De feiten

De officiële kwalificaties voor de Grote Prijs van België lopen naar hun einde. Er zijn nog acht minuten te gaan, als in de stand van Ferrari het bordje In wordt opgehouden naar de rijders van de Scuderia. Dat zijn Didier Pironi, de Fransman, en Gilles Villeneuve, een Canadees.

De Fransman is dan een zucht sneller dan zijn teamgenoot en zal voor hem starten. Villeneuve negeert het bord en gaat voor nog een laatste poging om zijn tijd te verbeteren. Even later slaat het noodlot toe.

In zijn snelle ronde moet Villeneuve een veel trager rijdende Jochen Mass voorbij. De Duitser ziet in zijn spiegels de Canadees naderen en wijkt uit naar rechts om hem door te laten. Net voordien heeft Villeneuve evenwel beslist om Mass ook langs rechts voorbij te vliegen. De botsing is onvermijdelijk.

Tegen een geschatte snelheid van boven de 200 km per uur raakt de ene auto de andere. De Ferrari van Villeneuve wordt in de lucht gekatapulteerd, vliegt tientallen meters ver, voor de wagen zich weer in de grond boort en gaat tollen. De rijder wordt met stoel en al vijftig meter van het wrak vandaan gevonden. Hij wordt nog overgebracht naar het ziekenhuis, waar ze hem om 21 uur dood verklaren.

De crash van Villeneuve, Belga Image
De crash van Villeneuve © Belga Image

Making-of

Dat de Belgische GP in Zolder wordt verreden en niet in Spa-Francorchamps heeft ook al met ongevallen te maken. Van 1925 tot de jaren zestig was Spa-Francorchamps dé Belgische plaats van afspraak voor snelle auto's. Er was toen nagenoeg elk jaar een GP.

Het veertien kilometer lange circuit is een uitdaging, maar ook niet superveilig. Als in de jaren zestig een reeks dodelijke ongevallen te betreuren zijn, weigeren een aantal rijders nog te starten. In 1969 en 1971 is er daarom geen GP van België. In 1972 verhuist die naar Nijvel, maar dat vindt men niks. Nijvel krijgt in 1974 nog een keer de organisatie, maar tot 1982 is Zolder nagenoeg altijd de plaats van afspraak.

Als Ferrari in 1982 twee weken na de Grote Prijs van Imola afzakt naar Zolder, is er veel interne spanning. Dat heeft te maken met het negeren van stalorders twee weken eerder. Villeneuve rijdt er in tweede positie, voor zijn teamgenoot Pironi, wanneer de motor van leider Arnoux (Renault) explodeert.

Imola is een snel circuit dat veel van de auto's vraagt en Ferrari wil in eigen land geen risico nemen en de zege niet verspelen met pech. Dus krijgen de twee rijders het signaal slow. Ze moeten vertragen en de race veilig uitrijden. Villeneuve houdt zich eraan en vermindert de snelheid. Het stelt Pironi in staat om de kloof met zijn ploegmaat dicht te rijden.

De tactiek/ethiek bepaalt dan dat er niet meer voorbij mag worden gestoken. Stalorders bepalen de uitslag. Villeneuve, zeer populair vanwege een agressieve rijstijl, maakt, wellicht door concentratieverlies een foutje en wordt ingehaald door zijn ploegmaat. Vlak voor het einde pakt hij, stilaan woester en woester, zijn eerste plaats terug. Race beslist, denkt iedereen, maar niet Pironi.

In een van de laatste bochten pakt hij zijn ploegmaat opnieuw. Die is achteraf in alle staten. Als de twee in Zolder aankomen, hebben ze nog steeds geen woord met elkaar gewisseld. Heeft dat, in combinatie met het feit dat Pironi tijdens de trainingen iets sneller was, Villeneuve aangezet tot het nemen van een fataal risico in zijn laatste rondje?

En daarna?

De wedstrijd wordt 's anderendaags gereden. Zonder Ferrari. John Watson wint, in een McLaren Ford. Drie maanden later is het annus horribilis voor Ferrari compleet. Op Hockenheim rijdt Pironi, autoritair leider in de stand van het WK, achteraan in op de wagen van Alain Prost. Zijn twee benen raken verbrijzeld en zijn carrière is voorbij.

Keke Rosberg verzamelt in de vijf resterende GP's net voldoende punten om de Fransman van de wereldtitel te houden. Pironi zal in 1987 ook verongelukken, niet in een auto maar in een powerboot tijdens een race voor de kust van Southampton.

In 1983 verhuist de GP van België naar Spa-Francorchamps waar het circuit vernieuwd is. Het is dan nog de bedoeling om Zolder en Spa te alterneren, maar in 1984 zien we toch de laatste GP van België in Limburg. Ferrari en Michele Alboreto winnen een emotioneel geladen wedstrijd. Later is er nog een paar keer sprake van een terugkeer van de Formule 1 naar Zolder, maar dat komt er om financiële redenen nooit van.

