Als het mag, nemen we u eerst even mee naar 11 oktober 2008. Met 50.000 zijn ze, de leden van het Tartan Army (zoals de Schotse voetbalfans worden omschreven) in Hampden Park, de thuisbasis van de nationale ploeg. Ze zijn er massaal om hun team naar de zege tegen Noorwegen te schreeuwen. De inzet is een plaats op het WK 2010 in Zuid-Afrika, hoewel er op dat moment nog vijf kwalificatiewedstrijden gespeeld moeten worden.
...

Als het mag, nemen we u eerst even mee naar 11 oktober 2008. Met 50.000 zijn ze, de leden van het Tartan Army (zoals de Schotse voetbalfans worden omschreven) in Hampden Park, de thuisbasis van de nationale ploeg. Ze zijn er massaal om hun team naar de zege tegen Noorwegen te schreeuwen. De inzet is een plaats op het WK 2010 in Zuid-Afrika, hoewel er op dat moment nog vijf kwalificatiewedstrijden gespeeld moeten worden. Aan de rust is het nog 0-0, maar voor de fans volgt er tijdens de pauze een hoogtepunt. De BBC wil van dat moment gebruikmaken om voor haar programma Children in Need de legendarische Schotse WK-song uit 1982 We Have a Dream opnieuw op te nemen. Op het grote scherm in het stadion rolt de karaoke-versie van de tekst. Met 50.000 brullen ze de lijnen mee. Het gezang wordt opgenomen om later op single te worden uitgebracht. Na negentig minuten is dat de troost, want de wedstrijd eindigt op 0-0. Uiteindelijk zal Schotland pas derde worden in zijn groep, na het ongenaakbare Nederland en Noorwegen. Waarom dit ommetje? Om aan te geven dat het heus nog niet zo lang geleden is dat het Tartan Army nog een droom had en uit volle borst zijn liefde voor de nationale ploeg uitzong. Vier jaar later is van die trots nog amper iets over. In de kwalificaties van 2008 zat George Burley nog op de bank, eind 2009 werd hij vervangen door Craig Levein, op dat moment manager van Dundee United. Een keuze waarin velen zich konden vinden, de beste Schotse voetbaltrainers hebben werk in de Engelse Premier League of The Championship. Levein was van degenen die in Schotland achterbleven, een van de beteren. Zelf was Levein indertijd geen onaardige verdediger. International ook, aanwezig op het WK in 1990, zijn hele carrière nagenoeg gespeeld voor Heart of Midlothian. Wel vaak op de sukkel met (knie)blessures en geen doetje. Zo kreeg hij het ooit aan de stok met zijn ploegmaat Graeme Hogg bij een vriendschappelijke wedstrijd tegen Raith Rovers. Aanvoerder Levein deelde die dag Hogg een ferme mep uit en... brak diens neus. Twaalf wedstrijden schorsing was zijn straf. Dat waren nog eens kapiteins. "Geniet van dit warme welkom, er komen wellicht nog andere tijden." Zo begroette een moderator Levein bij het begin van zijn ambtsperiode als bondscoach tijdens zijn eerste publieke verschijning in die functie op een colloquium. Vriendelijk beantwoordde de man toen vragen van de enthousiaste fans. De moderator kreeg gelijk, vier jaar later is het vriendelijke sfeertje helemaal weg. Toen de televisiecamera's onlangs tijdens het duel tegen Macedonië de bondscoach close in beeld namen en zijn hoofd verscheen op het grote scherm in Hampden Park, jouwde het volk hem uit. Het overigens niet zo talrijk aanwezige volk. 