Vorige maand kreeg ik op dezelfde dag drie aanvragen om in de media duiding te geven bij het oneindige blessureverhaal van Eden Hazard: van Het Laatste Nieuws, van Radio 1 en van Het Journaal. Alleen op de vraag van Het Journaal ben ik niet ingegaan, omdat het ging om een item van amper een halve minuut in het avondnieuws. Dat is veel te weinig om iets dat complex is uit te leggen op basis van een multidisciplinaire wetenschap als de klinische psycho-neuro-immunologie.

Om het belang van de levensstijl voor sporters grondig uit te leggen schreven we het boek Zo word je een oersterke voetballer en organiseren we op 25 en 26 juni 2021 in de Ghelamco Arena een sportcongres over het optimaliseren van prestaties en blessurebestendigheid.

Eén iets is zeker: ik ben het niet eens met Zinédine Zidane, die de nieuwe blessure van Hazard brute pech noemde. Met bondscoach Roberto Martínez ben ik het wel eens. Hij zei dat we moeten stoppen met extreem negatief te zijn. Dat helpt de aanvoerder van de Rode Duivels inderdaad niet. Integendeel, hoe meer negativiteit rond zich, hoe moeilijker het voor hem wordt om te herstellen. Maar dan wordt het wel tijd dat de sportwereld anders naar zulke blessures leert kijken en dooddoeners als 'pech' en 'toeval' uit zijn woordenboek schrapt.

Dé oorzaak bestaat niet

Het valt op dat er nog altijd op zoek wordt gegaan naar dé oorzaak. Bij contactletsels kan dat zinvol zijn. Toen Marcin Wasilewski destijds in Anderlecht-Standard een been brak, was de oorzaak heel duidelijk: de tackle van Axel Witsel. Maar bij niet-contactletsels bestaat dé oorzaak niet. Altijd gaat het om verschillende onderliggende factoren die ervoor zorgen dat het bot- en/of het spierweefsel verzwakt is.

Vanop afstand kan ik natuurlijk niet oordelen over dit specifieke geval. Ik kan alleen uitleggen wat op basis van mijn kennis en praktijkervaring de logica achter dergelijke opeenvolging van verschillende spierblessures is.

Bijna altijd is dat een uiting van een dieperliggend probleem: een sluimerende, laaggradige ontsteking - die vaak niet meteen in de bloedwaarden terug te vinden is - activeert chronisch het immuunsysteem (ons afweer- of verdedigingssysteem). Daardoor wordt de energieverdeling in het lichaam verstoord: om het dominante immuunsysteem van energie te kunnen blijven voorzien, kan er minder energie naar bot- en spierweefsels gaan, waardoor die weefsels verzwakken. Een banaal trauma, meestal zonder contact, volstaat dan om de spier die het meest onder druk staat te doen begeven.

AFP
© AFP

De uitlokkende factor is dan bijna altijd bijkomende stress: mentale, fysieke of emotionele stress, op sportief- of privévlak. Bij Hazard kun je zeggen dat hoe langer het duurt alvorens zijn probleem opgelost wordt en hoe groter de druk wordt om te presteren (en de hoge verwachtingen op basis van zijn kwaliteiten, loon en transferprijs in te lossen), hoe moeilijker het voor hem wordt.

Aan de basis van een laaggradige ontsteking liggen doorgaans levensstijlfactoren die de bloedsuikerspiegel verstoren. Het schommelende gewicht van Hazard, het feit dat hij dikwijls flirt met de grens van overgewicht, kan op een verstoorde bloedsuikerspiegel wijzen. Dat komt in het voetbal trouwens heel vaak voor. Uit onderzoek dat ik onder leiding van dr. Leo Pruimboom deed, blijkt dat zo'n 30 procent van de profvoetballers aan prediabetes lijdt.

Op een bepaald moment slaagt het lichaam er almaar minder in om die verstoorde bloedsuikerspiegel te compenseren en word je almaar vaker geblesseerd. Het lijkt erop dat Hazard nu op dat punt is gekomen. Bij Chelsea was hij af en toe geblesseerd, onder meer aan het schaambeen en het kuitbeen, maar nu begeeft de ene spier na de andere het - quadriceps, hamstrings, psoas.

