Een wereldbeker, dat is een beetje zoals een reality-tv-programma. De acteurs leven opgesloten in hun bubbel, een wereld waarin elke emotie tien keer wordt uitvergroot en elke beslissing onverwachte gevolgen kan krijgen. Op drie dagen tijd ging Julen Lopetegui van de hemel naar de hel en weer terug. Een rollercoaster zoals in een pretpark, waar je maag in een knoop raakt wanneer je naar de top getakeld wordt vooraleer alles wordt losgelaten in een vrije val. Op dinsdag werd hij aangekondigd als de nieuwe coach van Real Madrid, de dag erop werd hij ontslagen bij La Roja en vervolgens werd hij in de Spaanse hoofdstad voorgesteld tijdens een persconferentie waarop - opmerkelijk voor het casa blanca - bijna niet werd gesproken over de meest gelauwerde club in de geschiedenis of de hachelijke opvolging van Zinédine Zidane, die vertrok na drie opeenvolgende keren winst van de Champions League.
...

Een wereldbeker, dat is een beetje zoals een reality-tv-programma. De acteurs leven opgesloten in hun bubbel, een wereld waarin elke emotie tien keer wordt uitvergroot en elke beslissing onverwachte gevolgen kan krijgen. Op drie dagen tijd ging Julen Lopetegui van de hemel naar de hel en weer terug. Een rollercoaster zoals in een pretpark, waar je maag in een knoop raakt wanneer je naar de top getakeld wordt vooraleer alles wordt losgelaten in een vrije val. Op dinsdag werd hij aangekondigd als de nieuwe coach van Real Madrid, de dag erop werd hij ontslagen bij La Roja en vervolgens werd hij in de Spaanse hoofdstad voorgesteld tijdens een persconferentie waarop - opmerkelijk voor het casa blanca - bijna niet werd gesproken over de meest gelauwerde club in de geschiedenis of de hachelijke opvolging van Zinédine Zidane, die vertrok na drie opeenvolgende keren winst van de Champions League. Lopetegui was hoogstwaarschijnlijk klaar om de vragen te beantwoorden. Misschien minder dan Guti, troetelkind van het witte huis en de andere kandidaat om Zizou op te volgen. Maar de man is al aan zijn derde handtekening toe in Bernabéu. De eerste gaat terug tot 1985, toen Julen zijn Baskenland verliet, waar hij geboren werd en waar zijn vader lokale beroemdheid verwierf in het optillen van stenen, een soort gewichtheffen met alle beschikbare middelen. Hij trekt naar het opleidingscentrum in Madrid. Vier jaar later krijgt hij aansluiting bij het mythische fanionteam van die tijd, La Quinta del Buitre van Emilio Butragueño, maar als reservedoelman mag hij slechts één keer het trainingspak uittrekken, namelijk in de lente van 1990, in een match zonder inzet maar met veel goals tegen Atlético (3-3). Na een spectaculaire ervaring met Logroñés in de kelder van de Spaanse eerste klasse trekt hij ook de handschoenen aan in Camp Nou, al beleeft hij zijn passage bij het dreamteam van Johan Cruijff vooral vanop de bank of de tribune. Met die ervaring bij de twee grote Spaanse clubs op zak begint Lopetegui zijn trainerscarrière daar waar hij voor het laatst zijn handschoenen aantrok: bij Rayo Vallecano, een bescheiden club met wat Zuid-Amerikaanse passie in de buitenwijken van Madrid. Die eerste ervaring draait op een mislukking uit en zijn toekomst lijkt bij de televisie te liggen. Tijdens het WK 2006 in Duitsland is hij analist voor La Sexta. Voor hem is het zijn tweede aanwezigheid op een WK, nadat hij in 1994 de Amerikaanse reservebanken warm hield als derde doelman van de Selección. Maar opnieuw lokt Madrid hem naar het voetbal. Onder het voorzitterschap van Ramón Calderón, in de overgangsperiode tussen de twee succesvolle era's van Florentino Pérez, wordt Lopetegui eerst verantwoordelijke voor de internationale scouting van Real. Daarna neemt hij de teugels in handen van Real Madrid Castilla, de B-ploeg van de club, tijdens het seizoen 2008/09. De terugkeer van de 'galactische' voorzitter en de herstructurering van het Madrileense organigram kosten hem zijn job. De coach gaat opnieuw over voetbal praten op tv, bij TVE, tot de Spaanse bond hem roept. Daar krijgt hij de hoofdrol in de postformatie van de grootste talenten. In de schaduw van de nationale successen van Xavi en Andrés Iniesta (EK 2008, WK 2010, EK 2012) werkt hij aan de opvolging. Bij de U19 en U21 voert hij De Gea, Carvajal, Thiago, Koke en anderen naar de top van Europa. Geïnspireerd door het dominante Barça van Pep Guardiola bevrijdt hij de getalenteerde Isco van het strakke positiespel en maakt hij van hem de beste belofte van Spanje. Het zijn reeds de eerste tekenen van een coach die, naar het beeld van Zidane, bepaalde radertjes van zijn team weet op te offeren ten voordele van het talent dat hij ter beschikking heeft. Lopetegui wordt een hype. Waarnemers zijn gefascineerd door deze man, die voor zijn spelers een barbecue organiseert waarop hij zelf het vlees bakt, alvorens hij hen naar de top van het continent voert. 