Uitgerekend tegen het Frankrijk dat hem groot maakte, eindigde het Russisch verhaal van Eden Hazard, de aanvoerder van de Rode Duivels. Vijf dagen na een topprestatie tegen Brazilië vonden de Rode Duivels niet de sleutel om de Franse verdediging open te breken. Ook Eden Hazard niet. Hij wroette hard, werkte als geen ander, dribbelde Benjamin Pavard soms gek, pakte zelfs geel om een counter af te breken, maar het hielp allemaal niet. De Fransen verdedigden te sterk, ook op hem. En zo kwam zijn voorspelling voor het tornooi, dat België de finale zou halen, niet uit.

Offensief zijn we een van de beste teams. Defensief daarentegen...

Eden Hazard

Een week geleden spraken we met hem in de Moscow Country Club. Twee dagen na de zege tegen Japan had Hazard nog wat slaapkorrels uit de ogen te wrijven. En bovendien viel er heel wat te bespreken. Na de moeizame kwalficatie tegen Japan leefde in de groep het gevoel dat ze zouden verliezen van Brazilië, indien ze op dezelfde manier zouden spelen. Er werd toen van gedachten gewisseld, en later op de week zou er nog een praatsessie volgen van 45 minuten. Daar vertelde de coach hoe hij wilde spelen. Hazard, na de match vrijdag: 'Aanvankelijk begreep ik er niet veel van, maar mijn euro viel na een minuut of vijf. Alle krediet aan de coach. Ik speelde al goed met Lille en Chelsea, en kon dat ook hier. De wedstrijd tegen Brazilië was misschien mijn beste ooit.'

En dat allemaal 'dankzij' Adnan Januzaj en zijn goal tegen Engeland!

Eden Hazard: 'Dat hebben we hem ook gezegd. ( knipoog) Maar we nemen hem niks kwalijk. ( buigt naar de microfoon) Merci ,Adnan! Toen hij die goal maakte, was ik heel blij voor hem. Je lacht weleens, vooraf, dat je misschien beter in die andere helft van de tabel had gezeten, maar eens op het veld denken die mannen daar niet aan. En wie de ambitie heeft om ver te geraken, moet voorbij de grote landen. Dan is de verdienste ook groter. Al dat rekenen vooraf. Twee jaar geleden, tijdens het EK, zaten we in de beste tabelhelft en leek de weg naar de finale open. Maar toen werden we óók uitgeschakeld. In het voetbal komt er een moment waarop je niet meer mag rekenen. Op dit toernooi is bovendien gebleken dat elke ploeg de andere kan kloppen.'

Hebben jullie tijdens de wedstrijd tegen Japan ooit een moment gehad waarop jullie dachten: dit is de grootste ontgoocheling uit onze carrière aan het worden?

Hazard: 'Ik was op een bepaald moment vooral aan het denken dat we hetzelfde scenario aan het beleven waren als tijdens de wedstrijd tegen Wales. Niet alleen ik, denk ik, de supporters en met hen heel België wellicht. Ik was er altijd wel van overtuigd dat we hen zouden elimineren van zodra we zelf scoorden, maar die goal moet je wel maken. Ik trof de paal, en twee à drie minuten later scoorden zij opnieuw. Toen dacht ik: we gaan eraan, vandaag hebben we geen geluk. Maar dan maakt Jan dat doelpunt vanuit het niets. ( lacht) In het vliegtuig, op de weg terug, vroeg ik hem of het de bedoeling was. 'Neen', zei hij eerlijk. Maar zoiets hadden we nodig. En daarna is de wedstrijd gekanteld.'

Overschatten

Was de match tegen Brazilië de bekroning voor deze generatie?

Hazard: 'Vier jaar geleden konden we voor aanvang van de match tegen Argentinië misschien hetzelfde zeggen, alleen waren we toen veel jonger. Als ik eerlijk ben: deze generatie had nood aan een wedstrijd zoals die tegen Japan. Eentje waarin je afzag, flirtte met de uitschakeling en dacht: verdorie, we gaan zelfs niet eens in die kwartfinale geraken. Maar dan gingen we toch door. Vier jaar lang wonnen we ofwel in de kwalificaties van een ploeg met 5-0 of 6-0 omdat we veel sterker waren, ofwel verloren we van ploegen die zelf iets sterker waren dan wij. Misschien was de match tegen Frankrijk een paar jaar geleden een uitzondering, maar dat was een vriendschappelijke wedstrijd. We hebben tegen Japan getoond niet alleen kwaliteit te hebben, maar ook mentale weerbaarheid.'

Vroeger had ik nooit pijn in de benen na de match, nu durf ik om drie uur 's nachts een masseur te bellen om langs te komen.

Eden Hazard

Heb jij op zo'n moment de neiging om te zeggen: bon, nu is het aan mij? Dat verwachten we van aanvoerders, dat zijn de mannen die het verschil maken.

Hazard: 'Die neiging heb ik, ja. In het verleden ook al, onder meer in die wedstrijd tegen Wales. Alleen bestaat het gevaar dat je dan al de ballen gaat opeisen en op je eentje dingen gaat proberen te forceren. Dat is fout.'

Je zag dat ook bij Messi.

Hazard: 'Zijn geval is nog anders, vind ik. Argentinië heeft minder talent dan België op dit moment. Kevin heeft nog zijn pas, Romelu kan scoren. Je hebt bij de Rode Duivels meer spelers die het verschil kunnen maken. Ik ook, maar ik heb niet het gevoel dat het alleen op mijn rug terechtkomt wanneer België een beetje in de merde zit.'

Kapitein Eden Hazard: 'Als je voor een groep praat, moet het altijd positief zijn.', belgaimage
Kapitein Eden Hazard: 'Als je voor een groep praat, moet het altijd positief zijn.' © belgaimage

Andere spelers zeggen ons: we hebben Eden nog nooit zo sterk gezien.

