1

Elke Tourrit is sinds gisteren een beetje historisch, want tot dit jaar vond nog nooit een etappe in La Grande Boucle plaats in september.

Door het corona-uitstel valt deze vijfde Touretappe zelfs op een historische dag in de geschiedenis van het Belgische wielrennen: op 2 september 1990, vandaag dertig jaar geleden, werd Rudy Dhaenens immers wereldkampioen in het Japanse Utsunomiya voor landgenoot Dirk De Wolf.

En dat was exact zes jaar nadat Claude Criquielion in Barcelona de regenboogtrui had veroverd. Een voorteken van een Belgisch succes vandaag?

© BELGA

2

De start van deze rit ligt in Gap, dat al 26 keer diende als ville étape in de Tour. Vorig jaar nog als aankomst van de 19e rit, gewonnen door Matteo Trentin.

Uitzonderlijk aan deze start is dat de renners in wéstelijke richting rijden. In het verleden trok het peloton na een départ in Gap immers zo goed als altijd oostwaarts, richting een finishplaats in de Alpen, of richting de Provence of de Azurenkust.

Alleen in 1996 stond het Tourkompas ook richting het westen, toen de eindstreep in Valence lag, waar de Colombiaan Chepe González zegevierde.

3

De start in Gap brengt wel niet altijd geluk. Marco Lietti, de Italiaan die hier in 1991 won, knalde de dag erna tijdens de opwarming op een wagen. Resultaat: dijbeen- en sleutelbeenbreuk.

Risico's op valpartijen zijn ook vandaag niet klein, want het wordt een razendsnelle sprintersetappe door de Hautes-Alpes, de Drôme en de Ardèche.

Na een licht stijgende eerste vijf kilometer daalt het van een hoogte van 972 tot 69 meter, na 152 kilometer. Wel op bochtenrijke wegen en onderbroken door drie klimmetjes.

Opgelet: gevaar voor waaiers, met name na de top van de Col de Serre (op 53 kilometer van de aankomst) tot in Le Teil (30 kilometer voor de finish). De mistral - zo melden de huidige weersvoorspellingen - zou met zo'n 25 à 35 kilometer per uur blazen, vanuit het noordoosten. Een kans dus om waaiers te trekken tot in Le Teil, wanneer het parcours naar het noorden afbuigt, met meer wind op kop.

Ook de finale wordt gevaarlijk: tussen de kilometer vijf voor het einde en de vod van de slotkilometer is er een opeenvolging van rotondes, bochten en wegversmallingen, wat de lead-outs van de sprinters in de war kan sturen en de chaos kan vergroten.

Volgens Steven Verstockt, professor van de Universiteit Gent die een model ontwikkelde dat objectief de veiligheid van een parcours beoordeelt, is deze etappe (samen met de waaierrit naar Ile de Ré) zelfs de gevaarlijkste van deze Tour.

4

Vanaf 9 kilometer voor de finish gaat het vals plat bergop. Tussen 5 en 1,3 kilometer voor de eindstreep moeten de renners 75 meter klimmen, gemiddeld goed 2 procent bergop, met een aantal pieken tot 4 procent.

De laatste kilometer is (volgens het roadbook van de Tour) dan weer zo goed als vlak. Met een laatste 'rechte' lijn, inclusief ook een flauwe bocht, van zo'n 250 meter op de Boulevard du Vivarais in Privas.

Alles samen te weinig lastig om Caleb Ewan en Sam Bennett te verontrusten. Niet te vergeten dat zij begin dit seizoen al eerste en tweede werden op de veel steilere Hatta Dam in de UAE Tour (zie foto).

© AFP

Maar ook Wout van Aert heeft, gezien de lichte helling in de finale, zijn zinnen gezet op deze etappe. En deze keer zal hij misschien wel iets meer risico willen nemen. De superconditie is er alvast, zo bewees hij richting Orcières Merlette. Winnen op 2 september, het zou mooi zijn. En allicht zullen ook Jasper Stuyven en Greg Van Avermaet op deze finish niet ver uit de buurt zijn.

