Een halfuur. Meer had de piepjonge Eduardo Camavinga op 8 september jongstleden niet nodig om bij zijn debuut als Frans A-international zijn bondscoach, zijn teamgenoten en de hele natie te overtuigen van zijn immense talent. In de met 4-2 gewonnen wedstrijd tegen Kroatië viel hij na 63 minuten in en dat volstond om diepgang te brengen, gevat in te grijpen, ballen te recupereren en slim de ruimtes te vinden.
...

Een halfuur. Meer had de piepjonge Eduardo Camavinga op 8 september jongstleden niet nodig om bij zijn debuut als Frans A-international zijn bondscoach, zijn teamgenoten en de hele natie te overtuigen van zijn immense talent. In de met 4-2 gewonnen wedstrijd tegen Kroatië viel hij na 63 minuten in en dat volstond om diepgang te brengen, gevat in te grijpen, ballen te recupereren en slim de ruimtes te vinden. Bijna plaatste hij zelfs het orgelpunt met een welgemikte trap in de 75e minuut, maar de Kroatische doelman Dominik Livakovic weigerde aan dat feestje mee te werken. Een maand later werd hij in de 7-1-overwinning tegen Oekraïne met zijn 17 jaar en 11 maanden wel de op een na jongste doelpuntenmaker ooit voor Les Bleus. Alleen Maurice Gastiger was in 1914 jonger toen hij scoorde tegen Zwitersland: 17 jaar en 5 maanden. 'Bij zijn invalbeurt tegen Kroatië viel Camavinga voor mij vooral op door zijn intelligentie', meent Sylvain Ripoll, bondscoach van de Franse beloften, die slechts één wedstrijd kon rekenen op de middenvelder van Stade Rennes alvorens die promoveerde naar de grote jongens. 'Hij hield het eerst simpel om vervolgens stilaan maar zeker meer ballen op te eisen en voor aanvallende impulsen te zorgen.' Benoît Cauet, oud-middenvelder van onder meer Olympique Marseille, Nantes, PSG en Inter Milaan klinkt even lovend: 'Ondanks zijn jonge leeftijd toonde hij dat hij voldoende kwaliteiten heeft om een onbetwistbare basisspeler te zijn.' Zijn trainer bij Stade Rennes, Julien Stéphan, was niet verrast door het sterke debuut van Camavinga. 'Hij speelde zoals we hem kennen. Op die leeftijd al over zoveel maturiteit beschikken en zo zeker zijn aan de bal, is buitengewoon, maar het is helemaal Eduardo.' Maar wat maakt van Camavinga, die in mei 2019 in de wedstrijd tegen Monaco debuteerde op het hoogste niveau, dan zo'n uitzonderlijke voetballer?In de eerste plaats is er zijn fenomenale balrecuperatie. Na zijn geslaagde interlanddebuut tegen Kroatië gingen de beelden van zijn schot op doel de wereld rond, maar hij liet zich toch vooral opmerken door de manier waarop hij de bal aan de tegenstander ontfutselde. Zoals hij in die wedstrijd Mario Pasalic het leer afhandig maakte toen die hem probeerde te passeren bijvoorbeeld: ondanks zijn 1m82 bleef hij laag tegen de grond om zijn tegenstander als een basketbalspeler bij een verdedigende actie op te vangen en zo efficiënter in te grijpen. 'Hij oogt als een dier dat op de loer ligt voor zijn prooi', omschrijft Ripoll. 'Op die manier heeft hij een laag zwaartepunt en staat hij heel stevig op zijn benen.'Met gemiddeld vijf geslaagde balrecuperaties per wedstrijd hoort hij bij de top in de Ligue 1. Opvallend is dat hij meestal tussenbeide komt zonder een overtreding te begaan. Hij is heel elastisch, waarbij het soms lijkt alsof zijn been zich tussen dat van zijn tegenstander wringt. 'Die jongen functioneert met zijn bekken', preciseert Mathieu Le Scornet, assistent van Julien Stéphan en eerder aan de slag bij de jeugd van Stade Rennes, waar hij Camavinga op zijn elfde al onder zijn hoede nam. 