Hazard: 'Dat komt omdat ik nu beslissend ben. En misschien ook wel door mijn leeftijd: 27. Het is mijn derde grote toernooi op rij. Het moest nu. Oké, over twee jaar ben ik op het EK nog steeds maar 29, maar als je alles altijd voor je uit schuift, is dat ook niet goed.

Heb je jezelf voor dit toernooi druk opgelegd?

Hazard: 'Dat heeft niks met druk te maken. Alles was aanwezig om hier ons mooiste WK te spelen. Mijn benen voelen nog aan alsof ik 20 ben. Echt waar. Tenzij na de wedstrijden. Dan denk ik: verdorie, je begint een pak matchen op je teller te hebben. Vroeger had ik nooit pijn in de benen na de match, nu durf ik om drie uur 's nachts een masseur te bellen om langs te komen. Omdat ze zeer doen.

'Dit móést ons WK worden. Nu was er geen 'binnen twee jaar' of 'binnen vier jaar' meer. We hadden de ploeg, ik was de aanvoerder, het nummer 10. Dat is toch altijd de man die de ploeg draagt. Luka Modric heeft 10, Neymar blijft Neymar en het belangrijkste gevaar van Brazilië. Cristiano Ronaldo lag er wel uit, maar hij droeg Portugal.'

Bewijst dat ook niet dat zelfs de beste speler ter wereld niks vermag als hij geen ploeg rond zich heeft?

Hazard: 'Alleen is het onmogelijk om een wedstrijd te winnen. Allez, misschien één wedstrijd wel, door een actie, maar nooit een toernooi. Voetbal is collectief. Het individu doet je wedstrijden winnen, het collectief wint trofeeën. Brazilië was vroeger offensief altijd sterk. Achterin wat minder, maar dat offensieve was zo goed dat ze wedstrijden wonnen. Nu zijn ze vooraan misschien iets minder sterk dan vroeger, maar achterin is het solide. Ik vind Engeland op zich ook geen buitengewoon sterk team, maar ze verdedigen allemaal wel zeer goed.'

Heeft Roberto Martínez tijdens dit toernooi bij de spelers punten gescoord?

Hazard: 'Een coach wordt altijd beoordeeld op het resultaat. Als we hadden verloren van Japan, was hij afgemaakt. Nu deed hij de juiste wissels en vond iedereen hem een genie. Maar misschien zeiden dezelfde mensen twintig minuten eerder wel dat hij er niks van kende. Hoelang zijn we nu samen? Twee, drie jaar? Hoeveel matchen bleven we ongeslagen? 24? Hoeveel keer heeft België dát al kunnen zeggen? De mentaliteit zit goed, maar misschien hebben we nu ook gewoon meer ervaring. Individueel zijn de spelers veel sterker, ze zitten in betere clubs, clubs die het gewoon zijn om te winnen. Je wordt 's morgens wakker en bij het ontbijt gaat het al over winnen. Vier jaar geleden waren wij een getalenteerde ploeg zonder ervaring, behalve Daniel Van Buyten.'

Terwijl ook toen de idee leefde bij de spelers: we gaan tot het einde...

Hazard: 'Ach, we beseften toen niks. Je mag nog zoveel talent hebben: een WK win je op ervaring. Want ooit komt er een moment dat het aankomt op een corner, een strafschop, een vrije trap... Je mag nog zoveel talent hebben: wie jong is, is dan wat gespannen.'

Je hebt deze generatie de voorbije tien jaar zien evolueren. Schatten we haar niet een beetje te hoog in?

Hazard: 'Juist. Maar tegelijk is dat ook Belgisch, non?'

Marouane Fellaini is reserve bij Manchester United, Thomas Meunier bij PSG, twee jongens spelen in China, Nacer Chadli zakte met West Brom... Met alle respect, geen enkele Rode Duivel haalde dit jaar de halve finale van de Champions League, tenzij Simon Mignolet, maar die zat op de bank.

Hazard: 'Voilà. Klopt helemaal.'

Kon je dan wel een WK winnen, zonder één basisspeler bij Real, Barça of een andere grote ploeg?

Hazard: 'In ons team zitten misschien drie à vier jongens die elk jaar een prijs winnen. Kijk dan naar de basis bij Frankrijk of Brazilië. Die jongens winnen élk jaar iets. Allemaal. Twee jaar geleden kon Yannick zich tonen in de finale van de Champions League, maar wie van ons kan dat zeggen? Zelfs ik niet. Misschien ben ik wel de beste speler van België, maar een finale van de Champions League speelde ik nooit. Een halve wel, tegen Atlético, die we verloren. Allez, het gaat dus nog, een halve is op zich ook niet slecht...' ( barst in lachen uit)

Fans

Kon dat gebrek aan ervaring met winnen gecompenseerd worden door de goeie mix van een groep die tien jaar samen is?

Hazard: 'Dat is ons voordeel, ja. Al een heel aantal jaren verandert de ploeg amper. Als er wat jongeren bij komen, vallen ze in een collectief dat voor 95 procent gerodeerd is. Dat is voor mij een van de uitzonderlijke kwaliteiten van deze groep. Hier zijn we met 23, maar ik heb het over een groep van een man of 35. En die samenhorigheid is er niet alleen op het veld, ook in de tribune. De ouders schieten goed op met elkaar, net als onze naasten. Vlaams-Waals, in het land zorgt dat altijd wel wat voor spanning, maar in deze groep niet. Dat is gegroeid onder Marc Wilmots. Hij heeft veel kritiek gekregen, maar dat is zijn verdienste! Dit is een echte Belgische ploeg.'