5

Privas, een gemeente met slechts 8.700 Privadois, staat vooral bekend als 'de hoofdstad van de gekonfijte kastanjes'. Opvallend: het heeft ook een gevangenis, die al werd gebouwd in 1820. Weliswaar een kleintje, met plaats voor 62 gedetineerden. Die zullen in het teken van de Tour vandaag een trip van 34 kilometer met de elektrische fiets maken, en daarna ook een mini-koers betwisten op de koer van de gevangenis.

6

Privas was nog nooit aankomststad in de Tour. Alleen in de editie van 1966 diende het als départ voor de rit naar Bourg-d'Oisans, het stadje aan de voet van Alpe d'Huez dat slechts één keer het eindpunt van een etappe was: in 1966 toen Luis Otaño naar de zege soleerde.

Toen had L'Alpe d'Huez, na pas één aankomst (1952, winst voor Fausto Coppi), nog niet de faam die het vanaf midden jaren zeventig zou opbouwen.

Privas zag de voorbije jaren wel andere koersen passeren. De laatste vier jaar was het telkens een vertrek- of aankomstplaats in de Tour Cycliste Féminin International de l'Ardèche - Marianne Vos won er vorig jaar. En in de zesde rit van de Ronde van de Toekomst was Stefan Bisseger er de beste.

© AFP

De Dauphiné Libéré bezocht de gemeente ook al een paar keer. De laatste maal in 2008, toen Alejandro Valverde in een sprint licht bergop met gemak Thor Hushovd afhield. Negen jaar eerder kwam Alexander Vinokourov er solo over de eindstreep. Daarnaast wonnen nog twee Belgen in Privas: Guy Nulens in 1984 (een van de slechts zes zeges uit zijn lange carrière) en Jaak De Boever in 1970.

9

In de Dauphiné van 1999, in de tweede etappe met aankomst in Privas, volgde toenmalig UCI-voorzitter Hein Verbruggen de koers. Die dag zat hij samen met Lance Armstrong, die de dag ervoor de proloog had gewonnen en het geel droeg (zie foto). Dat leidde achteraf tot veel speculatie.

© AFP

David Walsh, de journalist van The Sunday Times die in 2004 het ophefmakende boek LA Confidential over de Amerikaan schreef, beweerde in een interview met Knack in 2013 dat Armstrong zijn kankerverleden misbruikt had, door voor de Tour van 1999 met Verbruggen te overleggen.

'Hij had de UCI voor het gerecht kunnen dagen omdat ze, via de dopingtests, zijn kanker niet eerder had ontdekt. Lance liet daar miljoenen liggen. Zoals ik hem ken, vind ik dat verdacht.' Volgens Walsh had Jonathan Vaughters, een ex-ploegmaat van Armstrong, hem dat verteld.

Speculatie of niet, feit is dat Lance Armstrong in 2013 vertelde dat Verbruggen in de Ronde van Frankrijk van 1999 hem hielp om een positieve plas op cortisone te verdoezelen, met een geantidateerd medisch attest ter behandeling van zadelpijn. 'Hein zei: dit is (na de Festina Tour van 1998, nvdr) de genadeklap voor onze sport. We moeten iets bedenken.'

De intussen overleden Verbruggen ontkende dat verhaal echter met klem.

© AFP

10

Aankomstplaats Privas heeft al sinds 1992 een cyclosportive voor wielertoeristen. Toen aan de start: de 71-jarige Robert Marchand.

36 jaar later, in 2018, nam hij opnieuw deel. Op zijn 107e verjaardag, toen hij in het gezelschap van een dertigtal anderen een ritje van een twintigtal kilometer maakte. Op een deel van een parcours waar zelfs een klim naar hem werd genoemd: de Col du Robert Marchand.

Niet toevallig, want Marchand is al zijn hele leven een geoefend fietser. In 2017 zette hij zelfs een officieel werelduurrecord neer in de leeftijdsgroep 105+, die de UCI speciaal voor hem gecreëerd had. De Fransman legde toen 22,547 kilometer af.

Na zijn 108e verjaardag kon Marchand niet meer buiten fietsen - te gevaarlijk, wegens gehoorverlies. Maar hij blijft nog altijd in beweging, op zijn appartement in de buitenwijken van Parijs. Elke dag op het programma: turnoefeningen, een korte wandeling en een ritje op zijn hometrainer. Ongetwijfeld ook vandaag, op 2 september.