Combinatie van levensstijlfactoren

De oorzaak van een verstoorde bloedsuikerspiegel is altijd te vinden in de levensstijl en in een combinatie van levensstijlfactoren. Enkele voorbeelden.

1. Te veel zituren

Profvoetballers zitten veel te veel. Onderzoek bij Engelse profs toonde aan dat ze maar liefst 79 procent van de tijd zitten. Doorgaans trainen voetballers wel 2 à 3 uur per dag, maar dat compenseert hun veel te lange zittijd niet. Dat is een grote risicofactor: te veel zitten (en liggen) overdag vertraagt de stofwisseling, creëert ontsteking en vervetting van de organen.

2. Te weinig hersteluren

In een optimaal bioritme staat onze energie 12 uur ten dienste van ons immuunsysteem en allerlei reparatieprocessen met als doel te kunnen herstellen. Dat zijn de uren 's avonds en 's nachts waarin we niet eten, niet intensief bewegen en niet blootgesteld worden aan blauw licht (zoals ook van tv, smartphone, laptop en tablet). Vooral in de uren v??r het slapengaan, is voor de doorsneevoetballer enorm veel winst te halen.

3. Te veel geraffineerde koolhydraten

Voetballers worden vrijwel constant brood, rijst, pasta, aardappelen, suikersnacks en fructoserijke sportdranken voorgezet. Dat leidt tot ontsteking en onstabiele suiker- en insulinespiegels. Zo is het eten van bewerkte koolhydraten en zoetigheid de belangrijkste oorzaak van tandvleesontsteking. Slechte bacteriën in de mond komen zo in de bloedbaan terecht en veroorzaken ook elders in het lichaam ontstekingsreacties. Onderzoek in de Premier League wees uit dat 80 procent van de spelers tandvleesproblemen heeft. Dat geeft aan dat daar weinig aandacht aan wordt besteed.

GETTY
© GETTY

4. Te veel maaltijden

Elke maaltijd zorgt voor ontsteking en een verstoorde bloedsuikerspiegel. In het voetbal wordt er doorgaans nog altijd geadviseerd om 6 à 7 keer per dag te eten, met naast de vaste maaltijden ook nog tussendoortjes. Dan gaat je bloedsuikerspiegel dus 6 à 7 keer de hoogte in en krijgt je lichaam hem niet meer onder controle.

5. Te veel zoogdierenproducten

Rood vlees, charcuterie en zuivel zorgen voor wat in de wetenschappelijke literatuur beschreven staat als: het inbouwen van het niet-menselijk siaalzuur Neu5Gc op onze cellen. Dat is een van de belangrijkste activators van het immuunsysteem.

6. Te weinig omega 3-vetzuren

Voor wondheling moeten je bloedvaten geladen zijn met voldoende omega 3-vetzuren DHA en EPA uit vooral vis en schaaldieren. Een optimale verhouding van de vetzuurgroepen omega 6 en omega 3 is 3:1, maar in onze samenleving is die momenteel 10:1. De kans op ontsteking en onvolledig herstel neemt daardoor sterk toe. Het is verontrustend vast te stellen hoe weinig voetballers regelmatig vis en schaaldieren eten.

Het symptoom is nooit het probleem

Ik bedoel maar: als je bij een opeenvolging van blessures telkens alleen maar focust op het symptoom, op de betrokken spier en de behandeling ervan, dan kom je er niet. Het symptoom is nooit het probleem.

We moeten niet het letsel behandelen, maar de mens met het letsel. Dat betekent: nagaan wat precies de factor is die dieperliggende, onderling verbonden mechanismen verstoort. Zolang dat niet is opgelost, kan het lichaam niet volledig genezen en ben je tijdens de revalidatie al onderweg naar een volgende spierblessure. Die verstorende factor, de oorsprong van het letsel, is te vinden in de film die aan het letsel voorafgaat. De oplossing ligt altijd in de levensstijl.

Gelukkig staat de wetenschap niet stil. Intussen is het duidelijk dat de werking van het immuunsysteem zodanig complex is dat er duizend en één factoren aan de basis van blessuregevoeligheid kunnen liggen.

Hopelijk raakt het probleem van Eden Hazard snel structureel opgelost en kan hij mee naar het EK. Zoniet komt hij op 25 en 26 juni maar naar de Ghelamco Arena.