Vlaams-Waals, in het land zorgt dat altijd wel wat voor spanning, maar in deze groep niet. Dat is de verdienste van Wilmots.

Eden Hazard

Ook geen petits Belges, maar wereldveroveraars.

Hazard: 'Dat mag, een beetje ambitie tonen. Tenslotte zitten we bij de beste ploegen. En onze trainer is bovendien Spaans. Ken jij veel Spaanse coaches die verdedigend voetballen?'

Een verademing na een seizoen bij Chelsea, waar het niet altijd aanvallend was?

Hazard: ( eerst breed glimlachend, dan ernstig) 'Toch zijn er parallellen met Chelsea. Ik denk dat wij, Belgen, niet gemaakt zijn om de bal lang in de ploeg te houden. Wij zijn geen mensen van tikitaka. Onze kracht is: verdedigen en daarna aanvallen. Dat is ook de kracht van Chelsea. Die derde goal tegen Japan, dat is onze sterkte ten voeten uit. Goed laag staan, dicht bij elkaar, en dan razendsnel uitbreken.'

Kregen jullie tijdens het toernooi al wat mee van de gekte op het thuisfront?

Hazard: 'Mijn vader stuurt voortdurend filmpjes uit ons dorp. Uiteraard dus. Maar ik had de fans liever ook in het stadion gezien. Er zijn niet zoveel supporters naar Rusland gekomen. Dit gezegd zijnde: ik snap dat we maar een klein land zijn, dat het veel geld kost en dat het misschien moeilijk was, met alle vluchten. Maar ik denk ook, ondanks het enthousiasme, dat we wat minder gek zijn van voetbal dan in de grote landen. In Brazilië zijn er mensen die hiervoor vier jaar hebben gespaard. Of in Argentinië. Belgen blijven liever in eigen land feesten. Wij spelers hadden liever gezien dat ze hier met ons een feestje hadden gehouden. Jammer. Dat was het mooie aan Frankrijk, toen waren ze er wél. En in Brazilië ook.'

Eden Hazarrd: 'Dit was lang de gouden generatie, intussen is het stilaan de oude generatie.', belgaimage
Eden Hazarrd: 'Dit was lang de gouden generatie, intussen is het stilaan de oude generatie.' © belgaimage

Nu is het anders, maar hing er voor dit toernooi niet ook een klein beetje een negatief sfeertje? De stadions zaten ook niet vol voor de oefenwedstrijden.

Hazard: 'Het gaat vaak heel snel in de beide richtingen. Je mag niet vergelijken met vier jaar geleden. Toen waren de resultaten nog niet zo goed. En het EK heeft voor een kleine terugval gezorgd.'

Winnen is normaal geworden, ook dat speelt mee.

Hazard: 'Ja, zelfs voor ons. Ook wij vonden dat in de kwalificaties normaal. Ik denk dat we niet eens hebben gefeest toen we ons plaatsten voor Rusland. Ook na Japan hebben we niet gefeest. We waren blij, maar reden om te feesten was er niet.'

Opvolging

Heb je dit WK anders voorbereid?

Hazard: 'Sinds ik voetbal, heb ik nooit iets speciaal voorbereid. Zoals op school... ( lacht) Ik speel mijn wedstrijden op het moment zelf. Toen ik tijdens het seizoen geblesseerd raakte, dacht ik niet eens aan het WK. Ik dacht alleen: herstel goed, werk hard, denk aan je seizoen bij Chelsea en daarna zie je wel voor het WK. Ik heb het zelf niet bijgehouden, maar qua minuten ben ik met wat minder op de teller naar hier gekomen dan naar de voorbije toernooien. Het enige wat anders was, was dat het nu moest.'

Misschien is de opvolging minder sterk. Maak je je daar ongerust over?

Hazard: 'Ik vind die niet zo slecht. De match tegen Engeland gezien? Youri is hier de jongste en die speelde daar een super wedstrijd. Adnan is er, Thorgan...'

Is er achterin voldoende opvolging?

Hazard: ' Dedryck is al 29, ja. Misschien is de opvolging daar wat minder. Leander speelde in mijn ogen wel een super wedstrijd tegen Engeland, al is hij misschien eerder een middenvelder dan een verdediger. Ze gaan centrale verdedigers moeten vormen, denk ik. Als het moet, kan ik daar ook spelen. Alles in het belang van de ploeg. Als we geen corners weggeven, is mijn gebrek aan lengte zelfs geen probleem.' ( lacht)

Je mag nog zoveel talent hebben: een WK win je op ervaring.

Eden Hazard

Axel Witsel zei vorige week: in dit systeem moeten we af en toe compenseren, als Eden zijn verdedigende werk wat verwaarloost.

Hazard: ( droog) ' Axel is een leugenaar. Soms verdedig ik wél mee. Heeft hij dat echt gezegd? Dan zullen we eens moeten praten. ( lacht) N'Golo Kanté zegt bij Chelsea juist hetzelfde: 'Eden, alsjeblieft...' ( vouwt de handen) Maar ik heb ook nog jus nodig om aan te vallen, hé. Met Axel zat ik te praten over Frankrijk-Argentinië en Kylian Mbappé. Die bleek van alle veldspelers het minste aantal kilometers te hebben gelopen. Ik vond dat normaal: hij moet lopen in balbezit. Ik zei: 'Voilà , Axel, zie je? Ik moet nóg minder lopen op het veld, om het verschil te maken.' Hij antwoordde daarop: ja, maar...' ( lacht luid)

Mbappé heeft wel alles: snelheid, lengte, kracht, techniek... Is hij de compleetste nieuwe ster?

