Door Marco Timmer (VI)
...

Door Marco Timmer (VI)Mark van Bommel geniet. Op zijn eerste werkdag in Wolfsburg staat de trainer op het veld tussen zijn spelers. Hij doceert. Dat is wat hij het liefste doet. Druk gesticulerend, het is zoals we hem kennen. De rest van de staf staat langs de lijn. Dat het regent en het met veertien graden herfstachtig is, deert de Limburger niet. Anderhalf jaar na zijn ontslag bij PSV is Van Bommel weer voetbaltrainer. Het veld is verdeeld in vakken en overal liggen hoedjes en pionnen. ' Ja, genau, so ja, bleib in der Mitte, schneller, schneller, so jaaa!' Uiteraard is Van Bommel verbaal zeer aanwezig. In het partijspel staan druk zetten en onder die druk uit voetballen centraal. De spelers worden opgezweept. Ze moeten flink aan de bak. Ze vinden het fantastisch om te werken met de voormalige topvoetballer van PSV, Barcelona, Bayern München en AC Milan. Als Van Bommel het spel stillegt en uitlegt hoe hij het wil hebben, luisteren de spelers aandachtig. Ze volgen de bevelen vervolgens gretig op. De coach vindt het prachtig. Dit is wat Van Bommel het mooist vindt, zijn spelers meenemen in zijn denkwijze en zijn voetbalfilosofie op het veld trainbaar maken. Als het lukt, krijgen de supporters van Die Wölfe dit seizoen agressief aanvallend en aantrekkelijk voetbal te zien. Dat maakt een zeer ontspannen en relaxte Van Bommel ons duidelijk wanneer we hem uitgebreid spreken. Je hebt anderhalf jaar geen club getraind, waarom zei je wél ja tegen VfL Wolfsburg? Mark van Bommel: 'Ik heb best wel een groot risico genomen door een aantal clubs in verschillende landen af te zeggen. Voor hetzelfde geld kwam er niks. Maar bij die clubs ontbrak het goede gevoel. Na PSV wilde ik absoluut de juiste keuze maken en niet zomaar weer een club trainen. Dat ik bij Wolfsburg dat gevoel wél direct had, kwam door mijn gesprekken met technisch directeur Marcel Schäfer en algemeen directeur Jörg Schmadtke. Tegen mijn vrouw zei ik direct: dit kan iets moois worden. Bij Wolfsburg werken ze met een heel duidelijke visie die mij erg aanstaat. Alles is ten eerste zeer goed geregeld. Ik hou daar wel van, ben in dat opzicht ook wel een beetje een Duitser... ( lacht) Ik ben hier de juiste man op de juiste plaats, denk ik.' Welke doelen heb je meegekregen? Van Bommel: 'Wolfsburg wil elk jaar Europees voetbal spelen, het liefst in de Champions League. Daarnaast wil de club zich weer verbeteren. Ik wil dat de supporters uiteindelijk kunnen zeggen: 'Dit is het voetbal van Mark van Bommel.' Agressief, aanvallend en aantrekkelijk, volgens heel heldere ideeën. Ik krijg daar ook de tijd voor. Ze zijn in alles in ontwikkeling, geduld hoort daar ook bij.' Aan geduld zit bij een Bundesligaclub ook een grens. Van Bommel: 'Ja, natuurlijk. Maar je moet wel een visie hebben als club en dat is de basis waarmee je gaat werken. Uiteraard moeten er resultaten komen, maar er wordt echt verder gekeken dan alleen naar de stand op de ranglijst. Als we tegen de degradatie gaan spelen, wordt het uiteindelijk ook hier een ander verhaal. Druk is er daarom altijd in de Bundesliga. Maar het zegt wel veel dat ze, nadat ik ben ontslagen en anderhalf jaar niets heb gedaan, nu toch bij mij zijn uitgekomen. Daar zit visie achter.' Wat heb je eigenlijk de laatste anderhalf jaar na je ontslag bij PSV gedaan? Van Bommel: 'Ontslag is natuurlijk nooit prettig en het heeft tijd nodig om alles een plekje te geven. Maar er zijn ook heel mooie dingen gebeurd in die anderhalf jaar en dan ben ik soms ook wel blij dat dit is gebeurd. Als je stopt als speler, val je in een zwart gat. Je weet echt niet wat je moet doen. Dan zeg je: 'Ik ga om tien uur hardlopen.' Maar dan komt er iemand binnen, voordat je het weet is het twaalf uur en zeg je: 'Ik