Het is zover, alles is klaar - of toch bijna - om de zestien deelnemers welkom te heten op het tweejaarlijkse Afrikaanse voetbalfeest, de Afrika Cup. Nauwelijks twee maanden geleden stond de Afrikaanse voetbalmicrokosmos nochtans in vuur en vlam. Marokko, aangeduid als gastheer van de 30e Afrika Cup, besliste immers tegen alle verwachtingen in om de handdoek te gooien. Wegens de gezondheidscrisis, de enorme uitbreiding van het ebolavirus in West-Afrika, wilde Marokko het toernooi uitstellen. De Afrikaanse voetbalbond CAF (Confédération Africaine de Football) zag daar geen heil in.
...

Het is zover, alles is klaar - of toch bijna - om de zestien deelnemers welkom te heten op het tweejaarlijkse Afrikaanse voetbalfeest, de Afrika Cup. Nauwelijks twee maanden geleden stond de Afrikaanse voetbalmicrokosmos nochtans in vuur en vlam. Marokko, aangeduid als gastheer van de 30e Afrika Cup, besliste immers tegen alle verwachtingen in om de handdoek te gooien. Wegens de gezondheidscrisis, de enorme uitbreiding van het ebolavirus in West-Afrika, wilde Marokko het toernooi uitstellen. De Afrikaanse voetbalbond CAF (Confédération Africaine de Football) zag daar geen heil in. Marokko werd gediskwalificeerd en de CAF moest op zoek naar een nieuwe organisator. De 'redding' kwam uiteindelijk van het Equatoriaal-Guinea van president-dictator Teodoro Obiang. Tot grote opluchting van de CAF - de tv-inkomsten van de Afrika Cup zijn immers van vitaal belang voor de Afrikaanse voetbalbond. Net als in 2012 - toen in dubbelorganisatie met Gabon - fungeert Equatoriaal-Guinea, het enige Spaanssprekende land van het Afrikaanse continent, dus als gastheer van het toernooi. Toen ontdekte de voetbalwereld steden als Malabo, de hoofdstad op het eiland Bioko, en Bata, de grootste stad van het land. Nu zal het publiek ook Ebebiyin en Mongomo, de stad van president Obiang leren kennen. Beide steden beschikken over stadions met een behoorlijk kleine capaciteit - respectievelijk 5000 en 10.000 plaatsen - en met een minimum aan infrastructuur om 'de karavaan' van de Afrika Cup te ontvangen. Een miskende en vaak als een van de minst hartelijke landen van Afrika omschreven natie mag vanaf zaterdag alle Afrikaanse voetbalsterren welkom heten. Of toch bijna alle, want het Egypte van Chelseaspeler Mohamed Salah kon zich voor de derde keer op rij niet plaatsen voor de eindronde. Ook de Nigeriaanse Super Eagles, in 2013 in Zuid-Afrika winnaars van de vorige editie, ontbreken. Het team van Stephen Keshi, de legendarische gewezen centrale verdediger van Anderlecht, moest in zijn kwalificatiegroep zijn meerdere erkennen in Zuid-Afrika en het Congo Brazzaville van de Franse trainer Claude Le Roy. De meeste waarnemers zien Algerije als favoriet om op 8 februari de beker in de lucht te steken. Algerije brengt fris, aantrekkelijk en aanvallend voetbal en het verrast dan ook niet dat het op de FIFA-ranglijst het hoogst genoteerde Afrikaanse land is. El-Khedra ('De Groenen') plaatsten zich erg vlot voor de eindronde. De spelers bleken de trainerswissel - Vahid Halilhodzic maakte op de bank plaats voor de Fransman Christian Gourcuff (ex-Lorient) - bijzonder vlot te verteren. Alle ingrediënten zijn alvast aanwezig om te slagen: een feilloze organisatie zowel op als naast het terrein en de individuele voetbalkwaliteiten van mannen als Yacine Brahimi (FC Porto), Sofiane Feghouli (Valencia) of de uitstekende doelman Raïs Mbolhi, actief in de Amerikaanse