Hazard: 'Voor mij is dat de mengeling van Thierry Henry en Ronaldofenomeno. Die laatste was nog vooral kracht, Mbappé is fijner. En ik vergelijk heus niet met Henry omdat die bij ons in de staf zit. Ik meen dat. En nog maar 19... Sterk. Als voetballiefhebber kun je daar alleen maar van genieten.'

Jullie zijn vrienden.

Hazard: 'Vrienden is een groot woord, we spraken elkaar al wel een paar keer en soms bellen we. Ik ben zijn grote broer. ( lacht) Hij wil worden zoals ik, de beste in de geschiedenis... Ik hoop dat we elkaar niet te veel meer ontmoeten want le petit is verdorie sterk.'

Wat doet Henry bij jullie?

Hazard: 'Hij praat veel met ons . Thierry is bij ons om zijn ervaring in te brengen, maar toch ook vooral om het vak als trainer te leren, denk ik. Hij observeert, praat, vertelt zijn verhalen... ( glimlacht) Als Thierry Henry tegenover je staat, luister je wel, hoor. Hij heeft een WK gewonnen.'

Kapitein

Onze indruk is dat Romelu Lukaku op dit toernooi grote stappen heeft gezet.

Hazard: 'Klopt.'

Vincent praat veel, Romelu ook, Jan Vertonghen als het moet. Alleen de kapitein praat niet.

Hazard: 'Toch wel . Wat minder dan op het EK, omdat Vincent toen ontbrak. ( lacht) Soms denk ik: zeggen om iets te zeggen... neen, beter zwijgen dan. Tenslotte herhaal je in die speeches toch maar steeds hetzelfde. Allez, c'est important, come on les gars... Als je voor een groep praat, moet het altijd positief zijn. Soms zag ik dat ze een speech van mij verwachtten, maar zei ik: komaan, dat is nu niet nodig, het is vriendschappelijk. ( lacht) Wat een waardeloze kapitein! Voor mij zijn er in het voetbal twee soorten patrons. Die op het veld, zoals Messi, maar ik denk niet dat hij naast het veld veel zegt. Dat is eerder iets voor Mascherano. Dat zie je direct. Aanmoedigen, praten... Het hangt ervan af hoe je bent.'

Dat je het laatste jaar beslissender bent op het veld, heeft dat met meer vrijheid te maken?

Hazard: 'Neen, want die vrijheid heb ik altijd gehad. Vroeger ook, en ook bij mijn club. Zelfs onder José Mourinho. Ik denk dat het wat met geluk te maken heeft, als ik mijn statistieken zie. En misschien dat de jongens nu beter afwerken dan twee jaar geleden. Ook dat scheelt in je cijfers.'

Ben je ooit ongerust geweest over het niveau van het voetbal van de Rode Duivels?

Hazard: 'Neen. Het enige moment waarop ik vond dat het beter kon, was tegen Saudi-Arabië in maart. Zij verdienden die match te winnen. Toen dacht ik: mannen, we zijn wel België, hé! Maar anderzijds: we wonnen met 4-0, dus wie ben ik om daar iets van te zeggen?'

Het waren individuele prestaties die jullie erdoor sleurden.

Hazard: 'En wat is voetbal dan, denk je? Als Mbappé niet presteert, gaat Frankrijk er tegen Argentinië uit. Welke grote ploeg speelt nu nog het hele jaar door mooi voetbal? Frankrijk?'

Neen, want Didier Deschamps wordt er in zijn land voor bekritiseerd.

Hazard: 'Maar ze winnen! Het Brazilië is ook niet dat mooie Brazilië van weleer. De enige die nog tikitaka spelen, zijn de Spanjaarden en ze liggen er al lang uit. Ik vind dit een goed WK. De andere jaren was het altijd Duitsland in de finale of in de halve finale. En Spanje. Dit is wat anders. Ik heb Zweden gezien. Stevig.'

Triest voor Zlatan. Voor een keer is hij er niet bij. Nog maar eens het bewijs dat één individu het niet kan forceren!

Hazard: 'Voetbal is een collectieve sport. Anders zouden we één tegen één spelen. En heb je die ene man niet die het verschil maakt, dan kan het collectief dat. De Belgen hebben mij, maar als ik er niet sta, kunnen ze wel een bal aan een ander kwijt.'

Het verschil met andere toernooien is wel dat iedereen vol lof was over de Belgen. Jullie hebben eindelijk iets laten zien.

Hazard: 'Ja. Misschien was ons voetbal niet altijd even mooi, maar dat was omdat we offensief veel mogelijkheden hebben. Misschien zijn we offensief een van de beste teams. Defensief daarentegen...'

Was dat voor jullie vooraf van belang, een goed beeld achterlaten?

Hazard: 'Ja! Dit was lang de gouden generatie, intussen is het stilaan de oude generatie... ( lacht) Uiteraard vinden we het leuk als er over ons wordt gesproken, maar op het veld vergeet je dat. Wij zijn ook zo sterk in het hoofd dat we ons daar niet te veel zorgen om maken. Kritiek geeft de pers in een land toch altijd vooral op de eigen ploeg.'

Hoe wil jij zelf worden herinnerd?

Hazard: 'Als iemand die op het veld plezier probeerde te hebben. En te geven, aan de mensen. Eenmaal op het veld denk ik niet na, daar telt vreugde. Op mijn manier.'

Veel tijd met Thorgan

Twee broers op een WK, het blijft iets speciaals. Eden Hazard is samen met zijn broer Thorgan in Rusland. Dat is heel mooi, zegt hij: 'Het is de eerste keer in jaren dat we anderhalve maand samen zijn. We profiteren van dit moment. Misschien dat we straks zeggen, als we op vakantie zijn: wow, dat was toch wat, samen een WK! Hij speelt wat minder, maar is heel gelukkig. Thorgan is een ploegspeler. Op een WK ben je met 23, maar eigenlijk weet je dat er maar 14 à 15 zijn die geregeld spelen. Dat snapt hij.'

