In zijn carrière als voetballer speelde Sergio Brio drie keer in België : tegen Anderlecht, tegen Standard, en op de Heizel op die tragische 29e mei van het jaar 1985. Vlak na zijn komst naar België verbleef hij in Bergen, inmiddels heeft de trainer van RAEC Bergen zijn tenten opgeslagen in een Brussels hotel.
...

In zijn carrière als voetballer speelde Sergio Brio drie keer in België : tegen Anderlecht, tegen Standard, en op de Heizel op die tragische 29e mei van het jaar 1985. Vlak na zijn komst naar België verbleef hij in Bergen, inmiddels heeft de trainer van RAEC Bergen zijn tenten opgeslagen in een Brussels hotel. Of hij al naar het Heizelstadion teruggekeerd is ? Brio toont zich verrast. Nee dus. "Ik heb er wel aan gedacht toen ik de wegwijzers zag. En op een zaterdag was ik er in de buurt, maar ik heb het uiteindelijk niet gedaan. Toch denk ik dat ik er op een dag eens naartoe trek."Waarom niet met Sport/Voetbal Magazine ? Brio : "Dat is een goed idee. Bij mijn weten krijgt jullie blad daarmee een primeur. Ik geloof niet dat één Juventino uit die periode later nog het stadion heeft bezocht." De finale op de Heizel tussen Juventus en Liverpool staat als een zwarte dag in het collectieve geheugen gebrand. Die 29e mei van 1985 moest een voetbalfeest worden, maar het draaide uit op een nachtmerrie. Sergio Brio herinnert zich nog alles van de grootste tragedie uit het voetbal. Hij wijst meteen waar zich het beruchte blok Z bevond, toont aan de andere kant van het stadion de precieze plek waar de spelers van Juventus verzameld werden toen er een oproep tot kalmte aan het adres van de Turijnse supporters kwam, want die wilden zich op de fans van Liverpool storten. Zelfs de kleedkamers weet Brio nog perfect liggen. Toch : "Dit is niet meer het stadion van toen. Er is niets van overgebleven. Die 29e mei liepen we in de voormiddag in het stadion rond. Dat was een vreemd schouwspel. Het was oud en afgebladderd, het leek wel een bouwwerf. Overal zaten planken los. Nu staan we hier in een stadion dat in alle opzichten beantwoordt aan alle veiligheidsnormen. En toch krijg ik hier een vreemd gevoel. Het gevoel dat er zich een stuk van mezelf in dit stadion bevindt. Ik had dezelfde gewaarwording toen we daarnet in de kleedkamers waren, terwijl die er destijds geheel anders uitzagen."Een onaangepast stadion, supporters die door elkaar gemengd werden, dronken hooligans : het scenario van de tragedie is genoegzaam bekend. Een massa supporters probeerde te vluchten langs waar ze konden, om te ontsnappen aan stokslagen of, erger nog, steken met glasscherven. De ordekrachten, slecht voorbereid en onderbemand, openden de omheining tussen de tribunes en het speelveld om mensen een ontsnappingsroute te geven. De chaos was totaal. Het in dolheid ontstoken publiek in die zone gooide zich als een blinde stroom in die kleine ruimte. Balans : 39 doden, bijna allemaal Italianen. Brio : "We waren ons aan het opwarmen toen we die berg mensen zagen. Ze legden ons uit dat Engelse supporters van de onmacht van de ordekrachten hadden gebruikgemaakt om charges uit te voeren op de fans van Juventus. Om zich te beschermen dromden die samen tegen een muurtje. Dat muurtje begaf het, mensen werden in de leegte gestort. Persoonlijk was ik al helemaal op de wedstrijd gefixeerd, maar het was onmogelijk om zich geen rekenschap te geven van wat er gebeurd was. In de kleedkamer kwamen ze ons een verwarde uitleg geven over de gevechten in het publiek, maar niemand had het over doden. We hadden geen