Om iets over één uur 's nachts komt een bericht binnen, uit Catalonië: ' Roberto Martínez lijkt de nieuwe trainer van Barcelona te gaan worden, met ThierryHenry als zijn assistent en Jordi Cruijff als nieuwe technische directeur van de club. Of we dat kunnen bevestigen?'
...

Om iets over één uur 's nachts komt een bericht binnen, uit Catalonië: ' Roberto Martínez lijkt de nieuwe trainer van Barcelona te gaan worden, met ThierryHenry als zijn assistent en Jordi Cruijff als nieuwe technische directeur van de club. Of we dat kunnen bevestigen?' 'We zullen het hem straks vragen', antwoorden we. 'Interview om 15u30. ' 'Blaast hij gegarandeerd af', is de directe respons. Niet dus. Zoals voorzien is de Catalaan present op het uur van de afspraak. Officieel komt er geen reactie, maar omdat we moeilijk niet over Barcelona kunnen praten, toch dit. Martínez: 'Ik weet dat mijn naam daar in het verleden nog is gevallen. Dat is deel van het leven van een coach: verlies drie wedstrijden, en er wordt gedebatteerd over je positie. Dan zal het succes dat wij hadden op het WK altijd wel leiden tot dit soort geruchten. Mijn situatie is heel duidelijk: ik lig hier nog een jaar onder contract en als een instituut mij wil benaderen, moeten ze dat niet rechtstreeks doen, maar via mijn werkgever: de bond. Dit ligt niet in mijn handen.'Maar uw filosofie sluit wel aan bij de Catalaanse? ROBERTO MARTÍNEZ: 'Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat Johan Cruijff mij als coach het meest beïnvloed heeft. Hij is het enige icoon in voetbal dat iederéén beïnvloedde. Of je volgde hem, of je counterde zijn filosofie; op zoek naar een manier om zijn werkwijze te bekampen. Ik werd verliefd op zijn aanvallende manier van voetballen, zijn manier om ruimtes te bespelen. Met Jordi heb ik een andere relatie. Hem bewonder ik voor de manier waarop hij met die moeilijke achternaam in het wereldvoetbal toch succes wist te halen. Een les voor iedereen. Maar die relatie is heel anders, hem bewonder ik als mens.' Vorig jaar benaderde de Spaanse voetbalbond u voor de job van bondscoach tijdens de voorbereiding van de wedstrijd tegen Brazilië. Nu dit. Uw werk met de Rode Duivels blijft in uw land niet onopgemerkt. MARTÍNEZ: 'Ik ben er vroeg weg gegaan. Als zestienjarige van Balaguer naar Zaragoza, als 21-jarige naar Engeland. Daar ben ik ook trainer geworden, je zou me een Britse coach kunnen noemen. De Premier League volgen ze wel, maar op afstand, zonder er veel van te snappen. Maar dan komt het WK en die opent een beetje het beeld. Plots zien ze: hé, er is daar een Spaanse coach die iets doet met België en daar met veel liefde over praat. Spanje kreeg een beetje een hart voor de Rode Duivels.' Stoorde de timing u toen niet, zo vlak voor een belangrijke kwartfinale? MARTÍNEZ: 'Nee. Op een WK zit je in een bubble, met je spelers, je voorbereiding. Dan ben je niet snel afgeleid. Spelers werden ongetwijfeld ook gecontacteerd, maar ik zag niemand afgeleid geraken, omdat ze allemaal zo gefocust waren op ons project. Dat gaan we nu ook weer hebben, de komende week. ThorganHazard is al veranderd van ploeg, datzelfde staat misschien wel twaalf of dertien spelers uit onze kern te wachten. Dat gaan we moeten managen. Tijdens een tornooi is dat makkelijker, omdat je een doel hebt om op te focussen. Nu gaan we misschien iets meer individueel de zaken moeten aanpakken. Als iets speelt in je hoofd ga je misschien geen topprestatie kunnen leveren.' Is er spijt dat u op dit moment niet de finale van de Nations League in Portugal mag voorbereiden? MARTÍNEZ: 'Neen. Dat hebben we achter ons gelaten. Mijn zorg is nu dat mensen onvoldoende beseffen hoe belangrijk deze twee wedstrijden tegen Kazachstan en Schotland zijn. Als we geen zes punten pakken, moet dat dit najaar gebeuren, in Rusland of ver weg in Kazachstan. Ik pak ze liever nu. Maar ik zie gevaren. Schotland komt naar Brussel onder een nieuwe coach, die zijn team defensief zeer goed zal organiseren. Spelers gaan zich willen tonen, er is een new