Bent u geïnteresseerd in het boek 'Zo word je een oersterke voetballer'? Dan kan u hier terecht voor een exemplaar.

Vorige maand kreeg ik op dezelfde dag drie aanvragen om in de media duiding te geven bij het oneindige blessureverhaal van Eden Hazard: van Het Laatste Nieuws, van Radio 1 en van Het Journaal. Alleen op de vraag van Het Journaal ben ik niet ingegaan, omdat het ging om een item van amper een halve minuut in het avondnieuws. Dat is veel te weinig om iets dat complex is uit te leggen op basis van een multidisciplinaire wetenschap als de klinische psycho-neuro-immunologie. Om het belang van de levensstijl voor sporters grondig uit te leggen schreven we het boek Zo word je een oersterke voetballer en organiseren we op 25 en 26 juni 2021 in de Ghelamco Arena een sportcongres over het optimaliseren van prestaties en blessurebestendigheid.Eén iets is zeker: ik ben het niet eens met Zinédine Zidane, die de nieuwe blessure van Hazard brute pech noemde. Met bondscoach Roberto Martínez ben ik het wel eens. Hij zei dat we moeten stoppen met extreem negatief te zijn. Dat helpt de aanvoerder van de Rode Duivels inderdaad niet. Integendeel, hoe meer negativiteit rond zich, hoe moeilijker het voor hem wordt om te herstellen. Maar dan wordt het wel tijd dat de sportwereld anders naar zulke blessures leert kijken en dooddoeners als 'pech' en 'toeval' uit zijn woordenboek schrapt.Het valt op dat er nog altijd op zoek wordt gegaan naar dé oorzaak. Bij contactletsels kan dat zinvol zijn. Toen Marcin Wasilewski destijds in Anderlecht-Standard een been brak, was de oorzaak heel duidelijk: de tackle van Axel Witsel. Maar bij niet-contactletsels bestaat dé oorzaak niet. Altijd gaat het om verschillende onderliggende factoren die ervoor zorgen dat het bot- en/of het spierweefsel verzwakt is.Vanop afstand kan ik natuurlijk niet oordelen over dit specifieke geval. Ik kan alleen uitleggen wat op basis van mijn kennis en praktijkervaring de logica achter dergelijke opeenvolging van verschillende spierblessures is.Bijna altijd is dat een uiting van een dieperliggend probleem: een sluimerende, laaggradige ontsteking - die vaak niet meteen in de bloedwaarden terug te vinden is - activeert chronisch het immuunsysteem (ons afweer- of verdedigingssysteem). Daardoor wordt de energieverdeling in het lichaam verstoord: om het dominante immuunsysteem van energie te kunnen blijven voorzien, kan er minder energie naar bot- en spierweefsels gaan, waardoor die weefsels verzwakken. Een banaal trauma, meestal zonder contact, volstaat dan om de spier die het meest onder druk staat te doen begeven.De uitlokkende factor is dan bijna altijd bijkomende stress: mentale, fysieke of emotionele stress, op sportief- of privévlak. Bij Hazard kun je zeggen dat hoe langer het duurt alvorens zijn probleem opgelost wordt en hoe groter de druk wordt om te presteren (en de hoge verwachtingen op basis van zijn kwaliteiten, loon en transferprijs in te lossen), hoe moeilijker het voor hem wordt.Aan de basis van een laaggradige ontsteking liggen doorgaans levensstijlfactoren die de bloedsuikerspiegel verstoren. Het schommelende gewicht van Hazard, het feit dat hij dikwijls flirt met de grens van overgewicht, kan op een verstoorde bloedsuikerspiegel wijzen. Dat komt in het voetbal trouwens heel vaak voor. Uit onderzoek dat ik onder leiding van dr. Leo Pruimboom deed, blijkt dat zo'n 30 procent van de profvoetballers aan prediabetes lijdt.Op een bepaald moment slaagt het lichaam er almaar minder in om die verstoorde bloedsuikerspiegel te compenseren en word je almaar vaker geblesseerd. Het lijkt erop dat Hazard nu op dat punt is gekomen. Bij Chelsea was hij af en toe geblesseerd, onder meer aan het schaambeen en het kuitbeen, maar nu begeeft de