De naam Hazard

Is het lastig voor jou, zolang zonder je kinderen zijn?

Eden Hazard: 'Dat gaat wel. Ze waren er na Tunesië. Er is nu eenmaal om de twee jaar een toernooi en op mijn 35e is dit allemaal voorbij. Ze zullen dan wel al wat ouder zijn, maar dan heb ik wel wat meer tijd voor hen.'

Ze voetballen ook. Gaat het niet zwaar zijn, die achternaam dragen?

Hazard: 'Ze zijn zeven en vijf, maar nu al zeggen dat ze talent hebben, dat is nog veel te vroeg. Ik zie dat ze het graag doen. De naam is er, oui, ze zullen altijd vergelijken. Dat zal voor Cristiano Ronaldo ook zo zijn, of voor de zonen van Lionel Messi. Als ze willen voetballen, doe maar! Thorgan is het ook gewoon geraakt. Zijn broer is een van de beste spelers van de wereld, dus... ( lacht) Ergens denk ik dat hij daar ook wel blij mee is.'

Vind je van jezelf dat je dat bent?

Hazard: 'Ja. En ik heb geen moeite om dat te zeggen. Ik zeg niet dat ik de beste ben, maar wel een van de besten! Sinds twee à drie jaar. Ik was een zeer goeie speler bij Lille, een van de beste jongeren ter wereld, en nu een van de beteren. En het kan nog beter. In individuele statistieken. Maar statistieken zijn pas goed als je er wedstrijden mee kunt winnen. Als we met 4-3 verliezen en ik maak er drie, ben ik daar niks mee, met die goals.'