feeling. Ook Kazachstan heeft een nieuwe coach, die er een weerbaar geheel van maakte. Als wij niet klaar zijn, kunnen we afzien.' Vreest u voor concentratieverlies, nu sommigen hun vakantie hebben moeten onderbreken voor deze week? MARTÍNEZ: 'Neen. Omdat ik deze groep altijd al heb ervaren als een groep die geeft om de Rode Duivels. Mijn vrees is het grote verschil tussen spelers die wel tot het einde bezig bleven en hun finales speelden, en zij die al 22 dagen geen wedstrijd meer hadden. Het is moeilijk om ze allemaal binnen die ene week samen op dat niveau te brengen dat wij van hen verwachten. En als we niet allemaal samen pressen, kan Kazachstan, dat met vijf achterin speelt en twee spitsen voortdurend voorin houdt om met de lange bal te bereiken, ons problemen bezorgen. En Schotland gaat ook zeer goed counteren, met de buitenspelers die ze hebben. Geloof me, zonder eenheid gaan we afzien. Het fysieke element bezorgt me nu hoofdbrekens, niet het mentale.' Gaat dat uw selectiepolitiek bepalen? MARTÍNEZ: 'Ja. Misschien niet wat betreft de keuze van mijn nummer 9, maar wel op andere posities, op de flanken, het middenveld... Er is ook die snelle opeenvolging van wedstrijden, van zaterdag naar dinsdag. Daarom riep ik zoveel spelers op, zodat we als het ware met twee teams naar twee wedstrijden kunnen werken en niet moeten steunen op spelers die 180 minuten moeten spelen. We gaan veel op volume moeten werken, tijdens trainingen die langer dan anders zullen moeten zijn, eerder in de richting van de duur van een wedstrijd. Minimaal.' Hebt u hen een trainingsschema meegegeven? MARTÍNEZ: 'Ja, maar dat krijgt vandaag iedere speler mee. Ze worden allemaal gecontroleerd tot op het laatste detail, elke dag, ook in hun vakanties. Profs werken vandaag continu. Niet altijd even competitief, maar ze zijn wel bezig.' Al uw spitsen hebben er een moeilijk seizoen opzitten. Raadt u hen een transfer aan? MARTÍNEZ: 'Ze moeten spelen. Divock Origi beleeft nu misschien zijn beste periode van de voorbije twee jaar, maar moet minuten maken en bij Liverpool is dat moeilijk. Michy Batshuayi eindigde sterk, ze zijn heel tevreden over hem bij Palace. Christian Benteke had zijn blessure, maar speelde daarna wat regelmatiger. Ik maak me meer zorgen om Nacer Chadli of Simon Mignolet, spelers die op dat vlak geen continuïteit vinden. Zij moeten goed nadenken over hun toekomst. We werken op dit moment met een groep van 28. Op een EK zijn er maar 23 plaatsen. Van deze groep zijn er dus vijf spelers die over een jaar niet meekunnen. En anderen, die er nu niet bij zijn, staan te kijken. DedryckBoyata, JasonDenayer, KoenCasteels... Je moet een keuze maken uit een ruime groep en soms komt die keuze neer op: heeft hij voldoende minuten... Als je niet speelt, kan je niet scherp zijn en dat kan in je nadeel werken. Maar het is niet zo dat ik nu zeg: 'Iedereen moet zijn 2000 minuten hebben, anders kan hij niet mee.' Op het WK waren de jongens met de minste speelminuten, de meest frisse...' Een transfer houdt ook een aanpassingsperiode in. MARTÍNEZ: 'Daar maak ik me geen zorgen over. Ik noem dat de honeymoon period, waar alles nieuw is, fris... Ik kijk bijvoorbeeld enorm uit naar Thorgan Hazard bij Borussia Dortmund. Zijn evolutie is indrukwekkend. Bij ons eerste officiële duel waar hij bij was, tegen Cyprus, zat hij nog in de tribune. Maar geleidelijk werd hij zeer belangrijk bij Mönchengladbach, een sleutelspeler zelfs, en zijn positie als linkervleugelspeler was zeer interessant. Thorgan is nog steeds aan het evolueren. Idem met TimothyCastagne, van een periode vol onzekerheid bij Atalanta, is hij plots naar een ander niveau gegaan. Ik blijf verrast door de contrasten die een speler soms meemaakt in één seizoen. Origi begon bij de U23 van Liverpool en was op het einde de main player die de ploeg naar de finale van de Champions League bracht. We hebben een mooie groep bij mekaar, vind ik. Tijdens het laatste camp waren acht jongens afwezig maar de anderen voerden onze manier van voetballen ook