Gilles Villeneuve, GETTY
Gilles Villeneuve © GETTY
De officiële kwalificaties voor de Grote Prijs van België lopen naar hun einde. Er zijn nog acht minuten te gaan, als in de stand van Ferrari het bordje In wordt opgehouden naar de rijders van de Scuderia. Dat zijn Didier Pironi, de Fransman, en Gilles Villeneuve, een Canadees. De Fransman is dan een zucht sneller dan zijn teamgenoot en zal voor hem starten. Villeneuve negeert het bord en gaat voor nog een laatste poging om zijn tijd te verbeteren. Even later slaat het noodlot toe. In zijn snelle ronde moet Villeneuve een veel trager rijdende Jochen Mass voorbij. De Duitser ziet in zijn spiegels de Canadees naderen en wijkt uit naar rechts om hem door te laten. Net voordien heeft Villeneuve evenwel beslist om Mass ook langs rechts voorbij te vliegen. De botsing is onvermijdelijk. Tegen een geschatte snelheid van boven de 200 km per uur raakt de ene auto de andere. De Ferrari van Villeneuve wordt in de lucht gekatapulteerd, vliegt tientallen meters ver, voor de wagen zich weer in de grond boort en gaat tollen. De rijder wordt met stoel en al vijftig meter van het wrak vandaan gevonden. Hij wordt nog overgebracht naar het ziekenhuis, waar ze hem om 21 uur dood verklaren.Dat de Belgische GP in Zolder wordt verreden en niet in Spa-Francorchamps heeft ook al met ongevallen te maken. Van 1925 tot de jaren zestig was Spa-Francorchamps dé Belgische plaats van afspraak voor snelle auto's. Er was toen nagenoeg elk jaar een GP.Het veertien kilometer lange circuit is een uitdaging, maar ook niet superveilig. Als in de jaren zestig een reeks dodelijke ongevallen te betreuren zijn, weigeren een aantal rijders nog te starten. In 1969 en 1971 is er daarom geen GP van België. In 1972 verhuist die naar Nijvel, maar dat vindt men niks. Nijvel krijgt in 1974 nog een keer de organisatie, maar tot 1982 is Zolder nagenoeg altijd de plaats van afspraak.Als Ferrari in 1982 twee weken na de Grote Prijs van Imola afzakt naar Zolder, is er veel interne spanning. Dat heeft te maken met het negeren van stalorders twee weken eerder. Villeneuve rijdt er in tweede positie, voor zijn teamgenoot Pironi, wanneer de motor van leider Arnoux (Renault) explodeert. Imola is een snel circuit dat veel van de auto's vraagt en Ferrari wil in eigen land geen risico nemen en de zege niet verspelen met pech. Dus krijgen de twee rijders het signaal slow. Ze moeten vertragen en de race veilig uitrijden. Villeneuve houdt zich eraan en vermindert de snelheid. Het stelt Pironi in staat om de kloof met zijn ploegmaat dicht te rijden.De tactiek/ethiek bepaalt dan dat er niet meer voorbij mag worden gestoken. Stalorders bepalen de uitslag. Villeneuve, zeer populair vanwege een agressieve rijstijl, maakt, wellicht door concentratieverlies een foutje en wordt ingehaald door zijn ploegmaat. Vlak voor het einde pakt hij, stilaan woester en woester, zijn eerste plaats terug. Race beslist, denkt iedereen, maar niet Pironi. In een van de laatste bochten pakt hij zijn ploegmaat opnieuw. Die is achteraf in alle staten. Als de twee in Zolder aankomen, hebben ze nog steeds geen woord met elkaar gewisseld. Heeft dat, in combinatie met het feit dat Pironi tijdens de trainingen iets sneller was, Villeneuve aangezet tot het nemen van een fataal risico in zijn laatste rondje?De wedstrijd wordt 's anderendaags gereden. Zonder Ferrari. John Watson wint, in een McLaren Ford. Drie maanden later is het annus horribilis voor Ferrari compleet. Op Hockenheim rijdt Pironi, autoritair leider in de stand van het WK, achteraan in op de wagen van Alain Prost. Zijn twee benen raken verbrijzeld en zijn carrière is voorbij. Keke Rosberg verzamelt in de vijf resterende GP's net voldoende punten om de Fransman van de wereldtitel te houden. Pironi zal in 1987 ook verongelukken, niet in een auto maar in een powerboot tijdens een race voor de kust van Southampton.In 1983 verhuist de GP van België naar Spa-Francorchamps waar het circuit vernieuwd is. Het is dan nog de bedoeling om Zolder en Spa te alterneren, maar in 1984 zien we toch de laatste GP van België in Limburg. Ferrari en Michele Alboreto winnen een emotioneel geladen wedstrijd. Later is er nog een paar keer sprake van een terugkeer van de Formule 1 naar Zolder, maar dat komt er om financiële redenen nooit van.