Uitgerekend tegen het Frankrijk dat hem groot maakte, eindigde het Russisch verhaal van Eden Hazard, de aanvoerder van de Rode Duivels. Vijf dagen na een topprestatie tegen Brazilië vonden de Rode Duivels niet de sleutel om de Franse verdediging open te breken. Ook Eden Hazard niet. Hij wroette hard, werkte als geen ander, dribbelde Benjamin Pavard soms gek, pakte zelfs geel om een counter af te breken, maar het hielp allemaal niet. De Fransen verdedigden te sterk, ook op hem. En zo kwam zijn voorspelling voor het tornooi, dat België de finale zou halen, niet uit. Een week geleden spraken we met hem in de Moscow Country Club. Twee dagen na de zege tegen Japan had Hazard nog wat slaapkorrels uit de ogen te wrijven. En bovendien viel er heel wat te bespreken. Na de moeizame kwalficatie tegen Japan leefde in de groep het gevoel dat ze zouden verliezen van Brazilië, indien ze op dezelfde manier zouden spelen. Er werd toen van gedachten gewisseld, en later op de week zou er nog een praatsessie volgen van 45 minuten. Daar vertelde de coach hoe hij wilde spelen. Hazard, na de match vrijdag: 'Aanvankelijk begreep ik er niet veel van, maar mijn euro viel na een minuut of vijf. Alle krediet aan de coach. Ik speelde al goed met Lille en Chelsea, en kon dat ook hier. De wedstrijd tegen Brazilië was misschien mijn beste ooit.' En dat allemaal 'dankzij' Adnan Januzaj en zijn goal tegen Engeland! Eden Hazard: 'Dat hebben we hem ook gezegd. ( knipoog) Maar we nemen hem niks kwalijk. ( buigt naar de microfoon) Merci ,Adnan! Toen hij die goal maakte, was ik heel blij voor hem. Je lacht weleens, vooraf, dat je misschien beter in die andere helft van de tabel had gezeten, maar eens op het veld denken die mannen daar niet aan. En wie de ambitie heeft om ver te geraken, moet voorbij de grote landen. Dan is de verdienste ook groter. Al dat rekenen vooraf. Twee jaar geleden, tijdens het EK, zaten we in de beste tabelhelft en leek de weg naar de finale open. Maar toen werden we óók uitgeschakeld. In het voetbal komt er een moment waarop je niet meer mag rekenen. Op dit toernooi is bovendien gebleken dat elke ploeg de andere kan kloppen.' Hebben jullie tijdens de wedstrijd tegen Japan ooit een moment gehad waarop jullie dachten: dit is de grootste ontgoocheling uit onze carrière aan het worden? Hazard: 'Ik was op een bepaald moment vooral aan het denken dat we hetzelfde scenario aan het beleven waren als tijdens de wedstrijd tegen Wales. Niet alleen ik, denk ik, de supporters en met hen heel België wellicht. Ik was er altijd wel van overtuigd dat we hen zouden elimineren van zodra we zelf scoorden, maar die goal moet je wel maken. Ik trof de paal, en twee à drie minuten later scoorden zij opnieuw. Toen dacht ik: we gaan eraan, vandaag hebben we geen geluk. Maar dan maakt Jan dat doelpunt vanuit het niets. ( lacht) In het vliegtuig, op de weg terug, vroeg ik hem of het de bedoeling was. 'Neen', zei hij eerlijk. Maar zoiets hadden we nodig. En daarna is de wedstrijd gekanteld.' Was de match tegen Brazilië de bekroning voor deze generatie? Hazard: 'Vier jaar geleden konden we voor aanvang van de match tegen Argentinië misschien hetzelfde zeggen, alleen waren we toen veel jonger. Als ik eerlijk ben: deze generatie had nood aan een wedstrijd zoals die tegen Japan. Eentje waarin je afzag, flirtte met de uitschakeling en dacht: verdorie, we gaan zelfs niet eens in die kwartfinale geraken. Maar dan gingen we toch door. Vier jaar lang wonnen we ofwel in de kwalificaties van een ploeg met 5-0 of 6-0 omdat we veel sterker waren, ofwel verloren we van ploegen die zelf iets sterker waren dan wij. Misschien was de match tegen Frankrijk een paar jaar geleden een uitzondering, maar dat was een vriendschappelijke wedstrijd. We hebben tegen Japan getoond niet alleen kwaliteit te hebben, maar ook mentale weerbaarheid.' Heb jij op zo'n moment de neiging om te zeggen: bon, nu is het aan mij? Dat verwachten we van aanvoerders, dat zijn de mannen die het verschil maken. Hazard: 'Die neiging heb ik, ja. In het verleden ook al, onder meer in die wedstrijd tegen Wales. Alleen bestaat het gevaar dat je dan al de ballen gaat opeisen en op je eentje dingen gaat proberen te forceren. Dat is fout.' Je zag dat ook bij Messi. Hazard: 'Zijn geval is nog anders, vind ik. Argentinië heeft minder talent dan België op dit moment. Kevin heeft nog zijn pas, Romelu kan scoren. Je hebt bij de Rode Duivels meer spelers die het verschil kunnen maken. Ik ook, maar ik heb niet het gevoel dat het alleen op mijn rug terechtkomt wanneer België een beetje in de merde zit.' Andere spelers zeggen ons: we hebben Eden nog nooit zo sterk gezien. Hazard: 'Dat komt omdat ik nu beslissend ben. En misschien ook wel door mijn leeftijd: 27. Het is mijn derde grote toernooi op rij. Het moest nu. Oké, over twee jaar ben ik op het EK nog steeds maar 29, maar als je alles altijd voor je uit schuift, is dat ook niet goed. Heb je jezelf voor dit toernooi druk opgelegd? Hazard: 'Dat heeft niks met druk te maken. Alles was aanwezig om hier ons mooiste WK te spelen. Mijn benen voelen nog aan alsof ik 20 ben. Echt waar. Tenzij na de wedstrijden. Dan denk ik: verdorie, je begint een pak matchen op je teller te hebben. Vroeger had ik nooit pijn in de benen na de match, nu durf ik om drie uur 's nachts een masseur te bellen om langs te komen. Omdat ze zeer doen. 