Met de wedstrijd tussen Tsjechië en Nederland werd de grauwheid die het EK teisterde eindelijk doorbroken. Een hele week lang kabbelde dit toernooi op de golven van de middelmaat. De kilte en plichtmatigheid waarmee tal van vedetten hun wedstrijden afwerkten, was ontluisterend om zien. Er viel nauwelijks gloed en passie te ontwaren. Na een slopend seizoen bleek de vermoeidheid te groot om in de Portugese bakoven nog eens te kunnen vlammen. De financiële belangen van de clubs zijn zo groot dat de spelers worden uitgeperst als citroenen. Heel even deed het rotatiesysteem zijn intrede en leek de belasting te zullen verminderen, maar razendsnel werd die trend weer in de vuilnisbak gekieperd. Steeds nadrukkelijker trekt die te hoge belasting zich door in het soort van toernooien waar het voetbal in het begin uitblinkt door steriliteit. Dat Italië, dat het rau...

Met de wedstrijd tussen Tsjechië en Nederland werd de grauwheid die het EK teisterde eindelijk doorbroken. Een hele week lang kabbelde dit toernooi op de golven van de middelmaat. De kilte en plichtmatigheid waarmee tal van vedetten hun wedstrijden afwerkten, was ontluisterend om zien. Er viel nauwelijks gloed en passie te ontwaren. Na een slopend seizoen bleek de vermoeidheid te groot om in de Portugese bakoven nog eens te kunnen vlammen. De financiële belangen van de clubs zijn zo groot dat de spelers worden uitgeperst als citroenen. Heel even deed het rotatiesysteem zijn intrede en leek de belasting te zullen verminderen, maar razendsnel werd die trend weer in de vuilnisbak gekieperd. Steeds nadrukkelijker trekt die te hoge belasting zich door in het soort van toernooien waar het voetbal in het begin uitblinkt door steriliteit. Dat Italië, dat het rauwe realisme pleegt te koesteren als een relikwie, aanvankelijk nog de meest fraaie aanvalspatronen uittekende, was daarbij een vreemde paradox. Die gretigheid stak schril af tegen de apathie waarmee het Franse sterrenensemble over het veld slenterde. Veel in de voetbalsport heeft te maken met beleving en visie. Dat Pavel Nedved en Tsjechië na de memorabele overwinning tegen Nederland nu zo op de voorgrond treden, is geen toeval. Nedved, de perfecte symbiose tussen gezwoeg en genialiteit, staat model voor de pure prof. Alles moet bij hem wijken voor zijn carrière. Hij is in zijn land de exponent van een generatie uitstekende voetballers, die door bondscoach Karel Brückner in een herkenbaar concept werden gegoten. Twee jaar geleden, nadat het WK in een barragewedstrijd met België werd gemist, was defaitisme troef bij de Tsjechische ploeg en dacht een aantal spelers, waaronder Nedved, zelfs aan stoppen. Karel Brückner trok hen weer over de streep. Zijn grote verdienste is dat hij begon met de ontwikkeling van een stijl die door de jaren heen dezelfde bleef. Het was zijn uiteindelijk doel om die speelwijze te perfectioneren. Geen geschuif met spelers, geen tactische varianten, geen experimenten, Brückner viel steeds terug op dezelfde kern van twaalf, dertien internationals. Dat is opmerkelijk en het staat haaks op de aanpak van vele collega's. Herkenbaarheid was tijdens de eerste ronde ver te zoeken. Ook bij Nederland behoort de tijd van een vaste veldbezetting tot het verleden en stuurt de belaagde bondscoach Dick Advocaat geregeld bij. In de wedstrijd tegen Duitsland joeg hij een elftal het veld op dat nog nooit met mekaar had gespeeld. Tegen Tsjechië voerde hij een paar correcties door en zag hij zijn ploeg swingend beginnen. Vervolgens blunderde Advocaat gigantisch door de uitblinkende flankspeler Arjen Robben naar de kant te halen. In een spijkerhard interview op de Nederlandse televisie had de stotterende bondscoach vervolgens moeite om overeind te blijven. Geen trainer op dit EK is als een grotere klungelaar voorgesteld dan Dick Advocaat. Met de botte bijl gaan als analisten ingehuurde trainers en ex-voetballers op de ex-speler van Berchem in. Ook de kranten pakten uit met giftige commentaren. Het is vreemd hoe snel er conclusies worden getrokken, zonder de juiste context te schetsen. Dit Nederlands elftal wordt gewoon zwaar overschat. Ook tegen Tsjechië vielen de mankementen niet te overzien : de opbouw van achteruit is dramatisch, in het middenveld staan met Clarence Seedorf, Edgar Davids en Phillip Cocu wel vaardige voetballers, maar ze beschikken totaal niet over scorend vermogen. Het technisch repertorium van de ploeg bleef intact, maar zonder samenhang en de juiste complementen schiet je daar niet echt mee op. Nederland leeft nu tussen hoop en vrees en moet hopen dat Tsjechië tegen Duitsland zijn sportieve plicht doet. Het bolwerk van Rudi Völler is altijd een moeilijk te bekampen geheel. Met veel engagement, maar weinig creativiteit. Völler gaf na het 0-0-gelijkspel van zijn team tegen het stugge Letland haast onopvallend een sneer naar de jeugdopleiding in zijn land : hij merkte terloops op dat zijn spelers moeite hebben met een één-tegen-één-situatie. Maar dat geldt op het platform van het Europees voetbal voor wel meer spelers. Fraaie passeerbewegingen en zuiverheid in de acties zijn voorlopig niet echt het handelsmerk van dit EK. door Jacques SysHerkenbaarheid is het wapen van Tsjechië.