doe het morgen wel.' De structuur is helemaal weg. Toen het als trainer bij PSV in één keer afgelopen was, voelde dat eerst ook even zo, maar al gauw kon ik dingen gaan doen die ik nog nooit had gedaan.' Wat bijvoorbeeld? Van Bommel: 'Nou, het was coronatijd... Ik ben gaan wielrennen, heb padel gespeeld met mijn kinderen, echt top, en ik ben begonnen met golfen. Ik ben als speler en trainer altijd alleen maar doorgegaan en nu kon ik doen wat ik wilde. Natuurlijk wel rekening houdend met thuis en Ibra ( de hond, nvdr) die uitgelaten moest worden.' Was het ook een mooie manier om je hoofd leeg te maken? Van Bommel: 'Ja, dat ging vrij snel. Als je golft, denk je ook nergens anders aan. Er was na mijn ontslag en tot corona heel veel om mij te doen, maar daar heb ik mezelf niet veel van aangetrokken. Vanwege corona waren we ook nog eens allemaal veel thuis. Door het tennis van mijn dochter, het voetbal van de jongens en mijn werk kwam dat nooit voor. We hebben in die eerste periode veel tijd samen doorgebracht. Ik was nu degene die boodschappen deed. Ik weet precies waar alles ligt, wat het kost en wat de bonusartikelen zijn. En als er in de winkel iets veranderde, kwamen ze naar me toe: Mark, de amandelmelk staat nu daar.' Je had genoeg afleiding. Van Bommel: 'Ik nam afstand van het voetbal, maar ook weer niet. Ik heb veel wedstrijden gekeken en met veel mensen in de voetballerij gesproken. Ik ben naar Bazel gevlogen, waar ik vijf uur met Ottmar Hitzfeld heb zitten praten. Ik heb met Jupp Heynckes, zijn assistent Peter Hermann, Willem van Hanegem, Ronald de Boer, Dick Advocaat, Bert ( van Marwijk, zijn schoonvader, nvdr) natuurlijk en vele anderen gesproken.'Waarom? Van Bommel: 'Gewoon omdat ik er nu tijd voor had. En om over voetbal te praten, over hoe zij dingen hebben gedaan en ervaren. Zaken rondom een club. Hoe het vroeger was en nu is. Destijds was er maar één assistent, één materiaalman en één fysio. Nu is er een grote staf. Hoe organiseer je dat? Hoe ga je met elkaar om? En de rol van de media? Maar ook over normale dingen buiten het voetbal. Hoe we hebben samengewerkt, hoe zij mij zagen en hoe ik hen heb ervaren. Dat was echt leuk en leerzaam.' Wat was het meest leerzaam? Van Bommel: 'Dat veel dingen die ik heb beleefd, zij ook hebben meegemaakt in hun carrière bij grote clubs. Het was voor hen heel herkenbaar. Je wordt altijd een keer ontslagen, er is altijd wel stress en eigenlijk is er rondom een team en een club altijd wel onrust. Ook als je daar zelf goed zit en wedstrijden wint. Daar moet je je ook niet door van de wijs laten brengen, maar altijd hetzelfde blijven doen. Wat zij mij vertelden, voelde als een bevestiging dat ik met de spelers goed heb gewerkt.' Als speler had je op het veld heel veel invloed op alles en iedereen. Als trainer kan dat niet altijd en moet je ook zaken loslaten. Is dat jouw valkuil geweest? Van Bommel: 'Neen, zo heb ik dat niet ervaren. Dat idee is ontstaan doordat een aantal mensen dat heeft geroepen. Ik bepaal echt niet hoe laat de dokter er moet zijn en welke behandeling hij moet geven. Maar ik stel wel vragen. En als je mij met argumenten kunt overtuigen waarom je iets doet, hoef ik ook geen vragen meer te stellen.' Verwijt je jezelf iets in de onrust die na het ontslag ontstond? Van Bommel: 'Nee. Je hebt mij nergens gehoord. Ik heb een ander telefoonnummer genomen en heb nergens gereageerd. Er is heel veel gezegd en geschreven. Waarbij vooral veel dingen werden aangenomen en heel veel werd gegist. Hoe oneerlijk het soms ook is, ik heb het te accepteren. Ik heb in de voetbalwereld nu eenmaal een naam waarover altijd zal worden gesproken. Of het nu goed of slecht is.' Dat is het lot van Mark van Bommel? Van Bommel: 'Ja, en dat verandert nooit. Het is