'Dit móést ons WK worden. Nu was er geen 'binnen twee jaar' of 'binnen vier jaar' meer. We hadden de ploeg, ik was de aanvoerder, het nummer 10. Dat is toch altijd de man die de ploeg draagt. Luka Modric heeft 10, Neymar blijft Neymar en het belangrijkste gevaar van Brazilië. Cristiano Ronaldo lag er wel uit, maar hij droeg Portugal.' Bewijst dat ook niet dat zelfs de beste speler ter wereld niks vermag als hij geen ploeg rond zich heeft? Hazard: 'Alleen is het onmogelijk om een wedstrijd te winnen. Allez, misschien één wedstrijd wel, door een actie, maar nooit een toernooi. Voetbal is collectief. Het individu doet je wedstrijden winnen, het collectief wint trofeeën. Brazilië was vroeger offensief altijd sterk. Achterin wat minder, maar dat offensieve was zo goed dat ze wedstrijden wonnen. Nu zijn ze vooraan misschien iets minder sterk dan vroeger, maar achterin is het solide. Ik vind Engeland op zich ook geen buitengewoon sterk team, maar ze verdedigen allemaal wel zeer goed.' Heeft Roberto Martínez tijdens dit toernooi bij de spelers punten gescoord? Hazard: 'Een coach wordt altijd beoordeeld op het resultaat. Als we hadden verloren van Japan, was hij afgemaakt. Nu deed hij de juiste wissels en vond iedereen hem een genie. Maar misschien zeiden dezelfde mensen twintig minuten eerder wel dat hij er niks van kende. Hoelang zijn we nu samen? Twee, drie jaar? Hoeveel matchen bleven we ongeslagen? 24? Hoeveel keer heeft België dát al kunnen zeggen? De mentaliteit zit goed, maar misschien hebben we nu ook gewoon meer ervaring. Individueel zijn de spelers veel sterker, ze zitten in betere clubs, clubs die het gewoon zijn om te winnen. Je wordt 's morgens wakker en bij het ontbijt gaat het al over winnen. Vier jaar geleden waren wij een getalenteerde ploeg zonder ervaring, behalve Daniel Van Buyten.' Terwijl ook toen de idee leefde bij de spelers: we gaan tot het einde... Hazard: 'Ach, we beseften toen niks. Je mag nog zoveel talent hebben: een WK win je op ervaring. Want ooit komt er een moment dat het aankomt op een corner, een strafschop, een vrije trap... Je mag nog zoveel talent hebben: wie jong is, is dan wat gespannen.' Je hebt deze generatie de voorbije tien jaar zien evolueren. Schatten we haar niet een beetje te hoog in? Hazard: 'Juist. Maar tegelijk is dat ook Belgisch, non?' Marouane Fellaini is reserve bij Manchester United, Thomas Meunier bij PSG, twee jongens spelen in China, Nacer Chadli zakte met West Brom... Met alle respect, geen enkele Rode Duivel haalde dit jaar de halve finale van de Champions League, tenzij Simon Mignolet, maar die zat op de bank. Hazard: 'Voilà. Klopt helemaal.' Kon je dan wel een WK winnen, zonder één basisspeler bij Real, Barça of een andere grote ploeg? Hazard: 'In ons team zitten misschien drie à vier jongens die elk jaar een prijs winnen. Kijk dan naar de basis bij Frankrijk of Brazilië. Die jongens winnen élk jaar iets. Allemaal. Twee jaar geleden kon Yannick zich tonen in de finale van de Champions League, maar wie van ons kan dat zeggen? Zelfs ik niet. Misschien ben ik wel de beste speler van België, maar een finale van de Champions League speelde ik nooit. Een halve wel, tegen Atlético, die we verloren. Allez, het gaat dus nog, een halve is op zich ook niet slecht...' ( barst in lachen uit) Kon dat gebrek aan ervaring met winnen gecompenseerd worden door de goeie mix van een groep die tien jaar samen is? Hazard: 'Dat is ons voordeel, ja. Al een heel aantal jaren verandert de ploeg amper. Als er wat jongeren bij komen, vallen ze in een collectief dat voor 95 procent gerodeerd is. Dat is voor mij een van de uitzonderlijke kwaliteiten van deze groep. Hier zijn we met 23, maar ik heb het over een groep van een man of 35. En die samenhorigheid is er niet alleen op het veld, ook in de tribune. De ouders schieten goed op met elkaar, net als onze naasten. Vlaams-Waals, in het land zorgt dat altijd wel wat voor spanning, maar in deze groep niet. Dat is gegroeid onder Marc Wilmots. Hij heeft veel kritiek gekregen, maar dat is zijn verdienste! Dit is een echte Belgische ploeg.' Ook geen petits Belges, maar wereldveroveraars. Hazard: 'Dat mag, een beetje ambitie tonen. Tenslotte zitten we bij de beste ploegen. En onze trainer is bovendien Spaans. Ken jij veel Spaanse coaches die verdedigend voetballen?' Een verademing na een seizoen bij Chelsea, waar het niet altijd aanvallend was? Hazard: ( eerst breed glimlachend, dan ernstig) 'Toch zijn er parallellen met Chelsea. Ik denk dat wij, Belgen, niet gemaakt zijn om de bal lang in de ploeg te houden. Wij zijn geen mensen van tikitaka. Onze kracht is: verdedigen en daarna aanvallen. Dat is ook de kracht van Chelsea. Die derde goal tegen Japan, dat is onze sterkte ten voeten uit. Goed laag staan, dicht bij elkaar, en dan razendsnel uitbreken.' Kregen jullie tijdens het toernooi al wat mee van de gekte op het thuisfront? Hazard: 'Mijn vader stuurt voortdurend filmpjes uit ons dorp. Uiteraard dus. Maar ik had de fans liever ook in het stadion gezien. Er zijn niet zoveel supporters naar Rusland gekomen. Dit gezegd zijnde: ik snap dat we maar een klein land zijn, dat het veel geld kost en dat het misschien moeilijk was, met alle vluchten. Maar ik denk ook, ondanks het enthousiasme, dat we wat minder gek zijn van voetbal dan in de grote landen. In Brazilië zijn er mensen die hiervoor vier jaar hebben gespaard. Of in Argentinië. Belgen blijven liever in eigen land feesten. Wij spelers hadden liever gezien dat ze hier met ons een feestje hadden gehouden. Jammer. Dat was het mooie aan Frankrijk, toen waren ze er wél. En in Brazilië ook.' Nu is het anders, maar hing er voor dit toernooi niet ook een klein beetje een negatief sfeertje? De stadions zaten ook niet vol voor de oefenwedstrijden. Hazard: 'Het gaat vaak heel snel in de beide richtingen. Je mag niet vergelijken met vier jaar geleden. Toen waren de resultaten nog niet zo goed. En het EK heeft voor een kleine terugval gezorgd.' Winnen is normaal geworden, ook dat speelt mee. Hazard: 'Ja, zelfs voor ons. Ook wij vonden dat in de kwalificaties normaal. Ik denk dat we niet eens hebben gefeest toen we ons plaatsten voor Rusland. Ook na Japan hebben we niet gefeest. We waren blij, maar reden om te feesten was er niet.' Heb je dit WK anders voorbereid? Hazard: 'Sinds ik voetbal, heb ik nooit iets speciaal voorbereid. Zoals op school... ( lacht) Ik speel mijn wedstrijden op het moment zelf. Toen ik tijdens het seizoen geblesseerd raakte, dacht ik niet eens aan het WK. Ik dacht alleen: herstel goed, werk hard, denk aan je seizoen bij Chelsea en daarna zie je wel voor het WK. Ik heb het zelf niet bijgehouden, maar qua minuten ben ik met wat minder op de teller naar hier gekomen dan naar de voorbije toernooien. Het enige wat anders