perfect uit. Straks komt het EK voor beloften in Italië er aan. Als ze daar goed presteren en de groepsfase overleven... Ik ga hier geen namen noemen, omdat ik die jongens dan voor dat tornooi extra onder druk zet, maar sommige spelers zitten echt close bij deze groep.' Was u verrast door het moeilijke seizoen van Kevin De Bruyne? MARTÍNEZ: 'Ik noem het een ongelukkig seizoen. Hij heeft vrij vroeg een contactletsel opgelopen en daarna was het altijd catching on. Maar als hij op het veld stond, presteerde hij sterk, vond ik. En als je Jan Vertonghen en Toby Alderweireld zag dit seizoen... Ik heb niet de indruk dat het WK een negatief effect had op hun prestaties. Neem Yannick Carrasco. Als tijdens het WK blijkt dat je gaat veranderen, maar dat lukt uiteindelijk niet, dan was in zijn geval een andere reactie zeer goed mogelijk geweest. Maar Yannick scoort, geeft assists en is bij zijn ploeg Dalian de belangrijkste speler. Qua maturiteit is hij misschien wel de speler die het meest evolueerde.' Is het tijd voor een comeback naar Europa? MARTÍNEZ: 'Ja.' Courtois ruilde Engeland in voor Madrid en zag af. Verraste u dat? MARTÍNEZ: 'Hoeveel had bij Courtois te maken met die transfer en hoeveel met de moeilijkheden van die ploeg? Ik zag KeylorNavas namelijk ook in de problemen komen. Eden Hazard had een fantastisch jaar. Ik ben verrast dat mensen nog altijd de vraag stellen of hij dit niveau kan blijven aanhouden. Ik heb Eden nog nooit zien verslappen, terwijl juist dat soort spelers - de technische mannen die veel aan de bal moeten komen - afzien na een WK. Eden toont maturiteit in zijn spel, waarin hij naast het geven van assists ook meer kansen voor zichzelf creëert en scoort. Een kwestie van maturiteit, maar ook van een ploeg die hem beter verstaat.' Was u verrast dat Youri Tielemans zich zo snel zo goed zou kunnen aanpassen aan het Britse voetbal? MARTÍNEZ: 'Neen. Ik had eerder verwacht dat hij wat hij bij Leicester liet zien, ook in Monaco zou tonen. Als ik wat hij deed bij de nationale ploeg vergeleek met zijn spel bij Monaco, dan kon ik alleen maar concluderen dat er iets aan de hand moest zijn. Maar nu zie ik géén verschil meer en rijmt het veel beter.' Kan u hem in een ploeg zetten mét De Bruyne? Dat wordt deze week ongetwijfeld een volgend thema. MARTÍNEZ: 'Ja, natuurlijk! Ik ben blij dat ik Kevin terug heb. Ik zag hem op zijn tornooi in Drongen. Hij was gelukkig, hongerig... En Youri voelt zich nu op de top van de wereld... Hij weet nu wat hij nodig heeft op het veld: de bal. Hij vraagt die de hele tijd. Youri fit, Witsel fit, Kevin fit... Dat is wat we nodig hebben. Ik gebruik Youri altijd als voorbeeld voor elke jonge speler: hij is vertrokken uit België toen hij er klaar voor was. In zijn geval na 200 wedstrijden, voor anderen kan dat na 50 zijn, over twee seizoenen, of 100. 50 is het minimum, waarin je allerlei momenten meemaakt. Als Youri niet klaar was geweest, had hij het opgegeven, na wat hem in Frankrijk was overkomen. Nu niet. Geen enkel negatief commentaar, nooit. Hij is blijven werken. Eigenlijk past de Belg zich in het buitenland makkelijk aan, vanwege zijn achtergrond: een land vol contrasten, waar je je moet aanpassen, je talen moet leren. In de Premier League duurt het vaak zes maanden voor iemand zich heeft aangepast. Daarom kopen topteams vaak buitenlanders weg bij andere Britse teams, omdat spelers daar al hun aanpassingsperiode hebben gehad. Belgen presteren direct. Ze spreken de taal, passen zich in een kleedkamer makkelijk aan aan de diverse culturen. Toen ik hier begon, vroeg ik aan de psycholoog, Jef Brouwers, om me de persoonlijkheid achter de Belg te schetsen. Hij zei: 'Veel mensen zijn in het verleden hier, op deze grond, komen vechten. De Belg zet daarom vaak een stap achteruit, excuseert zich en wil vooral niet betrokken raken. Hij toont wel begrip, voor wat er gebeurt.'' Op sportvlak kan dat wel leiden tot ontlopen van verantwoordelijkheid. Hoe was de sfeer in de kleedkamer na de 5-2 tegen de Zwitsers? MARTÍNEZ: ' Hurt. Honest