bij mij altijd zwart of wit, grijs zit er niet tussen. Dat heb ik als speler ervaren en nu ook weer als trainer. Let maar op, straks bij de eerste wedstrijd. Dan is het niet de vraag wat Wolfsburg heeft gedaan, maar of Mark van Bommel heeft gewonnen of verloren.' Voel je bij Wolfsburg extra druk, omdat je na je ontslag bij PSV nu moet presteren als trainer? Van Bommel: 'Nee, die voel ik niet. Het is ook niet zo dat als het hier niet lukt, het dan afgelopen is voor mij. Als ik daar last van zou hebben, zou ik er niet eens aan moeten beginnen.' Heb je die druk in dat anderhalf jaar zonder voetbal het meest gemist? Van Bommel: 'Ja, die druk is doping voor mij. Het is het mooiste van het voetbal. Dat je weet dat er voortdurend een camera op je neus staat, dat je toch die bal wilt hebben, die goal wilt maken, de wedstrijd wilt winnen, je spelers beter maakt en het team laat voetballen zoals jij wilt. En dat iedere dag. Dat is zo mooi en dat heb ik zeker gemist.' Is het een valkuil dat je zo overtuigd bent van je eigen trainerskwaliteiten? Van Bommel: 'Neen, ik ben niet overtuigd, ik heb bij PSV de bevestiging gekregen. Ik maak heel veel eigen oefeningen om bepaalde dingen die ik op het veld wil zien, trainbaar te maken. Die zie je nergens anders en sommige worden nu nog in de jeugd van PSV gebruikt. Als mijn manier van voetballen goed wordt uitgevoerd, weet ik dat je die niet veel ziet. Bij PSV hadden we dat het eerste seizoen heel snel onder de knie.' Maar het trainerschap behelst meer dan tactiek en speelwijze. Je moet als manager ook lenig zijn. Een vleugje Guus Hiddink kan daarbij geen kwaad. Van Bommel: 'Dit is een leuke discussie. Het trainerschap omvat heel veel. Maar op het veld, oefeningen verzinnen, spelers overtuigen, je speelwijze implementeren, omgaan met spelers, de kleedkamer in de greep houden en weten hoe de spelers zich voelen op bepaalde momenten: dat kun je niet leren, dat heb je of dat heb je niet. Daarin ben ik van mezelf overtuigd. Al het andere, hoe je met je staf omgaat en met de mensen die bij een club werken, dat kun je leren.' Moet je dat leren? Van Bommel: 'Ik zeg niet dat het slecht was, wel dat ik mensen bij me had moeten hebben die me een hoop dingen uit handen hadden kunnen nemen. Niet dat het daarop verkeerd is gegaan, ik had met niemand echt ruzie, maar het is wel zo dat als ik vragen heb, ik ook antwoorden en argumenten wil. Daarom werk ik ook graag in Duitsland. Omdat ik weet dat alles top is geregeld en ik nergens op hoef te letten. Dat is mijn zwakke punt, dat is de realiteit. Dat wist ik bij PSV ook van tevoren, maar die persoon die ik daarvoor bij me wilde hebben, kreeg ik niet. Dat is geen verwijt, maar een constatering. Dat stukje Guus Hiddink of Leo Beenhakker waar jij het over hebt, daar heb ik nog mensen voor nodig. Maar gaandeweg ga ik dat leren, omdat het te leren ís. En de bevestiging daarvan heb ik gekregen in de gesprekken die ik heb gevoerd.' Word jij die toptrainer als je dat gaat beheersen? Van Bommel: 'Dat is wel de bedoeling. Ik denk dat ik zelf de voorwaarden kan scheppen om het te worden, al blijf je ook afhankelijk van de kwaliteiten van je spelers, van momenten in een wedstrijd en van bepaalde details.' Ga je nog spelers halen van PSV? Van Bommel:'Dat weet je nooit, alles moet passen. Je doelt natuurlijk op Mo Ihattaren. Voor hem heb ik een zwak. Mo is top. Als vijftienjarige heb ik hem bij de U19 gehaald en later bij het eerste. Mo is een topspeler die heel veel geld kan gaan opleveren. Maar dat ik bij Mino Raiola zit en hij ook, maakt één en één nog geen twee. We zullen zien.' Keer je ooit terug als trainer van PSV? Van Bommel: 'Waarom niet? Het kan alleen wel een tijd duren. In het voetbal kan alles en moet je nooit iets uitsluiten.'