precieze perceptie van het drama. Op dat moment was dat ook niet mogelijk. Tientallen supporters kwamen onze richting uit. Sommigen blootsvoets, anderen geblesseerd, ze vroegen hulp. Ik zie nog zo voor mijn ogen de beelden van onze dokter - Francesco La Neve, hij is in 1987 overleden - en zijn assistenten, die aan de lopende band gewonde mensen verzorgden. "Toen de aftrap van de match werd uitgesteld, vroegen we ons uiteraard af wat er aan de hand was. Dan pas heeft men ons gezegd dat er één of twee doden waren, maar zeker geen 39. "Ondertussen was onze voorzitter, Giampiero Boniperti, naar een speciale vergadering met mensen van de Uefa geroepen. Dat overleg duurde zo'n half uur. Toen hij daarvan terugkeerde, heeft Boniperti gezegd : 'Jongens, we gaan spelen. De wedstrijd gaat door en ik reken op jullie om, zoals altijd, het beste van jezelf te geven en deze match te winnen.' Meer wilde de voorzitter niet kwijt. Toen hij naar die vergadering met de mensen van de Uefa vertrok, had hij bij herhaling gezegd dat hij niet wilde dat er die avond een voetbalwedstrijd zou zijn. Sommige spelers vroegen zich af waarom hij zo radicaal van mening was veranderd. Een bestuurslid heeft ons dan uitgelegd dat de Uefa Boniperti had bedreigd. Hij zou verantwoordelijk worden gesteld voor alle mogelijke gevolgen van het annuleren van de wedstrijd. Onze voorzitter kon niet ingaan tegen de openbare orde." Boniperti was hoe dan ook goed op de hoogte van de draagwijdte van het drama. Hij had de doden op een rij zien liggen, zoals in de oorlog. Hij was zelfs getroffen geweest toen hij bij die slachtoffers twee keer dezelfde naam las : een vader en zijn zoon. Ook de Zwitserse scheidsrechter Daina was over de toestand geïnformeerd. Hij begreep dat er beter gevoetbald zou worden om te vermijden dat de catastrofe een nog grotere omvang zou nemen. Brio : "Al die tijd moesten we wachten. Er was opschudding alom. Fans vertelden ons, helemaal buiten zichzelf, wat er was voorgevallen. Dan is men ons komen halen. De hele ploeg ging te voet tot aan de plaats waar de speaker van het stadion was. Er werd ons gevraagd de supporters toe te spreken om hen te kalmeren. Daar heeft Gaetano Scirea het woord genomen en aan de tifosi gevraagd hun plaats niet te verlaten en kalm te blijven. De match wordt gespeeld, maar we moeten de ordediensten de tijd geven om de evacuatie van het terrein te organiseren. Blijf kalm. Reageer niet op provocaties. Wij zullen voor jullie spelen. "Ik herinner me dat Edoardo Agnelli - de zoon van Giovanni Agnelli die in november 2000 op 46-jarige leeftijd om het leven kwam - toen heeft gevraagd : laat me met de ploeg spreken. Edoardo Agnelli had rechtstreeks weinig met Juventus te maken, maar zetelde wel in de raad van bestuur. Maar onmiddellijk onderbrak Giovanni Trapattoni, onze trainer, hem en zei : nee, dottore, als er iemand met de ploeg moet spreken, dan ben ik het. Omdat Edoardo Agnelli helemaal van streek was, stuurde Boniperti hem mee de kleedkamer in, met het bevel zich vooral niet te verroeren. Ondertussen was het effect van de opwarming natuurlijk helemaal uitgedoofd. En vooral, we begonnen honger te krijgen. Trapattoni liet appels brengen en verdeelde die onder de spelers." Na een tijd begonnen de spelers aan hun tweede opwarming. Brio : "De sfeer was irreëel, maar de match was echt. Stefan Tacconi had een paar geweldige reddingen in huis. Liverpool speelde met zeer veel engagement en wou revanche nemen voor de 2-0-nederlaag die het in januari in Turijn had