Vreemd hoe snel uitspraken gedurende een WK kunnen verbleken en vervagen. Tijdens de aanloop naar dit toernooi sprak Tomás Galásek, de buffer op het middenveld, over het vermogen van zijn ploeg om tactisch te variëren. Het grote voordeel van Tsjechië, zo vond de vorig seizoen voor Ajax en straks voor FC Nürnberg voetballende Galásek, is dat de spelers al sinds vier jaar weten wat er van hen wordt verlangd. Hij prees de aanpak van bondscoach Karel Brückner, die nooit afwijkt van zijn gedachten over voetbal en niet denkt in vaste systemen. Of het nu een 4-5-1 is, een 4-4-2 of zelfs een 4-1-1-4, het kan allemaal, het drukt het rendement niet. Tsjechië, zo benadrukte hij, heeft geen geheimen.
...

Vreemd hoe snel uitspraken gedurende een WK kunnen verbleken en vervagen. Tijdens de aanloop naar dit toernooi sprak Tomás Galásek, de buffer op het middenveld, over het vermogen van zijn ploeg om tactisch te variëren. Het grote voordeel van Tsjechië, zo vond de vorig seizoen voor Ajax en straks voor FC Nürnberg voetballende Galásek, is dat de spelers al sinds vier jaar weten wat er van hen wordt verlangd. Hij prees de aanpak van bondscoach Karel Brückner, die nooit afwijkt van zijn gedachten over voetbal en niet denkt in vaste systemen. Of het nu een 4-5-1 is, een 4-4-2 of zelfs een 4-1-1-4, het kan allemaal, het drukt het rendement niet. Tsjechië, zo benadrukte hij, heeft geen geheimen. Nu staat dezelfde Tomás Galásek twee dagen na de forse 3-0-zege tegen de Verenigde Staten in de turnzaal van een school in Westerburg, een dorpje in Rheinland-Pfalz waar de Tsjechen tijdens dit WK resideren. Hij kijkt beduusd en vraagt zich af hoe de ploeg de afwezigheid van de geblesseerde Jan Koller zal opvangen. Een kwetsuur van Milan Baros had de ploeg al verplicht van de uiteindelijk geprefereerde 4-4-2 naar een 4-5-1 over te schakelen. Dat liep uitstekend tegen de Verenigde Staten. Jan Koller bleek het ideale aanspeelpunt, de balvaste spits die de vijf middenvelders toeliet op te schuiven. En met één spits en een rijkelijk gestoffeerd middenveld werd het loopwerk op het middenveld beter gespreid. Dat ontlastte een aantal vedetten op hun retour. Nu kan er met Vratislav Lokvenc, die na een aantal jaren in de Bundesliga bij het Oostenrijkse Red Bull Salzburg belandde, weliswaar voor een identieke speler worden gekozen, maar aan de klasse van Koller kan hij niet tippen. Bovendien hoort ook Lokvenc bij een oudere, afscheidnemende generatie. Zo leefde Tsjechië dezer dagen in Westerburg tussen hoop en wanhoop. Soms flakkerde het optimisme op en zei David Rozehnal dat hij in de achtste finales liefst tegen Brazilië zou aantreden. Volgens de ex-verdediger van Club Brugge hadden die tegen Kroatië laten zien dat ze bijzonder kwetsbaar zijn. Maar dan was er weer de grote zorg om Jan Koller, de vrees dat de aanvaller tijdens dit toernooi niet meer zou kunnen aantreden. Die twijfel achtervolgde de Tsjechische nationale ploeg lang. Het is de grote verdienste van Karel Brückner dat hij met tact en psychologie de mentale sterkte verhoogde. In de omgang met spelers is de 66-jarige trainer een kraan. Daarnaast weet de gepassioneerde schaker zijn pionnen ook op het veld goed te plaatsen. Van Brückner is bekend dat hij in zijn beginjaren als trainer urenlang filosofeerde over tactische vondsten en dat hij die gedachten tot diep in de nacht uitwerkte. Hij heeft dan ook een onaantastbaar aura opgebouwd. Brückner wordt door zijn spelers op de handen gedragen en ook door de pers geadoreerd. Toen hij voor het WK met zijn manschappen voor