was, was dat het nu moest.' Misschien is de opvolging minder sterk. Maak je je daar ongerust over? Hazard: 'Ik vind die niet zo slecht. De match tegen Engeland gezien? Youri is hier de jongste en die speelde daar een super wedstrijd. Adnan is er, Thorgan...' Is er achterin voldoende opvolging? Hazard: ' Dedryck is al 29, ja. Misschien is de opvolging daar wat minder. Leander speelde in mijn ogen wel een super wedstrijd tegen Engeland, al is hij misschien eerder een middenvelder dan een verdediger. Ze gaan centrale verdedigers moeten vormen, denk ik. Als het moet, kan ik daar ook spelen. Alles in het belang van de ploeg. Als we geen corners weggeven, is mijn gebrek aan lengte zelfs geen probleem.' ( lacht) Axel Witsel zei vorige week: in dit systeem moeten we af en toe compenseren, als Eden zijn verdedigende werk wat verwaarloost. Hazard: ( droog) ' Axel is een leugenaar. Soms verdedig ik wél mee. Heeft hij dat echt gezegd? Dan zullen we eens moeten praten. ( lacht) N'Golo Kanté zegt bij Chelsea juist hetzelfde: 'Eden, alsjeblieft...' ( vouwt de handen) Maar ik heb ook nog jus nodig om aan te vallen, hé. Met Axel zat ik te praten over Frankrijk-Argentinië en Kylian Mbappé. Die bleek van alle veldspelers het minste aantal kilometers te hebben gelopen. Ik vond dat normaal: hij moet lopen in balbezit. Ik zei: 'Voilà , Axel, zie je? Ik moet nóg minder lopen op het veld, om het verschil te maken.' Hij antwoordde daarop: ja, maar...' ( lacht luid) Mbappé heeft wel alles: snelheid, lengte, kracht, techniek... Is hij de compleetste nieuwe ster? Hazard: 'Voor mij is dat de mengeling van Thierry Henry en Ronaldofenomeno. Die laatste was nog vooral kracht, Mbappé is fijner. En ik vergelijk heus niet met Henry omdat die bij ons in de staf zit. Ik meen dat. En nog maar 19... Sterk. Als voetballiefhebber kun je daar alleen maar van genieten.' Jullie zijn vrienden. Hazard: 'Vrienden is een groot woord, we spraken elkaar al wel een paar keer en soms bellen we. Ik ben zijn grote broer. ( lacht) Hij wil worden zoals ik, de beste in de geschiedenis... Ik hoop dat we elkaar niet te veel meer ontmoeten want le petit is verdorie sterk.' Wat doet Henry bij jullie? Hazard: 'Hij praat veel met ons . Thierry is bij ons om zijn ervaring in te brengen, maar toch ook vooral om het vak als trainer te leren, denk ik. Hij observeert, praat, vertelt zijn verhalen... ( glimlacht) Als Thierry Henry tegenover je staat, luister je wel, hoor. Hij heeft een WK gewonnen.' Onze indruk is dat Romelu Lukaku op dit toernooi grote stappen heeft gezet. Hazard: 'Klopt.' Vincent praat veel, Romelu ook, Jan Vertonghen als het moet. Alleen de kapitein praat niet. Hazard: 'Toch wel . Wat minder dan op het EK, omdat Vincent toen ontbrak. ( lacht) Soms denk ik: zeggen om iets te zeggen... neen, beter zwijgen dan. Tenslotte herhaal je in die speeches toch maar steeds hetzelfde. Allez, c'est important, come on les gars... Als je voor een groep praat, moet het altijd positief zijn. Soms zag ik dat ze een speech van mij verwachtten, maar zei ik: komaan, dat is nu niet nodig, het is vriendschappelijk. ( lacht) Wat een waardeloze kapitein! Voor mij zijn er in het voetbal twee soorten patrons. Die op het veld, zoals Messi, maar ik denk niet dat hij naast het veld veel zegt. Dat is eerder iets voor Mascherano. Dat zie je direct. Aanmoedigen, praten... Het hangt ervan af hoe je bent.' Dat je het laatste jaar beslissender bent op het veld, heeft dat met meer vrijheid te maken? Hazard: 'Neen, want die vrijheid heb ik altijd gehad. Vroeger ook, en ook bij mijn club. Zelfs onder José Mourinho. Ik denk dat het wat met geluk te maken heeft, als ik mijn statistieken zie. En misschien dat de jongens nu beter afwerken dan twee jaar geleden. Ook dat scheelt in je cijfers.' Ben je ooit ongerust geweest over het niveau van het voetbal van de Rode Duivels? Hazard: 'Neen. Het enige moment waarop ik vond dat het beter kon, was tegen Saudi-Arabië in maart. Zij verdienden die match te winnen. Toen dacht ik: mannen, we zijn wel België, hé! Maar anderzijds: we wonnen met 4-0, dus wie ben ik om daar iets van te zeggen?' Het waren individuele prestaties die jullie erdoor sleurden. Hazard: 'En wat is voetbal dan, denk je? Als Mbappé niet presteert, gaat Frankrijk er tegen Argentinië uit. Welke grote ploeg speelt nu nog het hele jaar door mooi voetbal? Frankrijk?' Neen, want Didier Deschamps wordt er in zijn land voor bekritiseerd. Hazard: 'Maar ze winnen! Het Brazilië is ook niet dat mooie Brazilië van weleer. De enige die nog tikitaka spelen, zijn de Spanjaarden en ze liggen er al lang uit. Ik vind dit een goed WK. De andere jaren was het altijd Duitsland in de finale of in de halve finale. En Spanje. Dit is wat anders. Ik heb Zweden gezien. Stevig.' Triest voor Zlatan. Voor een keer is hij er niet bij. Nog maar eens het bewijs dat één individu het niet kan forceren! Hazard: 'Voetbal is een collectieve sport. Anders zouden we één tegen één spelen. En heb je die ene man niet die het verschil maakt, dan kan het collectief dat. De Belgen hebben mij, maar als ik er niet sta, kunnen ze wel een bal aan een ander kwijt.' Het verschil met andere toernooien is wel dat iedereen vol lof was over de Belgen. Jullie hebben eindelijk iets laten zien. Hazard: 'Ja. Misschien was ons voetbal niet altijd even mooi, maar dat was omdat we offensief veel mogelijkheden hebben. Misschien zijn we offensief een van de beste teams. Defensief daarentegen...' Was dat voor jullie vooraf van belang, een goed beeld achterlaten? Hazard: 'Ja! Dit was lang de gouden generatie, intussen is het stilaan de oude generatie... ( lacht) Uiteraard vinden we het leuk als er over ons wordt gesproken, maar op het veld vergeet je dat. Wij zijn ook zo sterk in het hoofd dat we ons daar niet te veel zorgen om maken. Kritiek geeft de pers in een land toch altijd vooral op de eigen ploeg.' Hoe wil jij zelf worden herinnerd? Hazard: 'Als iemand die op het veld plezier probeerde te hebben. En te geven, aan de mensen. Eenmaal op het veld denk ik niet na, daar telt vreugde. Op mijn manier.'