'Zoals elke goeie leider bespeelt Julen verschillende registers, afhankelijk van de situatie en de speler. Hij kan soms autoritair zijn en dan weer mensen verenigen', vertelt Juan Carlos Alvarez aan El País. Alvarez is een gerenommeerde expert in leiderschapstechnieken en werd door de jaren heen een vriend van de Bask. De stijl en de resultaten van Lopetegui vallen ook Jorge Mendes op, de machtige Portugese makelaar. Hij neemt de trainer in zijn stal op en plaatst hem op de bank van FC Porto. De club van voorzitter Pinto da Costa is dan wat op de terugweg na haar laatste Europese titel, gewonnen dankzij de goals van Falcao en de schoten van Hulk en gedirigeerd door André Villas-Boas, en is zoekende. De keuze voor Lopetegui is een keuze voor een toekomst met balbezit, diametraal tegenovergesteld aan de manier waarop onder José Mourinho de prijzenkast gespijsd werd, met onder meer de Champions League in 2004. Trouw aan zijn ideeën legt Julen het voetbal van zijn ploeg in de voeten van de jonge en behendige Oliver Torres, geleend van Atlético. Dit prototype van de Spaanse middenvelder doet de bal leven en heeft die bal ook nodig om zelf te leven. De dribbels van Yacine Brahimi, de doelpunten van Jackson Martínez en de spieren van Casemiro vervolledigen de centrale as van de Draken, die de titel mislopen maar wel doordringen tot de kwartfinales van de Champions League. Daar worden ze brutaal gestuit door Bayern (6-1), ondanks een succes in de heenwedstrijd (3-1). Een jaar nadat hij erop aangedrongen heeft dat de club veel geld neertelt voor Adrián, smeekt Lopetegui om de handtekening van Gianelli Imbula. Beide spelers floppen en de lokale pers wijst er meteen op dat hun makelaar ene... Jorge Mendes is. Enkele dagen nadat hij de samenwerking met Lopetegui heeft beëindigd, neemt Pinto da Costa plaats voor de camera's van een van zijn tv-zenders en trekt hij van leer: 'Lopetegui heeft zich niet kunnen integreren in het Portugese voetbal. Hij wou maar niet begrijpen dat bepaalde zaken anders liepen dan hij gedacht had en hij bleef volharden in een werkwijze die niet werd opgepikt door de ploeg.' Het is altijd een moeilijke relatie tussen een coach die van voetbal houdt en een voorzitter die alles gewonnen heeft door te spotten met balbezit... 'Imbula is gekomen op zijn verzoek', zo zet Pinto da Costa zijn vernietigingsactie voort. 'Hij vertelde me dat het een Ferrari was. Nadien heb ik hem gevraagd of hij een Ferrari wilde om die in de garage te laten staan.' Waarmee hij wijst op de weinige speelminuten van de duurste speler in de geschiedenis van FC Porto. Enkele maanden na zijn ontslag in Portugal rekent Julen Lopetegui meer op zijn makelaar dan op zijn cv om ergens aan de bak te komen. De Bask volgt lessen Engels en begint aan de voorbereiding op het seizoen 2016/17 bij Wolverhampton, een club waar Mendes een voet tussen de deur heeft. Tot één aanbod alles verandert. 'Het was goed een tijdje bij de Wolves te zijn, maar wanneer het over de nationale ploeg gaat, verdwijnt al de rest naar de achtergrond', legt Lopetegui uit. Het is tot ieders verrassing dat Julen Lopetegui bondscoach van Spanje wordt, een betrekking die vacant was nadat de ideeën van Vicente del Bosque waren uitgeput. De nieuwe sterke man van het Spaanse voetbal zet al snel Isco in het hart van zijn systeem, ook al krijgt die weinig speeltijd van Zidane bij Real. Hij maakt een mix van de succesvolle anciens van de drie opeenvolgende toernooizeges (2008-2010-2012) en de nieuwe generatie van het Iberisch schiereiland, die dynamischer is en meer verticaal speelt. Koke, Isco en Saúl nemen het voortouw in een ploeg die aan haar serie overwinningen begint in het Koning Boudewijnstadion (0-2 tegen de Rode Duivels bij het debuut van Roberto Martínez) en die naar Rusland afreist zonder nederlaag in twintig duels, hoewel ze toch het pad kruiste van Italië, Duitsland, Engeland, Frankrijk en Argentinië. 'We gaan niet voor een revolutie zorgen, maar voor een evolutie', waarschuwde Lopetegui op het moment van zijn aanstelling. Bijna twee jaar later staan er acht spelers in zijn type-elftal die er al bij waren toen Spanje op het EK 2016 in Frankrijk in de achtste finales werd uitgeschakeld door Italië. Het resultaat van die nieuwe chemie, minder geobsedeerd door steriel balbezit, zal echter altijd in de voorwaardelijke wijs geschreven worden. Ontslagen bij de nationale ploeg wegens zijn onderhandelingen met Real wijdt Lopetegui zijn toekomst voortaan aan Madrileens succes. Florentino Pérez mikte op een profiel gelijkaardig aan dat van Zidane en op een coach die dezelfde makelaar heeft als Cristiano Ronaldo. De ideeën van Mauricio Pochettino waren contractueel verbonden met Tottenham, altijd een lastige club om zaken mee te doen. Het komende Real zal zijn naam dan ook niet verbinden aan een coach maar aan zijn spelers. Terwijl we spreken over het Liverpool van Jürgen Klopp of het Manchester City van Pep Guardiola, zal men het hoogstwaarschijnlijk hebben over het Real van Isco in plaats van het Real van Lopetegui.