Hoe vreemd kan het soms lopen: Waasland-Beveren is de beste leerling van de klas wat het aantal Belgen in de spelerskern betreft. Aan het begin van deze eeuw was het diezelfde club die zoveel negatieve reacties ontlokte vanwege zijn uitgebreide contingent Ivoriaanse spelers en zo onrechtstreeks mee aan de basis lag van de verplichting om zes Belgen op het wedstrijdblad te schrijven. Een regel ingevoerd vanaf het seizoen 2009/2010. Nu zijn het Charleroi en Anderlecht die zich mogen verantwoorden, met respectievelijk acht en zeven Belgen (ook geassimileerde, uitleg zie kaderstuk) mag er al niet te veel fout lopen of zij halen het verplichte aantal van zes Belgen op het wedstrijdblad niet eens. Dat overkwam bijvoorbeeld Moeskroen in 2012, toen zij bij gebrek aan Belgen ervoor kozen om slechts zestien spelers op het wedstrijdblad te schrijven, zodat er maar vier Belgen bij moesten zitten. Een achterpoortje in het bondsreglement, en zo zijn er wel meer.
...

Hoe vreemd kan het soms lopen: Waasland-Beveren is de beste leerling van de klas wat het aantal Belgen in de spelerskern betreft. Aan het begin van deze eeuw was het diezelfde club die zoveel negatieve reacties ontlokte vanwege zijn uitgebreide contingent Ivoriaanse spelers en zo onrechtstreeks mee aan de basis lag van de verplichting om zes Belgen op het wedstrijdblad te schrijven. Een regel ingevoerd vanaf het seizoen 2009/2010. Nu zijn het Charleroi en Anderlecht die zich mogen verantwoorden, met respectievelijk acht en zeven Belgen (ook geassimileerde, uitleg zie kaderstuk) mag er al niet te veel fout lopen of zij halen het verplichte aantal van zes Belgen op het wedstrijdblad niet eens. Dat overkwam bijvoorbeeld Moeskroen in 2012, toen zij bij gebrek aan Belgen ervoor kozen om slechts zestien spelers op het wedstrijdblad te schrijven, zodat er maar vier Belgen bij moesten zitten. Een achterpoortje in het bondsreglement, en zo zijn er wel meer. 'De verplicht aantal Belgenregel (vanaf 2009 ingevoerd, nvdr) is te halfslachtig, waardoor ze volledig haar doel mist', stelt Stijn Boeykens van spelersvakbond ACV Sporta. 'In 2008 werd ook beslist om de bedrijfsvoorheffing veel voordeliger te maken voor onze clubs (onder impuls van Johan Vande Lanotte, politicus en voorzitter van basketbalclub Oostende, werd gestipuleerd dat profclubs voortaan slechts twintig procent bedrijfsvoorheffing hoefden af te staan aan de fiscus... op voorwaarde dat het ingehouden geld naar de jeugdwerking zou terugvloeien, nvdr) onder het mom de jeugdwerking te verbeteren en het aantal buitenlandse spelers terug te dringen, maar het tegendeel bleek waar. Het was de bedoeling om na enkele jaren een evaluatie te maken, maar die is er nooit gekomen', aldus Boeykens. We zijn ondertussen acht jaar later en blijkt dat Belgische voetballers minder aan bod komen dan ooit tevoren. Na deze zomermercato bereikte de JPL een historisch dieptepunt, met slechts 41 procent van de spelers in onze vaderlandse competitie die de Belgische nationaliteit draagt. Hoe komt dat? Boeykens: 'Dat heeft veel, zo niet alles te maken met het minimumloon voor buitenlanders van buiten de EU. In België werd dat weliswaar jaarlijks geïndexeerd met twee procent tot ongeveer 80.000 euro per jaar (sinds 2003, nvdr), maar in Nederland is dat om en bij de 400.000 euro per jaar voor spelers vanaf 21 jaar. Door constructies met appartementen en tekengelden uit de berekeningsbasis voor de verplichte groepsverzekering te halen is het totale loonpakket