Tussen bitterheid en trots: afscheid van de Rode Duivels

© Belga Image
Sam Kunti Freelancemedewerker van sportmagazine.be

Na de match tegen Kroatië sprokkelde Sam Kunti, onze man ter plaatse, reacties bij de Belgische supporters in het stadion.

Om 19u54 weerklonk het laatste fluitsignaal in het Ahmed Bin Alistadion. De Kroatische fans vierden de kwalificatie en Luka Modric, op 37-jarige leeftijd nog steeds een begenadigde middenvelder, stak de handen in de lucht. Een puntje volstond voor de vicewereldkampioen. In de achtste finale zullen de Kroaten het opnemen tegen de winnaar van Group E. De Rode Duivels daarentegen vliegen vrijdagavond terug naar huis. 

De Belgische bondscoach Roberto Martínez staarde even voor zich uit, in het ijle. Romelu Lukaku huilde en snikte. Aan de zijlijn had Thierry Henry troostende woorden klaar. In de tribunes stonden onthutste Belgische supporters, sommigen in tranen. En zo eindigde – in een onopvallend stadion in een buitenwijk van Doha – het tijdperk van een gouden generatie. 

Tien jaar geleden stond België lager op de FIFA wereldranglijst dan Armenië, Gabon, Libië en Zambia. Vier jaar geleden behaalden de Rode Duivels een bronzen medaille in Rusland maar in Qatar konden ze nooit bekoren. Het WK 2022 werd het WK van de instorting. De achteruitgang tijdens de drie groepswedstrijden was schrijnend. De Belgen werden voorbijgesneld door Canada, vernederd door Marokko en uiteindelijk uitgeschakeld door Kroatië en Luka Modric, hét symbool van een Kroatische generatie op leeftijd. De Belgische afgang kon niet beschamender zijn.

Brood en spelen

‘Dit is de ‘bronzen generatie’’, vertelt Kris Beyen, een supporter die de Rode Duivels al zeven jaar volgt. Beyen hoopte nog op een ommekeer tegen Kroatië. Op het WK voetbal in 1986 verloor België zijn openingswedstrijd tegen gastland Mexico, versloeg Irak 2-1 en behaalde een cruciaal punt tegen Paraguay én daarmee een ticket voor de tweede ronde. Bondsvoorzitter Louis Wouters dwong toenmalig bondscoach Guy Thys om het roer om te gooien in de laatste wedstrijd. 

Het interview met Kevin De Bruyne in The Guardian en de mediaheisa rond de Rode Duivels beroerden ook de supporters in de Qatarese hoofdstad. ‘Theoretisch klopte de uitspraak van Kevin’, zegt Inez Bouhmidi, een Marokkaanse Belg uit Aalst. ‘We zijn te oud en we gaan het WK nooit winnen, maar dat is een gesprek dat binnenkamers had moeten blijven. Zo ondermijn je de groep en bekritiseer je je medespelers publiekelijk.’ 

© GETTY

‘Anderzijds is voetbal entertainment, brood en spelen’, voegt Beyen eraan toe. ‘Voetbalspelers en de coach moeten beseffen dat de pers en alle verhalen juist bij dat entertainment horen en dat ze dankzij die ‘aandacht’ ook veel verdienen. Daar moet je niet flauw over doen.’

Bouhmidi bezocht het hotel van de Rode Duivels, het luxueuze Hilton Salwa Beach Resort op anderhalf uur van Doha, en kwam er Jan Vertonghen tegen. De gelaatsuitdrukking van de verdediger sprak boekdelen, volgens Bouhmidi.  

Geen welpen

Ook bondscoach Roberto Martinez moet het ontzien. De resultaten en het spelniveau van de Rode Duivels zijn dramatisch op dit WK. De sfeer rond de Rode Duivels is erg negatief en de Spanjaard houdt te veel vast aan zijn veteranen.

‘Martínez is een veelbesproken figuur’, meent Bouhmidi. ‘Zijn manier van voetballen past niet goed bij onze gouden generatie, te weinig aanvallend, offensief spel. In sommige wedstrijden was het net te weinig – denk maar aan Frankrijk. Hij heeft gefaald. Hij had moeten verjongen maar onze spelers spelen bij de grootste clubs ter wereld en dus gaat hij af op ervaring en wilskracht. Hij gooit de welpen niet voor de leeuwen. Hij moet het roer omgooien.’

Dat doet Martínez met zijn opstelling nu wel, maar doorselecteren doet hij niet. Leandro Trossard, Dries Mertens, Yannick Carrasco en Leander Dendoncker krijgen een basisplaats en België speelt met een viermansverdediging. Het valt op dat Mertens terug het vertrouwen krijgt. 

De internationale pers heeft de Rode Duivels dan al dood en begraven verklaard. In het perscentrum zegt NOS-analist Pierre van Hooijdonk: ‘Ik vrees dat dit een wedstrijd is waarin de bondscoach weer vasthoudt aan oude namen. Topsport is onverbiddelijk. Vorig jaar hebben we Doku gezien. Die was geweldig en krijgt nu geen speelminuten. Nu moet Leandro Trossard de meubelen redden. Ik geloof er niet in.’

© GETTY
Antiheld

Op het veld zingen de Rode Duivels het volkslied, maar Kevin De Bruyne houdt de lippen stijf opeen. De Belgen vatten de wedstrijd bijzonder matig aan en ontsnappen aan een strafschop wanneer de VAR een penaltyfout van Carrasco terugdraait voor buitenspel. In een moeizame eerste helft benaderen de Belgen nooit hun beste niveau, typerend voor hun hele tornooi. 

In de tweede helft mag Romelu Lukaku opdraven in de plaats van Dries Mertens. Thibaut Courtois is de enige Belg die uitblinkt. Hij weerhoudt Modric, Marcelo Brozovic en Mateo Kovacic met puike reddingen van een doelpunt. Lukaku knalt onbegrijpelijk een bal op de paal. Op dat ogenblik sterft de droom van een land, de droom van de gouden generatie. De aanvaller ontpopt zich tot antiheld en mist nog drie huizenhoge kansen. 

En zo verlaat België het tornooi, het slechtste WK voor de Rode Duivels sinds 1998, Lukaku’s wilskracht en inzet ten spijt. Als enige speler stapte Youri Tielemans op de ontroostbare Lukaku af. 

Een bitter einde voor de gouden generatie?  ‘Ja en nee’, zegt Bouhmidi. ‘Als je terugblikt op de vorige EK’s en WK’s, mag je als klein landje op de wereldkaart heel trots zijn op deze prestaties.’