opgelopen voor de supercup. Ik herinner me nog dat ik Ian Rush moest bewaken, later zou hij mijn ploegmaat worden. Hij speelde furieus, maar ik heb die avond zijn neus niet gebroken, wel Marco Tardelli." Juventus won de finale met 1-0 : een (onterechte) strafschop die door Michel Platini werd omgezet. Brio : "De Uefa heeft ons de beker in de kleedkamer uitgereikt. Slechts enkele spelers, onder wie Platini, zijn naar het veld teruggekeerd om de beker aan de supporters te tonen. De openbare orde had voorrang op alles en dat was maar normaal ook." Achteraf werd Michel Platini verweten dat hij na het omzetten van de strafschop had gejuicht - alsof er niets gebeurd was. Brio : "Je moet goed beseffen dat hij net de Europabeker voor landskampioenen had gewonnen. Het hoogste wat je als clubvoetballer kunt bereiken. Natuurlijk bewaar ik beduimelde herinneringen aan deze overwinning. Ik wens het niemand toe om op een en hetzelfde moment zulke tegenstrijdige gevoelens te moeten beleven. Zoveel vreugde en zoveel verdriet tegelijkertijd. Natuurlijk dachten wij aan die slachtoffers en aan hun families. Maar langs de andere kant kregen we die avond de beloning voor veel inspanningen. "En voorts herhaal ik een uitspraak, die ik destijds ook hoorde : als in het circus de trapezeartiest neerstort en sterft, komen de volgende seconde de clowns op de piste. Het klinkt wreed, maar het is de waarheid. Na de wedstrijd zijn we naar het hotel teruggekeerd en hebben daar gegeten. "Ik heb later verscheidene mensen ontmoet die me beschreven door welke hel ze die avond in het Heizelstadion zijn gegaan. Ik heb families van slachtoffers gezien. Dat heeft me ongelooflijk geraakt. Niet omdat het landgenoten zijn, want in zulke kwesties speelt de vlag van een land geen rol meer. Gelukkig heb ik in mijn leven nooit meer iets als het Heizeldrama meegemaakt."Alvorens het Heizelstadion te verlaten blijft Sergio Brio even stilstaan bij de plaat die het drama van 29 mei 1985 herdenkt. "Ik heb nooit begrepen waarom het vijftien jaar moest duren voor Liverpool voor het eerst hulde bracht aan de slachtoffers van het Heizeldrama door in de stad 39 kanonschoten te laten weerklinken. En slechts een jaar later werd er in de stad een gedenkplaat onthuld, opdat niemand het drama zou vergeten. Ook België had deze plaat wel wat vroeger kunnen aanbrengen, vind ik. "Van Italiaanse kant werd het zeer gewaardeerd dat de nationale ploeg in juni 2000 in het Koning Boudewijnstadion een bloemstuk neerlegde aan het beruchte Blok Z. Dat was een mooi gebaar en gelukkig was het Belgische publiek zijn reputatie van beschaafd volk waardig. "Sinds ik in België ben, heb ik al twee, drie wedstrijden bijgewoond waar er voor de aftrap een minuut stilte werd gehouden. Telkens kon je in die momenten een speld horen vallen. Dat heb ik enorm geapprecieerd. In Italië is dat ondenkbaar. Daar blijven de hooligans tijdens zo'n minuut stilte een hels lawaai maken en slingeren er precies dan de grofste scheldwoorden uit. "Die dag in juni 2000 heeft het Belgische publiek respect getoond. Het reageerde anders dan in 1990, ter gelegenheid van de Europese bekermatch van KV Mechelen en AC Milan op de Heizel. Toen een Italiaanse delegatie die dag bloemen aan de tribune wilde neerleggen, werd ze door het publiek uitgefloten. Dat begrijp ik niet. Waar is dat nu voor nodig ? Is het zo al niet erg genoeg ?"door Nicolas Ribaudo'Als in het circus de acrobaat aan de trapeze neerstort, komen meteen de clowns op de piste. Het is wreed, maar het is waar.'