zelfs gedaald en hoeven clubs de niet-EU-spelers nog minder te betalen dan vroeger.' Belgische profvoetballers zijn te duur, heet de verdediging van onze profclubs dan. Neem nu Charleroi, dat deze voorbereiding een manifest gebrek aan Belgen vaststelde in zijn kern, maar toch zochten de Carolo's deze zomer naar buitenlandse versterkingen. Mehdi Bayat, sportief manager van Charleroi: 'De voorbije jaren hebben we heel wat Belgen verkocht - denk aan Ndongala en Dewaest - en hebben we te weinig Belgisch ingekocht. Mijn fout, ik heb dat aspect wat verwaarloosd en ga dat zeker rechtzetten. Maar we moeten ons ook niet blindstaren op dat aantal Belgen in de kern. Het gaat toch om de kwaliteit en het niveau van onze eerste klasse? Wij zijn zeer aanwezig op de Franse spelersmarkt: die jongens brengen kwaliteit en ze zijn op financieel vlak minder veeleisend dan de meeste Belgische profs. Ik zie het probleem niet. Daarnaast zetten wij wel degelijk sterk in op onze jeugdopleiding, uiteraard willen wij daar ook profs uit halen of wat dacht je?' Om er fijntjes, en misschien niet eens onterecht, aan toe te voegen: 'Ik ga daar niet flauw over doen, in vergelijking met andere landen is België een competitie waar buitenlanders makkelijk aan de bak kunnen. Veel landen nemen tegenwoordig protectionistische maatregelen, maar moet dat? Neem Nederland, waar het minimumloon voor niet-EU-spelers hoger ligt en minder buitenlanders actief zijn: is het niveau daar dan zoveel beter?' Dat Belgen te duur zijn, is een drogreden, oordeelt Boeykens. 'Men vergelijkt appelen met peren. Een Afrikaanse speler die hier zijn eerste contract tekent, mag je niet vergelijken met een speler die hier al geruime tijd aan de slag is. Het eerste contract van Ndongala of Dewaest zal heus niet duurder geweest zijn dan dat van de gemiddelde Fransman die uit de lagere reeksen in Frankrijk werd weggeplukt. Buitenlanders, en zeker Afrikanen, zijn gewoon veel makkelijker uit te buiten. Ze laten zich makkelijk in de luren leggen bij onderhandelingen. Sommige clubs steken hun buitenlanders nog altijd met twee of drie in een appartement. Dikwijls een pand waarvan ze eigenaar zijn, maar waarvoor ze toch een veel te hoog bedrag inhouden van het loon.' Het is slechts een van de vele slinkse constructies en het illustreert ook perfect waarom weinig clubs staan te springen om het verplicht aantal Belgen weer op de agenda te zetten. Geconfronteerd met die bewering, reageert Mehdi Bayat pinnig: 'Dat zijn typische conneries van een vakbondsman.' 'Eigenlijk kan enkel de politiek dit dossier in handen nemen', zegt Boeykens. 'Het minimumloon voor niet-EU-spelers optrekken, zou de instroom van buitenlanders al grotendeels kunnen inperken... maar daarmee maken ze zich natuurlijk niet populair. Veel van die politici willen hun favoriete club niet in de problemen brengen.' Een andere oplossing kan zijn om het verplicht aantal Belgen op te trekken van zes naar bijvoorbeeld tien. 'Pas dan zal je effect zien', beweerde Boeykens enkele jaren geleden al, 'maar dan riskeer je in conflict te komen met de EU-wetgeving die vrij verkeer van werknemers stipuleert. Geen enkele competitie in Europa durft zo ver te gaan, want één rechtszaak en het hele systeem gaat onderuit. Bovendien zijn clubs geen vragende partij om deze vrijemarktpositie op te geven. Het verklaart waarom het aantal buitenlanders in onze competitie maar blijft stijgen en er geen haan naar kraait.' DOOR MATTHIAS STOCKMANS - FOTO BELGAIMAGE