'Slechts' 32.000 zitjes waren bezet, een laagterecord sedert de afscheidswedstrijd van Craig Brown tegen Letland in 2001. Dat Levein tijdens de avondmatch een zonnebril droeg, was voorwerp van veel spot. De arme man deed het nochtans op aanraden van zijn opticien, omdat te fel licht hem migraine bezorgt. Een gebrek aan resultaten zorgde voor de ommekeer qua sfeer. Sinds zijn aanstelling speelde Schotland onder Levein al tien kwalificatiewedstrijden (acht voor het EK, twee voor het WK). Levein won er daarvan slechts drie: één tegen Litouwen en twee tegen Liechtenstein. Toen onlangs een lid van de technische staf van Manchester City naar het duel tegen Macedonië ging kijken, vond hij de waarde van Schotland "die van een ploeg die ergens midden in de Engelse tweede klasse mee zou kunnen". Nochtans kunnen net als de Rode Duivels ook de Schotten spelers uit de Premier League opstellen. Zes tegen Servië (0-0), zeven tegen Macedonië (1-1). En als aanvoerder Darren Fletcher (Manchester United) na een levensbedreigende darmziekte weer op niveau komt, hebben ze zelfs een speler van wereldniveau in hun rangen. Maar Levein krijgt zijn mannen niet aan het voetballen. Eind mei kregen ze van de VS in een oefenmatch nog een vernederende 5-1 om de oren. En zowel Servië als Macedonië waren beter in het veldspel. Het Tartan Army was woest. De pers ook. Toen een leukerd na de twee gelijke spelen op Facebook een groep opstartte met als onderwerp ' Craig Levein for the sack' had die na tien uur al meer dan 10.000 likes... Verdedigend staat het nog wel, met in doel Allan McGregor (Besiktas) en in de verdediging Alan Hutton (Aston Villa), Andy Webster (Hearts), Christophe Berra (Wolves) en Paul Dixon (Huddersfield). Verdedigende middenvelder is Caldwell (Wigan). Mannen voor de oorlog. Het is aanvallend dat het stokt. De 4-1-4-1 levert nauwelijks kansen, laat staan goals op. En dus gingen pers en publiek de keuzes van de coach bekritiseren. De tactische keuze voor één spits - in het EK-kwalificatieduel tegen Tsjechië speelde Schotland zelfs zonder spits - maar ook de invulling van die positie. Daar speelt dat voor Schotten beruchte spitsenarme duel in Tsjechië, ruim twee jaar geleden, nog steeds een rol. Teleurgesteld dat hij die avond in de tribune moest plaatsnemen en dat hij vervolgens voor een vriendschappelijke interland tegen de Faeröer niet werd opgeroepen, stuurde Steven Fletcher een sms'je naar een lid van de technische staf. Dat ze begin 2011 voor de Nations Cup in Ierland (waar Schotland het tegen Noord-Ierland moest opnemen) op hem niet moesten rekenen. Levein noteerde dat en riep Fletcher niet meer op. Tegen Macedonië en Servië was Kenny Miller (32 en voetballend voor de Vancouver Whitecaps) zijn diepe man. Twee keer werd Miller, achteraf neergesabeld door de media, vervangen door Jordan Rhodes (22, en bij Blackburn Rovers in tweede klasse vlot scorend). Over die laatste blaast Levein warm en koud. Vóór de wedstrijd tegen Servië hemelde hij zijn spits nog op. Een goal is een goal, ook in tweede klasse, en Rhodes was een killer, die dankzij zijn brein sneller dacht dan de tegenstander. Erna vond Levein dat de media de "jonge" Rhodes te veel ophemelden en dat hij "niet klaar was voor internationaal voetbal". Fletcher rook zijn kans, gesteund door een dure overgang. Voor 15 miljoen euro verhuisde hij in augustus namelijk van de Wolverhampton Wanderers naar Sunderland, waar hij in zijn eerste twee wedstrijden prompt drie goals maakte. Dat bedrag maakt hem de duurste Schotse speler ooit. Toen een fan hem via Twitter vroeg of hij weer beschikbaar was, mocht Levein hem willen selecteren, zei hij: "Ja." Levein had er meteen een oplossing én een probleem bij. Zijn selectie trouw blijven, en misschien buitenvliegen als de twee uitwedstrijden slecht aflopen, of een dissident (afzeggen per sms, weer aanmelden via Twitter) in de armen sluiten... Het werd het laatste: Steven Fletcher zit in de selectie. Ook de herstelde Darren Fletcher is er na één jaar afwezigheid weer bij. Benieuwd of het zoden aan de dijk brengt... DOOR PETER T'KINT - BEELDEN: IMAGEGLOBEEen gebrek aan resultaten deed de sfeer rond de nationale ploeg omslaan.