Fortuna Sittard, slachtoffer van de eigen ambitie?

Burak Yilmaz was de grote ster van de zomer en zou zich nu ook laten gelden op training. © GETTY
Stan De Feyter Medewerker van Knack.be.

Het rommelt bij de ambitieuze Nederlandse club Fortuna Sittard. Afgelopen zomer maakten de Turkse eigenaars nog furore met de transfer van topspits Burak Yilmaz. Nu ligt na drie speeldagen de trainer buiten en lijkt de spits de zaken steeds meer naar zijn hand te zetten.

Een goede maand geleden sloeg een spreekwoordelijke voetbalbom in op het kleine Limburgse provinciestadje Sittard. Met Burak Yilmaz trok plotseling een ster uit Turkije met Champions League-ervaring naar de ploeg die in het verleden vooral moest vechten om in de Eredivisie te blijven. De 37-jarige Turk tekende zijn contract met de belofte dat hij bij Sittard binnen twee jaar zijn eerste stappen kon zetten in de trainerswereld. Het is duidelijk dat hij, dankzij de Turkse eigenaar met wie hij op goede voet staat, met veel ambitie naar Sittard is getrokken om van de kleine club een volwaardig eersteklasser te maken.

De nieuwe verwachtingen en spotlights waren onwennig voor een club met al bij al weinig aanhang die gewoonlijk niet al te veel media-aandacht krijgt. Trainer Sjors Ultee zag in het begin van het seizoen al hoe hard de omgeving rondom de club veranderde. Waar hij vorige seizoenen nog problemen had met slecht transferbeleid en dito faciliteiten werkte hij nu ineens met een vedette met een enorme persoonlijkheid.

Nu bleek Ultee in het voorseizoen een matigende stem. De transfer van Yilmaz betekende voor hem niet dat Sittard nu plots heel de wereld zou verbazen. Toen Ultee in 2019 begon als hoofdtrainer had Sittard elk seizoen één doel: degradatie ontlopen. Hoewel Ultee erkende dat de dingen veranderd waren en hij vol lof sprak over de nieuwe transfers en trainingsintensiteit bleef dat voor hem nog steeds het doel. Een week voor het begin van het seizoen zei hij ‘Rome is niet in één dag gebouwd. Bij groeien hoort groeipijn, er zullen dus ook mindere fases komen. Onze eerste serie wedstrijden zijn zwaar. En we zoeken ook nog naar de juiste afstemming, de beste combinaties van spelers, de speelwijze waarin Burak bijvoorbeeld optimaal tot zijn recht komt.’ Het was een opvatting die hij naar eigen zeggen deelde met de eigenaars.

Ex-coach Sjors Ultee © GETTY
Teleurstellend begin

De terughoudendheid van Ultee bleek gegrond. Sittard verloor zijn eerste drie wedstrijden. Yilmaz scoorde nog geen enkele keer en leek moeite te hebben met fysieke paraatheid. Het begon goed tegen Ajax, maar in de tweede helft bleken de Amsterdammers te sterk. Tegen FC Twente ging het kansloos de boot in met 3-0. Op zich hoefden beide nederlagen niet te verbazen, maar het was vooral de pijnlijke 1-4-nederlaag tegen SC Cambuur die de alarmbellen deed afgaan. Cambuur scoorde vier keer vanop afstand en leidde Sittard naar de slachtbank.

De terughoudendheid van Ultee bleek gegrond. Sittard verloor zijn eerste drie wedstrijden.

Een teleurstellende start zonder meer, maar van een club die aan het begin van het seizoen communiceerde dat het tegen degradatie wilde vechten, verwacht je niet dat ze onmiddellijk panikeren bij een start met eigenlijk maar één niet-ingecalculeerde nederlaag. Dat gebeurde echter wel. Plotseling werd trainer Ultee, die al drie jaar aan het roer stond, zonder veel scrupules op straat gezet. Het was één van de snelste ontslagen ooit in Nederland en de verbazing was dan ook groot. Fortuna Sittards eigenaars lijken hun eigen ambities te verraden door al zo snel in te grijpen. Ultee was, alle positieve communicatie ten spijt, een reliek van een minder professioneel en ijverig Sittard geworden en moest nu plaats ruimen.

Een nieuwe trainer?

Na het ontslag draaide de geruchtenmolen overuren. De media spraken van ‘Turkse taferelen’ in Sittard waarbij ‘geduld van geen belang meer was’. In Nederland is zo’n snel ontslag hoogst ongewoon en er werd duchtig gespeculeerd over wat er gaande was achter de schermen. Volgens de club had het echter gewoon te maken met het feit dat Ultee al lang trainer was bij Sittard en er ook vorig seizoen al twijfels waren rond hem. Waarom hem dan niet gewoon bedanken aan het einde van vorig seizoen? ‘Achteraf is het altijd makkelijk praten’ reageerde technisch directeur Sjoerd Ars bij het Nederlandse Voetbal International.