'Daardoor past hij zich heel snel aan wanneer er weinig ruimte is of als hij onder druk komt te staan óf zelf druk moet zetten. Je brengt hem maar moeilijk aan het wankelen, want daarvoor zijn z'n benen te sterk.' Cauet vult aan: 'Hij leest het spel ook zeer goed. Dat maakt dat hij de bal vaak onderschept zonder zich op de grond te moeten gooien.' Doordat hij met een grote intensiteit pressing uitvoert, scoort hij ook in een andere statistiek hoog. Camavinga behoort in de Ligue 1 tot de middenvelders die het vaakst balverlies veroorzaken bij de tegenstander. Het is een van de elementen in zijn spel die getuigen van zijn grote spelinzicht. Die intelligentie zorgt er ook voor dat de in Angola geboren voetballer ook in de meest potige duels dikwijls de bovenhand neemt, ondanks zijn eerder beperkte gewicht (68 kg). 'Hij beseft dat hij zich volledig moet geven en een zo groot mogelijk oppervlakte moet bestrijken met zijn lichaam', weet Le Scornet. 'En als hij dan in duel gaat, is hij nooit bang.' Sylvain Ripoll vervolledigt: 'Het belangrijkste is het gewicht dat je durft in een actie te gooien. Hij is qua lichaamsbouw geen pure atleet, maar hij kan er hard tegenaan gaan op het juiste moment.' Tot daar het verdedigende aspect, het vuile werk zeg maar. Maar dat Camavinga interesse opwekt bij de absolute topclubs heeft ook te maken met zijn aanvallende kwaliteiten. Hij ruilt probleemloos zijn overall in voor een smoking. 'Met zijn balaanname, vaak met de buitenkant van zijn rechtervoet, draait hij meestal sierlijk weg van zijn tegenstander', vertelt Ripoll, 'om meteen offensief te denken.' Het lijkt ook alsof hij altijd zeeën van tijd heeft wanneer hij - met zijn hoofd omhoog - aan de bal is. Jocelyn Gourvennec, voormalig nummer 10 bij Rennes en tegenwoordig analist voor Canal + vindt dat hij 'door zijn goede voeten en balaanname een voorsprong heeft op anderen. Daardoor maakt hij bijna altijd de juiste keuzes. Dat is uitzonderlijk voor iemand van zijn leeftijd. Hij beschikt over een uitstekende pass, een haast perfecte balbehandeling, hij kan dribbelen. Bref, die jongen heeft alles. Hij is namelijk ook tactisch slim. Hij zou op elke positie kunnen spelen, ook al komen zijn kwaliteiten uiteraard centraal op het veld het best tot uiting.' Voor hij aan de bal komt, kijkt hij altijd vliegensvlug om zich heen. 'Een of twee passes vooraleer hij het leer krijgt toegespeeld, heeft hij al in de gaten wat er om hem heen gebeurt', merkt Ripoll op. 'Dan weet hij of hij vrij staat of net ingesloten en van welke kant hij belaagd wordt. Daarom zie je hem zelden een foute beslissing nemen.' Camavinga heeft vista, maar bovenal ook de technische bagage om uit te voeren wat hij in gedachten heeft. 87,6 procent van zijn passes (waarvan 77,1 procent de hoogste 30 meter van het speelterrein) zijn geslaagd. Bij zijn debuut voor de nationale ploeg haalde hij zelfs 100 procent op de helft van de tegenstander. Elk van zijn 9 passes kwam goed aan. 'Hij voetbalt telkens met veel naturel, zowel bij Stade Rennes als bij Les Bleus. Het ziet er allemaal heel ontspannen uit. 'Je zou verwachten dat een speler zich bij zijn debuut wat geforceerd gaat gedragen, maar bij hem was daar tegen Kroatië geen sprake van. Dat geeft aan dat hij ook mentaal sterk staat. Zijn passing, zowel kort als lang, is voortreffelijk, maar hij houdt het vooral simpel. Moet hij een gecontroleerde pass geven, dan gebeurt dat. Moet hij de bal in één keer doortikken, idem. En moet hij de bal 40 meter aan de voet houden alvorens die de juiste richting te geven, dan beschikt hij over de kwaliteiten om dat te doen.' Kortom, Camavinga voert uit wat de situatie verlangt. Gedisciplineerd in zijn verdedigende opdracht, is Camavinga ook de eerste om mee te denken en te handelen in de omschakeling. Wanneer hij zich vrijgemaakt heeft, zie je hem wijzen waar hij wil dat zijn oudere teamgenoten de bal spelen. 'Dat heet dan persoonlijkheid', aldus Mathieu Le Cornet. 'Hij heeft altijd al de bal gewild om er wat mee te doen in functie van de ploeg.'Ripoll vindt dan weer dat de jongeling van Stade Rennes 'het grote voordeel heeft dat hij nooit stilstaat. Als hij niet aangespeeld wordt, gaat hij niet staan wachten maar wel de ruimte opzoeken om, wanneer hij de bal wat later toch krijgt, onmiddellijk de actie op gang te brengen of voort te zetten. Hij vertrekt nooit vanaf nul en alles wat hij doet vooraleer hij de bal ontvangt, geeft hem extra tijd.' 