profliga bij de Philadelphia Union. Algerije zal de overwinning wel niet cadeau krijgen, want in de eerste ronde schuilt meteen een gevaar. Het team van Gourcuff werd immers ondergebracht in de zogenaamde 'groep des doods' met ook nog Zuid-Afrika, Senegal en Ghana. Vooral dat laatste land aast op revanche na het ontgoochelende WK in Brazilië, waar de Black Stars uitgeschakeld werden in de eerste ronde. Met de controversiële maar ervaren Avram Grant, ex-Chelsea, als bondscoach maakt Ghana geen geheim van zijn ambities: het mikt resoluut op een vijfde zege in de Afrika Cup. De laatste overwinning dateert wel al van 1982. Kapitein en doelpuntenmachine Asamoah Gyan steekt in bloedvorm. De speler van Al-Ain in de Verenigde Arabische Emiraten werd onlangs bekroond als beste speler van het Aziatisch continent. Onder leiding van Ephraïm 'Shakes' Mashaba bereikt ook Zuid-Afrika weer stilaan een aanvaardbaar niveau. De bondscoach besliste weliswaar om Ajaxspeler Thulani Serero niet meer op de roepen, maar beschikt toch nog over een erg solide en verdedigend sterk elftal onder leiding van White CaptainDean Furman, spelend voor Doncaster Rovers in de League One, de Engelse derde afdeling. Ook het Senegal van de vermaarde Franse oud-voetballer Alain Giresse is een te duchten tegenstander, ook al zorgde Giresse voor een heuse polemiek door Demba Ba niet in zijn selectie op te nemen. De prestaties tijdens de kwalificatieronde laten nochtans verhopen dat ook Senegal aanspraak mag maken op een plaats in de knock-outfase, zijnde de kwartfinales waarvoor de nummers een en twee van elk van de vier groepen zich plaatsen. De kansen van gastland Equatoriaal-Guinea lijken eerder beperkt. Nzalang Nacional ('De Nationale Bliksem') bestaat uit een mix van Kameroeners, Ivorianen, Brazilianen en Colombianen met ook nog enkele 'echte' Equatoriaal-Guineeërs. Eind vorige maand werd de Spaanse bondscoach Andoni Goikoetxea ontslagen. Pas tien dagen voor de start van het toernooi stelde de bond met de Argentijn Esteban Becker een nieuwe sportieve baas aan. Becker was tot dan bondscoach van... de vrouwenploeg van Equatoriaal-Guinea. In 2012 slaagde Equatoriaal-Guinea erin de kwartfinales te bereiken. In een groep met Gabon, Congo Brazzaville en Burkina Faso, finalist in 2013 en nog steeds onder de hoede van Paul Put, zal de eerste ronde overleven een stuk moeilijker worden. Gabon, bijgenaamd Les Panthères ('De Panters') en een niet zo bevriend buurland van Equatoriaal-Guinea, zou weleens voor een aangename verrassing kunnen zorgen. Het team van bondscoach Jorge Costa, ex-Porto en ex-Standard, bleef ongeslagen tijdens de kwalificatieronde en beschikt over een stevige centrale as met Oostendedoelman Didier Ovono, centrale verdediger Ecuele Manga en de spitsen Pierre-Emerick Aubameyang, voetballend voor Borussia Dortmund, en MalickEvouna. Congo Brazzaville kan dan weer rekenen op een erg ervaren bondscoach. Claude Le Roy vestigt met zijn achtste deelname (één beker in 1988 met Kameroen) een nieuw record en slaagde erin Congo Brazzaville voor het eerst sinds 2000 weer in de Afrika Cup te loodsen. Uitkijken wordt het naar het talent van aanvaller Thievy Bifouma, spelend voor het Spaanse Almería, en naar Prince Oniangue, breker op het middenveld bij Reims. In Ebebiyin nemen Zambia, laureaat in 2012, Kaapverdië, dat in dezelfde kwalificatiegroep zat, Tunesië, winnaar in 2004, en de Democratische Republiek Congo, Afrika's beste in 1968 