Een groot experiment, dat moest het EK 2016 in Frankrijk worden. Voor het eerst in de geschiedenis van het Europese landentornooi mochten vierentwintig ploegen afreizen richting Frankrijk. Bovendien introduceerde de UEFA een nieuw systeem waardoor, naast de eerste twee in iedere groep, ook de vier beste derdes zich konden kwalificeren. Meer kans voor de kleinere voetballanden om meer te zijn dan enkel pelotonvulling. Of het een toverformule voor onvergetelijke EK-matchen zou zijn, was bij aanvang nog maar te bekijken.
...

Een groot experiment, dat moest het EK 2016 in Frankrijk worden. Voor het eerst in de geschiedenis van het Europese landentornooi mochten vierentwintig ploegen afreizen richting Frankrijk. Bovendien introduceerde de UEFA een nieuw systeem waardoor, naast de eerste twee in iedere groep, ook de vier beste derdes zich konden kwalificeren. Meer kans voor de kleinere voetballanden om meer te zijn dan enkel pelotonvulling. Of het een toverformule voor onvergetelijke EK-matchen zou zijn, was bij aanvang nog maar te bekijken. 'Het nieuwe systeem is een devaluatie van het EK', is voetbalcommentator Peter Van den Bempt na de kwartfinales duidelijk. 'Slechts acht teams moesten het tornooi na de groepsfase verlaten. Gevolg: te veel slappe wedstrijden, te weinig spektakel en te weinig ploegen die goed voetbal op de mat brengen. Niet onlogisch als er meerdere kleinere landen meedoen. Met een beperkte selectie trekken ze een muur op voor doel. En dat gaat ten koste van de kwaliteit.'Dat is ook onze man in Frankrijk Peter 'T Kint niet ontgaan. 'De critici die vooraf vreesden voor het spelniveau, hebben uiteindelijk gelijk gekregen. Omdat een ploeg die derde eindigt, veel kans heeft dat het zich kwalificeert, gaan ze meer rekenen. Ze proberen zo weinig mogelijk tegendoelpunten te slikken, want het doelsaldo speelt een belangrijke factor. Resultaat: gesloten matchen. Tot treurnis van de neutrale toeschouwer.'Voor de supporters van voetbaldwergen als IJsland, Ierland en Noord-Ierland zijn het daarentegen hoogdagen. Dankzij de nieuwe formule krijgen ze niet enkel de kans om hun nationale elf op een groot tornooi te zien spelen, ze konden ook doorstoten tot de knock-outfase. En dat vaak met betonvoetbal. 'Hoewel de kwaliteit van het tornooi te lijden had onder de kwantiteit, compenseerde het enthousiasme van de speler en vooral de supporters veel', zegt 'T Kint. 'Je mag dat niet onderschatten: voor de IJslanders of de Noord-Ieren is elke match een moment de gloire. Voor de uitstraling van het voetbal in die landen is deze formule van goudwaarde.'Toch bleven de vele onbeholpen passes en spelers met gelimiteerde kwaliteiten een doorn in het oog. 'Die zangkoren van de Noord-Ieren zijn leuk en brengen wel sfeer in het stadion, iets waar ik sympathie voor heb', zegt Van den Bempt. 'Maar het EK voetbal is geen eurovisiesongfestival. Goed zingen betekent niet automatisch goed voetbal, jammer genoeg. Ik zou onmiddellijk terug willen gaan naar het oude systeem met zestien ploegen. Het huidige spelniveau is onvoldoende.'Wim De Coninck, voetbalanalist bij VTM, ziet geen graten in het 24-ploegensysteem. 'Voor mij mogen er gerust zoveel landen deelnemen. Zo ontdek je nog eens nieuwe spelers. Of de kleinere voetballanden het algemene niveau omlaag trekken? Neen. Wel laten een aantal toppers het afweten. Een zwaar seizoen begint zijn tol te eisen. Ik zie veel krampen bij spelers, een teken dat ze stilaan aan het einde van hun latijn zijn. Het collectieve primeert dit EK. En die kleine ploegen zijn frisser en spelen met 100% inzet.'Portugal eindigde derde in groep F, na groepswinnaar Hongarije en IJsland. In de oude formule zouden ze twee weken geleden al op het vliegtuig terug naar huis hebben gezeten, maar donderdag spelen Ronaldo en co wel de halve finale tegen Wales. 'Dankzij het nieuwe systeem', grijnst Van den Bempt. 'Let op, Portugal heeft al goed gevoetbald. Ze spelen geen afbraakvoetbal zoals anderen, maar dat ze derde zijn geëindigd in hun groep had grotendeels te maken met pech.''Maar eigenlijk is dit een EK dat op twee snelheden gespeeld wordt', vindt de commentator. 'De tabelhelften zijn ongelijk verdeeld. In de ene helft is het iedere match een EK-finale. De landen die aan de linkerkant van de tabel zaten, zouden het nooit tot de kwartfinale hebben geschopt als ze aan de rechterkant zouden zitten.'De kans dat de UEFA teruggrijpt naar het oude systeem is klein, maar hierdoor leggen ze op organiserend vlak een hypotheek op de toekomst van het EK, denkt 'T Kint. 'Nu zijn er 51 wedstrijden op het EK. Daarvoor heb je veel accommodatie en stadions nodig. Een probleem voor kleinere landen. Enkel grote voetballanden als Duitsland, Spanje of Frankrijk gaan dan nog maar een groot voetbaltornooi kunnen organiseren.'Jeffrey Fierens