'Hij houdt ervan om de bal aan te raken en die dan snel rond te laten gaan', observeert Cauet dan weer. 'Dat is een kwaliteit die je nodig hebt op het hoogste niveau.' Ook fysiek staat hij zijn mannetje. 'Hij is snel en kan blijven lopen', analyseert Gourvennec. Gemiddeld legt Camavinga een twaalftal kilometer af per wedstrijd, 'maar nog interessanter', doceert Le Scornet, 'is het aantal high intensity runs aan meer dan 25 km per uur. Wat dat betreft, hoort hij echt bij de grote motoren. Dat is een belangrijke eigenschap om druk te zetten, om voor een ritmeverandering te zorgen en om zich aanspeelbaar te maken.' Het systeem dat Julien Stéphan bij Stade Rennes hanteert sinds eind vorig seizoen, geeft Camavinga ook de vrijheid die hij nodig heeft om zich te onderscheiden. In een 4-3-3 neemt Steven Nzonzi heel wat defensief werk op zich, zodat zijn jonge collega op het middenveld zich meer aanvallend kan uitleven als een soort box-to-boxspeler. 'Het is een natuurlijke evolutie', verklaart assistent-trainer Le Scornet, 'want Eduardo heeft de capaciteiten om zo te voetballen.' Het opzet is dat hij dit seizoen ook zijn statistieken opkrikt, met name meer doelpunten maakt en meer assists geeft. In de vorige campagne bleef hij in 27 wedstrijden steken op één goal. Dit seizoen was hij meteen trefzeker op de tweede speeldag tegen Montpellier. Na een ren van 30 meter waarbij hij zijn elastische heupen gebruikte om tegenstanders op het verkeerde been te zetten, trapte hij de bal gekruist en onhoudbaar tegen de netten. 'Hij heeft techniek, kan schijnbewegingen uit zijn benen toveren en hij gebruikt zijn lichaam heel goed om in een kansrijke positie te geraken', ziet Luis Fernandez, oud-international en analist bij beIN Sports. De coach van de Franse beloften wijst op het complete arsenaal van Camavinga. Ripoll: 'Er zit erg weinig afval in zijn spel, technisch is hij een kraan, hij heeft alles meteen gezien, hij is snel en met gemillimeterde precieze passes kan hij de spitsen bedienen.' Dat hij ongrijpbaar is, bewijst het aantal fouten dat vorig seizoen op hem gemaakt werd: 59, slechts één middenvelder uit de Ligue 1 werd vaker foutief gestopt. Le Scornet beaamt wat de andere analisten zeggen als ze het hebben over de snelle benen van zijn poulain. 'In onze selectie zijn er weinigen rapper. Eduardo haalt gemakkelijk meer dan 30 km per uur. Op zijn nieuwe iets meer naar voor georiënteerde positie komt hij vaker voor doel. Dat is ook wat de coach beoogde met die tactische aanpassing.' Leergierig is Camavinga ook, onderstreept Le Scornet. 'Hij is ontegensprekelijk een zeer talentvolle voetballer, maar hij beseft dat hij nog veel kan en moet bijleren. Hij weet dat er veel concurrentie is bij ons en dat inzet een belangrijke troef is. Hij luistert naar de richtlijnen van zijn trainers en slaat de raad die we hem geven niet in de wind. Ziedaar jammer genoeg een verschil met veel van zijn generatiegenoten.' Jocelyn Gourvennec spreekt niet zozeer over de progressie die Camavinga nog kan maken, maar veeleer over bevestigen. 'Hij mag dat doen op het grootste Europese toneel, de Champions League. Op dat niveau zal hij minder tijd krijgen om zich te organiseren. Bovendien zullen de coaches van de tegenstanders in hun wedstrijdbespreking hameren op het belang van Camavinga voor Rennes. Misschien gaan ze wel individuele dekking toepassen. Voor mij staat het buiten kijf: die jongen zou nu al titularis kunnen zijn bij PSG.' Luis Fernandez besluit: 'Als ik hem een cijfer op 20 zou moeten geven, dan haalt hij voor mij 18. Gelukkig is zijn rechtervoet niet van hetzelfde niveau als zijn linker. Anders zouden we spreken van een voetballer van een andere planeet.' Door Thomas Goubin