Dat Michael Jordan, sinds jaar en dag heel terughoudend, zelf het initiatief nam om een standpunt in te nemen, was een verrassing in de States. De 53-jarige miljardair strijkt jaarlijks nog altijd om en bij de 100 miljoen euro op bij Nike, waardoor hij zich als boegbeeld van het Amerikaanse sportmerk ver van sociaal-politieke controverse wil houden. Want, zo klonk het in het verleden: 'Zelfs Republikeinen kopen basketbalschoenen.'
...

Dat Michael Jordan, sinds jaar en dag heel terughoudend, zelf het initiatief nam om een standpunt in te nemen, was een verrassing in de States. De 53-jarige miljardair strijkt jaarlijks nog altijd om en bij de 100 miljoen euro op bij Nike, waardoor hij zich als boegbeeld van het Amerikaanse sportmerk ver van sociaal-politieke controverse wil houden. Want, zo klonk het in het verleden: 'Zelfs Republikeinen kopen basketbalschoenen.' Maar Jordan kon na een lange lijst van dramatische gebeurtenissen, zo vertelde hij, niet langer zwijgen. Zonder evenwel kant te kiezen, want zijn donatie van 2 miljoen dollar (1,8 miljoen euro) wordt netjes verdeeld tussen een politieorganisatie en de National Association for the Advancement of Colored People, een van de oudste bewegingen die opkomt voor de burgerrechten van Afro-Amerikanen. 'Het wordt hoog tijd dat zwarte Amerikaanse sportsterren zich minder om hun bankrekening bekommeren en zich ook over dit delicate thema durven uit te spreken', reageerde professor Charles Ross, hoofd van de afdeling van Afro-Amerikaanse studies aan de universiteit van Mississippi. 'Ze moeten niet alleen een zwarte huidskleur hebben, ze moeten het ook in hun hoofd zijn.' Maar politieke standpunten innemen blijft een taboe in de grote Amerikaanse sportcompetities. Dat ondervonden de dames van de Minnesota Lynx begin juli, toen ze in zwarte shirts - met de slogan Black Lives Matter - op het veld verschenen. Hun protest kreeg navolging van New York Liberty, Indiana Fever en Phoenix Mercury, maar de Women's National Basketball Association (WNBA) reageerde scherp: 5000 dollar boete voor alle clubs, plus 500 dollar per speler. Er volgde een storm van protest, ook in politiekringen, waarna de uitspraak van Martin Luther King op Twitter duizenden keren werd herhaald: 'Ooit komt een tijd dat zwijgen verraad is.' Het aantal Afro-Amerikaanse coaches neemt toe, maar tot nader order blijft Michael Jordan de enige zwarte teameigenaar (van de Charlotte Hornets) in de Amerikaanse profbasketcompetitie. Uitgerekend in een regio, Noord-Carolina, waar politiek-sociale veranderingen niet meteen hoog op de agenda staan. Dat bleek onlangs bij de stemming van de beruchte toiletwet, waardoor transgenders verplicht worden om het toilet van hun oorspronkelijk geslacht te gebruiken. De NBA reageerde - uitzonderlijk - scherp en besliste het All-Star Game uit Charlotte weg te trekken. 'Zulke wetten zijn in strijd met de waarden - respect, gelijkheid en diversiteit - van de NBA', klonk het. Een stapje in de goede richting. DOOR JÜRGEN KALWA EN CHRIS TETAERT