Sommige ‘kenners’ zoals Wesley Sneijder, die dicht bij Burak Yilmaz staat, konden zich vinden in die verklaring en zeiden dat Ultee het waarschijnlijk wel had zien aankomen. Maar veel media reageerden sceptisch. Vrijwel onmiddellijk ontstonden er geruchten dat Yilmaz de twee Turkse bestuurders Isitan Gün en Atilla Aytekin hard gepusht zou hebben voor een ontslag. De machtsverhoudingen binnen de club zouden veranderd zijn en Ultee werd daar het slachtoffer van.

Yilmaz zou na het vertrek de leiding hebben genomen op training, interim-coaches corrigeren en op hun plaats zetten en continu instructies geven.

Vervolgens volgden er opvallende berichten over het gedrag van Yilmaz op training. De Turkse spits zou de leiding nemen bij veel oefeningen, interim-coaches corrigeren en op hun plaats zetten, en continu instructies geven. Het is opvallend, zeker als je op de hoogte bent van de belofte voor trainerschap die in Yilmaz’ contract staat. Kan het zijn dat de Turkse spits niet kon wachten om de club meer naar zijn hand te zetten en Ultee daarin een obstakel was? We hebben er het gissen naar, maar het verhaal heeft een geurtje dat de gladde communicatie naar de pers toe niet kan maskeren.

Reactie club

Sittard heeft alleszins niet gecommuniceerd dat Yilmaz nu speler-trainer zou worden en lijkt dat ook niet te gaan doen. De Limburgers zijn gewoon op zoek naar een nieuwe trainer. ‘Een turk’ wordt in de Nederlandse media gezegd. Iemand die in goede samenspraak met Yilmaz de lijnen kan uitzetten. Sjoerd Ars ontkent dat echter met klem. ‘Nee, er zal geen Turkse trainer komen. We hebben een profiel opgesteld en daar nu een aantal namen aan gekoppeld. Uiteindelijk is het nooit makkelijk om tijdens het seizoen een kwalitatief goede vervanger te halen die ook nog eens beschikbaar is. Maar we zijn op dit moment druk bezig om hopelijk op korte termijn iemand te kunnen presenteren die past in ons plaatje’, zegt hij in een interview met VI dat integraal door de club gepost en gedeeld werd.

Sjoerd Ars, technisch directeur bij Fortuna Sittard © GETTY

Ars ontkent niet dat Yilmaz de laatste dagen de lakens naar zich heeft toegetrokken. Maar hij ziet dat eerder als iets positiefs. Hij is enthousiast over de verantwoordelijkheid die Yilmaz opneemt en hoe hij met zijn ervaring de club naar een hoger niveau wil tillen. Dat dat voor buitenstaanders soms lijkt alsof Yilmaz de leiding wil overnemen noemt Ars louter ‘indianenverhalen’. Hij ergert zich aan de beeldvorming rond Fortuna als een ‘Turkse’ club. ‘Maken wij als club wel eens fouten? Jazeker. Hebben onze eigenaren soms een andere zienswijze dan dat wij in Nederland gewend zijn? Ook dat komt wel eens voor. Maar met alle discussies en beslissingen die we de afgelopen jaren hebben genomen, stond het clubbelang altijd voorop. Maar ontslaan wij een trainer na drie wedstrijden dan zijn dat meteen weer Turkse taferelen. Dan roept zelfs de directeur van de CBV (de trainersvakbond, nvdr.) dat de club is overgenomen door Turkse eigenaren en dat er veel beweging is qua spelers en onrust, echt ongelooflijk.’

Wat de waarheid ook mag zijn, van buitenaf is een zaak wel duidelijk. Er is veel verandering op til in Sittard, soms meer dan de kleine club zelf lijkt aan te kunnen. De nieuwe ambities en machtsverhoudingen hebben een schokgolf gestuurd door een club die enkele jaren geleden nog voor het faillissement behoed moest worden.

Op die manier lijkt ook Ultee vooral geslachtofferd omdat hij stamt uit een tijdperk dat de club achter zich wil laten. De turbulentie die nu op de club heerst, is vooral te wijten aan de hoge verwachtingen. Zo maken de eigenaars het zichzelf op een paradoxale manier net moeilijker. Wie de nieuwe trainer ook wordt, er zal wat te beleven zijn bij Sittard dit seizoen.