hurt. Eerlijke pijn. Verrassing ook. Shock. Geen woede. Teleurstelling. Het verlies tegen Frankrijk op het WK trof de groep dieper. Het was toen alsof de wereld eindigde, maar uiteindelijk verloor je van de latere wereldkampioen met een goal uit een standaardsituatie en pakten we nadien nog brons. We eindigden het tornooi met een zege, met zestien goals, winst tegen Brazilië en een fantastische ontvangst door het publiek. In Zwitserland kwam de nederlaag onverwacht, en vroegen de spelers zich af: 'Hoe hebben we dit laten gebeuren?' We hebben toen, na de 0-2, het respect voor de ander verloren. De enige keer onder mijn leiding en onbewust. Ik moet zoeken naar een manier om dat in de toekomst te vermijden, maar soms is het wel eens nodig. Als waarschuwing.' Het is moeilijk als ploeg om een tegenstander terug onder controle te krijgen, als die alles of niets gaat spelen. Dat zagen we ook in de Champions League. MARTÍNEZ: 'Klopt, dat momentum stoppen is zéér moeilijk. Met dat verschil dat wij al met 1-0 naar ginder gingen én ook nog eens 0-2 voorkwamen... Het was anders dan in de Champions League, waar na de heenwedstrijd de hele week mensen riepen: 'Het is binnen.' Dat is het nooit!' Is het EK volgend jaar de laatste kans op winst voor deze generatie? MARTÍNEZ: 'Neen. Als je voor een squad staat, denk je altijd: het is nu of nooit, na dit tornooi gaan ze stoppen. Maar zo gebeurt het zelden, altijd vallen er twee, drie weg, maar komen er een paar anderen bij. Wanneer die een positieve invloed hebben, kun je weer verder. Het wordt een probleem wanneer de opvolgers het niet kunnen waarmaken, maar dat zie ik niet. Hazard, De Bruyne, RomeluLukaku kunnen allemaal nog zeker een tornooi langer mee. We moeten er alleen voor zorgen dat zij die erbij komen, daar mentaal klaar voor zijn. Niet denken: technisch en tactisch moeten ze zo goed zijn als hun voorgangers. Dat zal niemand zijn. Maar wel mentaal. Zal ik jullie eens een vraag stellen? Waarom heeft de Premier League vier ploegen in de Europese finales?' Geld, gecombineerd met een goeie werking en talent van over heel de wereld... MARTÍNEZ: 'Ja. Gecreëerd door 38 wedstrijden die stuk voor stuk veeleisend zijn, daar waar de andere ploegen - Ajax, Juventus, Barcelona - er misschien drie of vier per seizoen hebben. Dat gebeurt niet van de ene dag op de andere, het is een evolutie van de voorbije zes jaar. Toen ik voor Everton werkte, waren wij de laatste overlevende in Europa. De anderen waren toen mentaal noch fysiek in staat om te gaan met de eisen van de Champions League én een competitie zonder winterbreak. Iedereen zei daarop: 'We hebben een winterstop nodig.' Toen die er niet kwam, ging men op zoek naar manieren om spelers toch te laten pieken in maart, april en mei. Die formule hebben ze nu gevonden, elk met zijn eigen filosofie. Tottenham werd een paar jaar geleden nog verslagen door Gent, maar haalde nu de finale, met dezelfde coach. Ajax was na zestig minuten mentaal en fysiek opgebrand, terwijl de Spurs oké speelden, niet fantastisch, maar ze konden wel blijven gaan. Misschien gaan de volgende Rode Duivels niet meer zo getalenteerd zijn als deze generatie, maar als we ze mentaal zo sterk krijgen dat ze kunnen blijven gaan, zullen we ook in de toekomst nog een competitieve ploeg hebben.' Loopt u niet het gevaar te lang door te gaan met dezelfde groep? MARTÍNEZ: 'Neen. Je moet altijd de stats blijven volgen. Als u mijn kern analyseert, merkt u dat ik uit een ruime groep put, niet uit altijd dezelfde 26, 27. Daarom zeg ik ook altijd dat je na winst op een WK moet stoppen als bondscoach. Omdat je daarna niet langer goed kan kijken naar spelers, je riskeert met jongens door te gaan, waarvan je hóópt dat ze nog een keer hetzelfde gaan brengen. Ook al zeggen hun statistieken misschien iets anders. Je moet altijd 'het nu' meten, niet dat wat ze ooit in staat waren te brengen. Maar ( lacht): ik heb het WK niet gewonnen, dus...' Misschien het EK? MARTÍNEZ: 'Misschien. Maar dan loopt mijn contract af, dus...'