ene spier na de andere het - quadriceps, hamstrings, psoas.De oorzaak van een verstoorde bloedsuikerspiegel is altijd te vinden in de levensstijl en in een combinatie van levensstijlfactoren. Enkele voorbeelden.1. Te veel zituren Profvoetballers zitten veel te veel. Onderzoek bij Engelse profs toonde aan dat ze maar liefst 79 procent van de tijd zitten. Doorgaans trainen voetballers wel 2 à 3 uur per dag, maar dat compenseert hun veel te lange zittijd niet. Dat is een grote risicofactor: te veel zitten (en liggen) overdag vertraagt de stofwisseling, creëert ontsteking en vervetting van de organen.2. Te weinig herstelurenIn een optimaal bioritme staat onze energie 12 uur ten dienste van ons immuunsysteem en allerlei reparatieprocessen met als doel te kunnen herstellen. Dat zijn de uren 's avonds en 's nachts waarin we niet eten, niet intensief bewegen en niet blootgesteld worden aan blauw licht (zoals ook van tv, smartphone, laptop en tablet). Vooral in de uren v??r het slapengaan, is voor de doorsneevoetballer enorm veel winst te halen.3. Te veel geraffineerde koolhydratenVoetballers worden vrijwel constant brood, rijst, pasta, aardappelen, suikersnacks en fructoserijke sportdranken voorgezet. Dat leidt tot ontsteking en onstabiele suiker- en insulinespiegels. Zo is het eten van bewerkte koolhydraten en zoetigheid de belangrijkste oorzaak van tandvleesontsteking. Slechte bacteriën in de mond komen zo in de bloedbaan terecht en veroorzaken ook elders in het lichaam ontstekingsreacties. Onderzoek in de Premier League wees uit dat 80 procent van de spelers tandvleesproblemen heeft. Dat geeft aan dat daar weinig aandacht aan wordt besteed.4. Te veel maaltijdenElke maaltijd zorgt voor ontsteking en een verstoorde bloedsuikerspiegel. In het voetbal wordt er doorgaans nog altijd geadviseerd om 6 à 7 keer per dag te eten, met naast de vaste maaltijden ook nog tussendoortjes. Dan gaat je bloedsuikerspiegel dus 6 à 7 keer de hoogte in en krijgt je lichaam hem niet meer onder controle.5. Te veel zoogdierenproductenRood vlees, charcuterie en zuivel zorgen voor wat in de wetenschappelijke literatuur beschreven staat als: het inbouwen van het niet-menselijk siaalzuur Neu5Gc op onze cellen. Dat is een van de belangrijkste activators van het immuunsysteem.6. Te weinig omega 3-vetzurenVoor wondheling moeten je bloedvaten geladen zijn met voldoende omega 3-vetzuren DHA en EPA uit vooral vis en schaaldieren. Een optimale verhouding van de vetzuurgroepen omega 6 en omega 3 is 3:1, maar in onze samenleving is die momenteel 10:1. De kans op ontsteking en onvolledig herstel neemt daardoor sterk toe. Het is verontrustend vast te stellen hoe weinig voetballers regelmatig vis en schaaldieren eten.Ik bedoel maar: als je bij een opeenvolging van blessures telkens alleen maar focust op het symptoom, op de betrokken spier en de behandeling ervan, dan kom je er niet. Het symptoom is nooit het probleem.We moeten niet het letsel behandelen, maar de mens met het letsel. Dat betekent: nagaan wat precies de factor is die dieperliggende, onderling verbonden mechanismen verstoort. Zolang dat niet is opgelost, kan het lichaam niet volledig genezen en ben je tijdens de revalidatie al onderweg naar een volgende spierblessure. Die verstorende factor, de oorsprong van het letsel, is te vinden in de film die aan het letsel voorafgaat. De oplossing ligt altijd in de levensstijl.Gelukkig staat de wetenschap niet stil. Intussen is het duidelijk dat de werking van het immuunsysteem zodanig complex is dat er duizend en één factoren aan de basis van blessuregevoeligheid kunnen liggen.Hopelijk raakt het probleem van Eden Hazard snel structureel opgelost en kan hij mee naar het EK. Zoniet komt hij op 25 en 26 juni maar naar de Ghelamco Arena.