en 1974, het tegen elkaar op. Zambia zal ditmaal niet meer kunnen profiteren van het verrassingseffect zoals in 2012. De onbekende Honour Janza, samen met de Zuid-Afrikaan Mashaba en de Congolees Florent Ibenge een van de drie mannen die aan het hoofd staan van de nationale ploeg van hun eigen land, zal het bijzonder moeilijk krijgen om zijn team voor de kwartfinales te kwalificeren. Favoriet in deze groep is het Tunesië van bondscoach Georges Leekens. Die slaagde er al in 2004 in om Algerije te plaatsen voor het toernooi, maar op de eindronde was hij er zelf niet meer bij. Les Aigles de Carthage ('De Adelaars van Carthago') tellen in hun rangen enkele voetbaltalenten als Youssef Msakni, Yassine Chikhaoui en Fakhreddine Ben Youssef, die deze maand nog een contract ondertekende bij Metz. Realist Leekens wil echter vooral tactische discipline zien van zijn elftal in plaats van individuele fantasietjes. Van de tegenstanders waarschuwt hij vooral voor Kaapverdië. In 2013 bereikte dat land al de kwartfinale en nu plaatste het zich als allereerste voor de eindronde. Congo, dat aantreedt met het grootste aantal spelers uit de Belgische competitie onder wie revelatie Junior Kabananga van Cercle Brugge, plaatste zich als laatste voor de eindronde. Het sportieve roer is in handen van Florent Ibenge, een man met twee petten op. Ibenge is immers ook trainer van AS Vita Club uit Kinshasa, vorige herfst nog finalist bij de finale van de Afrikaanse Champions League. De man die ook nog enkele weken de trainer was van Nicolas Anelka bij het Chinese Shanghai Shenhua, maakte van Congo op amper zes maanden tijd een vlot draaiende en aanvallend ingestelde ploeg. In oktober werd bijvoorbeeld nog met 3-4 gewonnen in Ivoorkust. Groep D met wedstrijden in Malabo tot slot werd omgedoopt tot 'groep van de Franstaligen' met Mali, Guinee, Ivoorkust en Kameroen als deelnemers. Mali rekent nog altijd op veteraan en kapitein Seydou Keita van AS Roma, maar het kon niet echt overtuigen tijdens de kwalificaties. Ivoorkust beschikt met Hervé Renard dan weer over een coach die de Afrika Cup al eens won, maar na het afhaken van Didier Drogba worstelt het team met een soort identiteitscrisis. Ondanks het aanwezige talent van wereldvoetballers als Yaya Touré, Gervinho en Wilfried Bony was het WK geen succes en ook nu doet vooral het gebrek aan defensief evenwicht twijfels rijzen over eventuele finalekansen. Bij Kameroen maakte de Duitser Volker Finke na het rampzalige WK en het einde van het tijdperk-Samuel Eto'o tabula rasa met het verleden. Met een vernieuwde ploeg uitgebouwd rond kapitein Stéphane Mbia mogen 'De Ontembare Leeuwen' hoog mikken. Tijdens de kwalificatiewedstrijden maakte het trio Clinton Njie van Lyon, Vincent Aboubakar van Porto en in het bijzonder patronEric Maxim Choupo-Moting indruk. Dan blijft nog het bijzondere geval Guinee over. Het land dat door een Ebola-epidemie beheerst wordt, moest tijdens de kwalificaties voor zijn thuiswedstrijden uitwijken naar het buitenland. Ondanks alle tegenspoed en hindernissen wist de ploeg van de stille bondscoach Michel Dussuyer zich met vechtlust, maar ook met soms oogverblindend aanvalsspel tot op de eindronde te voetballen. Slotsom: de Afrika Cup 2015 kondigt zich opener en spannender aan dan ooit tevoren. DOOR SAMIR FARASHA - FOTO'S: BELGAIMAGEGabon zou weleens voor de verrassing kunnen zorgen. Leekens wil van Tunesië tactische discipline zien, geen individuele fantasietjes.