een trainingskamp naar het Oostenrijkse Seefeld trok en het journaille in één week slechts één enkele training mocht zien, werd hem dat vergeven. In Tirol zette Brückner zijn manschappen op scherp en wakkerde vooral het vuur aan bij die spelers die voor hun laatste WK staan : Karel Poborsky (34), Pavel Nedved (33), Jan Koller (33), Tomás Galásek (33) en Vratislav Lokvenc (32). Karel Brückner heet een trainer te zijn die met één enkele ingreep een wedstrijd kan doen kantelen. Hij bracht de ploeg geduld in de opbouw en tactische discipline bij. Brückner heeft een gretige groep in handen die het scepticisme over de te hoge gemiddelde leeftijd van de ploeg wil wegvegen. Dat verlangen smeedt de banden. Brückner is te bescheiden om die inbreng in de verf te zetten. Na een van de trainingen op het veld van SSV Westerburg staat hij de pers rustig te woord. Het bereiken van de tweede ronde, zo zegt hij lachend, is het doel van de ploeg. Nadien wil hij het van wedstrijd tot wedstrijd bekijken. Voor diepgaande bespiegelingen moet je niet op een WK zijn. Maar Brückner voelt zich zo goed binnen zijn ensemble dat hij overweegt om na het WK toch door te gaan. "Nochtans", zegt een Tsjechische journalist, "heeft hij zijn vrouw plechtig moeten beloven om dan meer thuis te zijn." En eigenlijk, zo weet een andere insider, heeft Brückner ook niets meer te winnen : er moet begonnen worden met de opbouw van een nieuwe ploeg. Maar het talent, zo blijkt tijdens dit WK, is er. Sterker zelfs : in Duitsland krijgt de aflossing van de wacht concreet gestalte. Niet Pavel Nedved is de regisseur van de ploeg maar de lichtvoetige middenvelder Tomas Rosicky. "Als er gezegd wordt dat ons middenveld te weinig loopvermogen heeft, moet je dat nuanceren, want Rosicky rent voor vijf", zegt Nedved, die zelf nochtans ook als een loopwonder geldt. Nedved erkent de 25-jarige Rosicky als zijn opvolger en dat zegt veel over de sfeer binnen de Tsjechische ploeg. Ego's zijn er niet. Ook Petr Cech, de topdoelman zonder vedetteneigingen, praat Rosicky de hemel in. Tomas Rosicky oogt als een koorknaap tussen goed getrainde atleten. "Maar als je met hem op training in een duel gaat, dan voel je dat", zegt Cech. Het is alsof Rosicky tijdens het WK wraak wil nemen op Duitsland. Bij Borussia Dortmund voelde hij zich nooit aanvaard en kon slechts hoogst incidenteel zijn stempel drukken. Er werd hem een gebrek aan mentaliteit verweten. In Dortmund dachten ze aan een grap toen Arsenal zich voor Rosicky meldde. De middenvelder vergeleek zijn transfer naar de Londense topclub met het winnen van het grote lot. Hij voelt zich sindsdien bevrijd maar moet toegeven dat de periode bij Borussia Dortmund hem als voetballer completer maakte. Omdat hij ook bij balverlies mee functioneert. Tomas Rosicky wil zijn verhoogde status ook donderdag in de verf zetten, wanneer Tsjechië tegen Italië speelt. Met een ploeg die zelfs de legendarische Jozef Masopust, in 1962 Europees voetballer van het jaar, bestempelde als de beste die er ooit is geweest. Maar hij deed die uitspraak wel voor het toernooi. Toen Jan Koller in de spits stond. Met een mistroostige blik keek hij zaterdag in Keulen hoe Tsjechië met 0-2 door Ghana werd verslagen. Gespannen zal hij ook op de bank zitten als zijn land donderdag in Hamburg tegen Italië speelt. Een overwinning lijkt noodzakelijk om de achtste finales te bereiken. Een glimlach verscheen er de afgelopen dagen alleen op zijn lippen toen er een indrukwekkend bloemenboeket werd binnengebracht. Het was van Franz Beckenbauer. JACQUES SYS