1Elke Tourrit is sinds gisteren een beetje historisch, want tot dit jaar vond nog nooit een etappe in La Grande Boucle plaats in september. Door het corona-uitstel valt deze vijfde Touretappe zelfs op een historische dag in de geschiedenis van het Belgische wielrennen: op 2 september 1990, vandaag dertig jaar geleden, werd Rudy Dhaenens immers wereldkampioen in het Japanse Utsunomiya voor landgenoot Dirk De Wolf. En dat was exact zes jaar nadat Claude Criquielion in Barcelona de regenboogtrui had veroverd. Een voorteken van een Belgisch succes vandaag?2De start van deze rit ligt in Gap, dat al 26 keer diende als ville étape in de Tour. Vorig jaar nog als aankomst van de 19e rit, gewonnen door Matteo Trentin. Uitzonderlijk aan deze start is dat de renners in wéstelijke richting rijden. In het verleden trok het peloton na een départ in Gap immers zo goed als altijd oostwaarts, richting een finishplaats in de Alpen, of richting de Provence of de Azurenkust.Alleen in 1996 stond het Tourkompas ook richting het westen, toen de eindstreep in Valence lag, waar de Colombiaan Chepe González zegevierde.3De start in Gap brengt wel niet altijd geluk. Marco Lietti, de Italiaan die hier in 1991 won, knalde de dag erna tijdens de opwarming op een wagen. Resultaat: dijbeen- en sleutelbeenbreuk. Risico's op valpartijen zijn ook vandaag niet klein, want het wordt een razendsnelle sprintersetappe door de Hautes-Alpes, de Drôme en de Ardèche. Na een licht stijgende eerste vijf kilometer daalt het van een hoogte van 972 tot 69 meter, na 152 kilometer. Wel op bochtenrijke wegen en onderbroken door drie klimmetjes.Opgelet: gevaar voor waaiers, met name na de top van de Col de Serre (op 53 kilometer van de aankomst) tot in Le Teil (30 kilometer voor de finish). De mistral - zo melden de huidige weersvoorspellingen - zou met zo'n 25 à 35 kilometer per uur blazen, vanuit het noordoosten. Een kans dus om waaiers te trekken tot in Le Teil, wanneer het parcours naar het noorden afbuigt, met meer wind op kop. Ook de finale wordt gevaarlijk: tussen de kilometer vijf voor het einde en de vod van de slotkilometer is er een opeenvolging van rotondes, bochten en wegversmallingen, wat de lead-outs van de sprinters in de war kan sturen en de chaos kan vergroten.Volgens Steven Verstockt, professor van de Universiteit Gent die een model ontwikkelde dat objectief de veiligheid van een parcours beoordeelt, is deze etappe (samen met de waaierrit naar Ile de Ré) zelfs de gevaarlijkste van deze Tour.4Vanaf 9 kilometer voor de finish gaat het vals plat bergop. Tussen 5 en 1,3 kilometer voor de eindstreep moeten de renners 75 meter klimmen, gemiddeld goed 2 procent bergop, met een aantal pieken tot 4 procent. De laatste kilometer is (volgens het roadbook van de Tour) dan weer zo goed als vlak. Met een laatste 'rechte' lijn, inclusief ook een flauwe bocht, van zo'n 250 meter op de Boulevard du Vivarais in Privas.Alles samen te weinig lastig om Caleb Ewan en Sam Bennett te verontrusten. Niet te vergeten dat zij begin dit seizoen al eerste en tweede werden op de veel steilere Hatta Dam in de UAE Tour (zie foto).Maar ook Wout van Aert heeft, gezien de lichte helling in de finale, zijn zinnen gezet op deze etappe. En deze keer zal hij misschien wel iets meer risico willen nemen. De superconditie is er alvast, zo bewees hij richting Orcières Merlette. Winnen op 2 september, het zou mooi zijn. En allicht zullen ook Jasper Stuyven en Greg Van Avermaet op deze finish niet ver uit de buurt zijn.5Privas, een gemeente met slechts 8.700 Privadois, staat vooral bekend als 'de hoofdstad van de gekonfijte kastanjes'. Opvallend: