club nog intensiever volgen.' Romal Abdi krijgt via PSV dus de kans om zijn elektronische voetbaltalenten aan de wereld te demonstreren. Hij ontving een officieel PSV-rugnummer (89), een plek in de kleedkamers en kreeg een contract bij de club. 'Uiteraard verdient hij daar geld mee', zegt Guus Pennings. 'Ik kan je niet zeggen hoeveel dat is. Het is alleszins geen vast salaris of het bedrag van een stervoetballer. Hij krijgt van ons vooral faciliteiten en kansen. En daarnaast geniet hij ook van een aantal sponsordeals. In ruil daarvoor vragen we dat hij voor PSV beschikbaar is voor allerlei activiteiten. Niet alleen bij de officiële eSportswedstrijden, maar ook bij onze jeugdactiviteiten - we hebben bijvoorbeeld een Kids Club met 20.000 leden -, mediacampagnes en eventueel zaken die door onze sponsors gevraagd worden. Graag willen we ook dat hij voortdurend bezig is met het maken van PSV-content: berichten op de sociale media, filmpjes op YouTube en zaken op onze officiële kanalen, om een paar dingen te noemen.' Het Nederlandse voetbal ziet eSports primair dus als een marketingtool, en secundair als een potentiële inkomstenbron. Maar eSports kan ook de voetbalbeleving groter maken. 'Na dit proefjaar zie ik dit op middellange termijn explosief groeien', zegt Marc Rondagh van de Eredivisie. 'Stel je even voor dat je naar een voetbalwedstrijd gaat kijken in een stadion. En dat je een uur voor het begin van de echte wedstrijd al naar de bijhorende eSportsmatch op een groot scherm kunt kijken. Voor die extra dosis spanning en entertainment zie ik mensen gerust een uur vroeger naar het stadion afzakken. Ten slotte willen we op langere termijn ook iedereen betrekken die graag FIFA speelt. Dan heb ik het niet over de professionele gamers die de club vertegenwoordigen, maar iedereen daarbuiten. Een laagdrempelige eSportscompetitie waaruit dan een landschapskampioen bij de 'amateurs' voortkomt. Die kan dan ook weer tegen landskampioenen van andere landen spelen. Misschien wint Nederland dan nog eens van België. (lacht) Volgens mij wordt dit echt heel erg groot', besluit Marc Rondagh. DOOR DIMITRI DEWEVER - FOTO'S GF'eSports is een mooi communicatiekanaal naar de voor ons meest complexe doelgroep, de jongeren.' GUUS PENNINGS (PSV) 'Stel je voor dat je in een stadion een uur voor de aftrap op een groot scherm de wedstrijd al in gamevorm beleeft.' MARC RONDAGH