Enkele jaren na de ophef rond het vermeend gokken op eigen matchen van profvoetballer Olivier Deschacht in 2016 werd verwacht dat profvoetballers hun attitude rond gokken zouden wijzigen. Onderzoek van Andres Vandewalle en prof. Wim Hardyns laat uitschijnen dat het fenomeen echter nog steeds deel uitmaakt van het Belgisch profvoetbal. Daarnaast valt ook op dat het merendeel van de profvoetballers het bondsreglement matig tot niet kennen en dat de profvoetballers uit 1B proportioneel meer gokken dan die uit 1A.

Schorsing na competitievervalsing

Artikel B1404, §1 van het bondsreglement stelt duidelijk: een profvoetballer die in België speelt mag niet gokken op zijn eigen matchen, op matchen uit dezelfde afdeling of op matchen waarbij de eigen club betrokken is. Wie deze wet overtreedt, mag zich aan een geldboete of zelfs een schorsing verwachten van de KBVB. De speler in kwestie kan ook ontslagen worden.

Daarnaast mag de Kansspelcommissie ook zelf een onderzoek in werking stellen, met een bijkomende sanctie. Dat ervaarde Deschacht in zijn vermeende gokzaak.

Illegale gokpraktijken die bovendien geleid hebben tot competitievervalsing worden bestraft met tenminste 1 jaar schorsing voor de speler. Daarnaast kunnen ook hoge geldboetes worden opgelegd, alsook kan de club geschrapt worden. Wie nadien nogmaals betrapt wordt, riskeert zelfs het einde van zijn carrière.

KBVB © belga

129 profvoetballers onder de loep

Naar aanleiding van de ophef die ontstond rond illegaal gokken in het Belgisch voetbal, werden profvoetballers uit 1A en 1B bevraagd. Zo probeerden de onderzoekers te achterhalen of strafbaar gokken wel degelijk nog een probleem vormt in het Belgisch profvoetbal.

Er werd onder meer gepeild naar hun kennis van bovenstaand reglement, en ook naar de frequentie van eventueel illegaal gokgedrag. De vragenlijsten werden afgenomen op het einde van het seizoen 2017-2018 en tijdens de voorbereiding op het seizoen 2018-2019.

In totaal namen 129 profvoetballers deel aan de enquête (39 uit 1A, 90 uit 1B), verspreid over 7 profclubs (2 uit 1A, 5 uit 1B). De gemiddelde leeftijd van de respondenten was 26 jaar en zo'n 54% bezat de Belgische nationaliteit (zie tabel 1).

Meer in 1B dan in 1A

De studie genereerde enkele opvallende resultaten. Op de vraag of de profvoetballers op de hoogte zijn over de specifieke gokregels van het bondsreglement die gaan over het afsluiten van voetbalweddenschappen, geeft 51,2% aan dat hun kennis hierover matig tot slecht te noemen is (zie tabel 2).

Met andere woorden, meer dan de helft van de profvoetballers heeft amper een idee op welke matchen ze wel en - vooral - niet mogen gokken. Verder viel op dat vooral de jongere profvoetballers en de niet-Belgen hier significant slechter scoorden.

In het onderzoek werd ook gepeild naar de frequentie van het gokgedrag van profvoetballers. Slechts 4 van de 129 profvoetballers gaven aan dat ze ooit al eens gegokt hebben op hun eigen match(en). Wanneer daarentegen gevraagd werd aan de profvoetballers of ze weet hebben van collega-profvoetballers die ooit al eens gokten op een eigen match, gaf één op de drie (31,8%) aan van wel (zie tabel 3). Dit is een opvallende vaststelling, gezien de ophef die er in de media is ontstaan na de zaak-Deschacht.

Voetbalinstanties zorgen voor scholing

Tot slot kon worden aangetoond dat er significant meer wordt gegokt in 1B in vergelijking met 1A. Van de 23 profvoetballers die toegaven dat ze gegokt hadden in het seizoen 2017-2018 komen er 22 uit in 1B.

Het is belangrijk erop te wijzen dat de Pro League, de KBVB en de Kansspelcommissie, ondertussen het initiatief hebben genomen om de voetballers hierover bij te scholen. Zo zal onder andere Scott Davies, ex-profvoetballer en ex-gokverslaafde, wijzen op de gevaren en risico's en de regels rond sport betting.

Wiens schuld?

Arne Nilis, zelf ooit op de rand van een grote voetbaldoorbraak en ex-gokverslaafde, schrikt niet van de cijfers. De zoon van oud-Rode Duivel Luc Nilis werd ook gecontacteerd door de Kansspelcommissie om mee te werken aan het project rond sensibilisering.

'Na mijn verslaving ben ik me beginnen focussen op het delen van mijn ervaringen. Ik volg een opleiding om zelf als deskundige aan de slag te kunnen. Natuurlijk het leven van één persoon, is nog iets anders dan de cijfers van een officieel onderzoek, maar het toont dat het probleem nog niet verdwenen is.'

Arne Nilis © belgaimage

'In het verleden gooide men vaak met straffen, maar ontbrak het bij de voetbalinstanties aan de juiste informatie voor de voetballers. Je leert over alcohol, roken en drugs, toch bleef gokken lang achterwege. Bij wie ligt de schuld dan? De laatste jaren komt daar wat verandering in, omdat ook de reclames te talrijk werden en de business genormaliseerd werd.'

'Dus het is zeker een goed teken dat de Pro League, de KBVB en de Kansspelcommissie er hun werk van maken. De keerzijde van de medaille is echter dat de projecten vaak toch een samenwerking met grote gokkantoren blijven. Geld primeert natuurlijk. En een grondig onderzoek naar de volksgezondheid vergt veel tijd en inspanning.'

'Ik hoop alvast te mogen meewerken en mijn steentje bij te dragen.'

TABEL 1:

Nationaliteit Absoluut aantal Relatief aantal
Belg 70 54,3%
Niet-Belg 45 34,9%
Geen antwoord 14 10,9%

Tabel 1: Verhouding respondenten m.b.t. hun nationaliteit (n=129)

TABEL 2:

Kennis bondsreglement Absoluut aantal Relatief aantal
Ja 63 48,8%
Matig 34 26,4%
Neen 32 24,8%

Tabel 2: Kennis van de profvoetballers over het bondsreglement inzake gokken op voetbalmatchen (n=129)

TABEL 3:

Gokken eigen wedstrijden collegaprofvoetballers Absoluut aantal Relatief aantal
Ja 41 31,8%
Neen 88 68,2%

Tabel 3: Weet van collega-profvoetballers die ooit op eigen wedstrijden hebben ingezet (n=129)