het heeft ook een gevangenis, die al werd gebouwd in 1820. Weliswaar een kleintje, met plaats voor 62 gedetineerden. Die zullen in het teken van de Tour vandaag een trip van 34 kilometer met de elektrische fiets maken, en daarna ook een mini-koers betwisten op de koer van de gevangenis.6Privas was nog nooit aankomststad in de Tour. Alleen in de editie van 1966 diende het als départ voor de rit naar Bourg-d'Oisans, het stadje aan de voet van Alpe d'Huez dat slechts één keer het eindpunt van een etappe was: in 1966 toen Luis Otaño naar de zege soleerde. Toen had L'Alpe d'Huez, na pas één aankomst (1952, winst voor Fausto Coppi), nog niet de faam die het vanaf midden jaren zeventig zou opbouwen.Privas zag de voorbije jaren wel andere koersen passeren. De laatste vier jaar was het telkens een vertrek- of aankomstplaats in de Tour Cycliste Féminin International de l'Ardèche - Marianne Vos won er vorig jaar. En in de zesde rit van de Ronde van de Toekomst was Stefan Bisseger er de beste.De Dauphiné Libéré bezocht de gemeente ook al een paar keer. De laatste maal in 2008, toen Alejandro Valverde in een sprint licht bergop met gemak Thor Hushovd afhield. Negen jaar eerder kwam Alexander Vinokourov er solo over de eindstreep. Daarnaast wonnen nog twee Belgen in Privas: Guy Nulens in 1984 (een van de slechts zes zeges uit zijn lange carrière) en Jaak De Boever in 1970.9In de Dauphiné van 1999, in de tweede etappe met aankomst in Privas, volgde toenmalig UCI-voorzitter Hein Verbruggen de koers. Die dag zat hij samen met Lance Armstrong, die de dag ervoor de proloog had gewonnen en het geel droeg (zie foto). Dat leidde achteraf tot veel speculatie.David Walsh, de journalist van The Sunday Times die in 2004 het ophefmakende boek LA Confidential over de Amerikaan schreef, beweerde in een interview met Knack in 2013 dat Armstrong zijn kankerverleden misbruikt had, door voor de Tour van 1999 met Verbruggen te overleggen. 'Hij had de UCI voor het gerecht kunnen dagen omdat ze, via de dopingtests, zijn kanker niet eerder had ontdekt. Lance liet daar miljoenen liggen. Zoals ik hem ken, vind ik dat verdacht.' Volgens Walsh had Jonathan Vaughters, een ex-ploegmaat van Armstrong, hem dat verteld. Speculatie of niet, feit is dat Lance Armstrong in 2013 vertelde dat Verbruggen in de Ronde van Frankrijk van 1999 hem hielp om een positieve plas op cortisone te verdoezelen, met een geantidateerd medisch attest ter behandeling van zadelpijn. 'Hein zei: dit is (na de Festina Tour van 1998, nvdr) de genadeklap voor onze sport. We moeten iets bedenken.'De intussen overleden Verbruggen ontkende dat verhaal echter met klem. 10Aankomstplaats Privas heeft al sinds 1992 een cyclosportive voor wielertoeristen. Toen aan de start: de 71-jarige Robert Marchand.36 jaar later, in 2018, nam hij opnieuw deel. Op zijn 107e verjaardag, toen hij in het gezelschap van een dertigtal anderen een ritje van een twintigtal kilometer maakte. Op een deel van een parcours waar zelfs een klim naar hem werd genoemd: de Col du Robert Marchand.Niet toevallig, want Marchand is al zijn hele leven een geoefend fietser. In 2017 zette hij zelfs een officieel werelduurrecord neer in de leeftijdsgroep 105+, die de UCI speciaal voor hem gecreëerd had. De Fransman legde toen 22,547 kilometer af.Na zijn 108e verjaardag kon Marchand niet meer buiten fietsen - te gevaarlijk, wegens gehoorverlies. Maar hij blijft nog altijd in beweging, op zijn appartement in de buitenwijken van Parijs. Elke dag op het programma: turnoefeningen, een korte wandeling en een ritje op zijn hometrainer. Ongetwijfeld ook vandaag, op 2 september.